Politiek

Mazelenvaccin in kinderopvang ligt opeens gevoelig door corona

null Beeld ANP
Beeld ANP

Mag de kinderopvang een vaccinatie tegen mazelen eisen? Een nieuwe wet was al bijna rond, maar dreigt alsnog te stranden.

Wilma Kieskamp

Het leek de Tweede Kamer nog wel zo’n goed idee, in de strijd tegen de bepaald niet ongevaarlijke kinderziekte van de mazelen. Kinderdagverblijven mochten voortaan een ‘deurbeleid’ gaan voeren. Ze kunnen dan vaccinatie tegen de mazelen verplicht gaan stellen.

Een grote meerderheid van de Kamer stemde in februari 2020 voor de D66-initiatiefwet die dit regelt. Dat was vlak voor de coronapandemie losbarstte. Maar sinds corona is alles wat met vaccinaties te maken heeft politiek gevoelig geworden.

Hoe gevoelig, bleek deze week in de Eerste Kamer. De D66-wet dreigt daar alsnog te stranden doordat de corona-discussie dwars door de mazelendiscussie heen is gaan lopen. De politieke meerderheid voor de wet lijkt verdampt. Juridische problemen stapelen zich op.

Zware waarschuwing

Probleem is dat een ‘deurbeleid’ in theorie óók kan betekenen dat kinderdagverblijven of naschoolse opvang kinderen mogen weigeren die niet zijn gevaccineerd tegen corona. Het kabinet heeft om die reden een zware waarschuwing uitgesproken. “Ongewenst”, noemt CDA-minister van sociale zaken Karien van Gennip het dat de wet wordt aangenomen in de Eerste Kamer. “Het kan leiden tot sociale uitsluiting”.

D66 stelde al in 2018 voor om ouders vrijheid te geven om hun kind naar kinderopvang te sturen waar alleen gevaccineerde kinderen komen. “Ouders moeten een keuze kunnen maken”, verdedigde D66-Kamerlid Paul van Meenen de initiatiefwet deze week in de Eerste Kamer. Hij is een van de indieners.

Het voorstel dateert uit de tijd dat er veel onrust was over uitbraken van mazelen en over de dalende vaccinatiegraad. De komende jaren kunnen er weer uitbraken komen, waarschuwde indiener Van Meenen. Hij herinnerde eraan hoe groot de bezorgdheid was onder jonge ouders. “Meer dan vijftigduizend mensen ondertekenden een petitie om mazelenvaccinatie verplicht te stellen.”

Een ogenschijnlijk kleine wijziging

Verplichte vaccinatie op alle crèches was in 2020 nog een idee dat leefde in de Tweede Kamer. Vooral de VVD neigde ernaar. D66 kwam met een tussenoplossing: geen algemene verplichting, wel de mogelijkheid dat de kinderopvang zelf eisen stelt. Maar partijen die destijds instemden – vooral PvdA en GroenLinks – kijken er nu anders tegenaan. Christelijke partijen waren al tegen.

“Het leek een ogenschijnlijk kleine wijziging, maar die brengt een hausse aan praktische en redelijk fundamentele bezwaren teweeg over grondrechten”, aldus een twijfelende PvdA-senator Mei Li Vos. De PvdA aarzelt. GroenLinks vindt meer in het algemeen het D66-voorstel ‘rommelig onderbouwd’. De PVV is op zichzelf voorstander. “Een sympathiek idee”, aldus PVV-senator Gom van Strien. Maar die partij wil wel de garantie dat coronavaccinatie uitgezonderd blijft.

De complicatie zit in de kleine lettertjes, die nog dateren van vóór corona. D66 stelde in de wettekst voor dat kinderen die niet deelnemen aan het Rijksvaccinatieprogramma door de kinderopvang geweigerd mogen worden. Destijds zat er nog geen coronavaccin in dat Rijksvaccinatieprogramma. Nu wel. De gevolgen kunnen groot zijn. Volgens CDA en SGP komt de initiatiefwet neer op een ‘indirecte vorm van verplichte vaccinatie’. Crèches kunnen in theorie ook personeel gaan weigeren dat niet gevaccineerd is tegen corona.

Zowel de VVD als ook de PVV zijn kritisch over de houding van het kabinet. “Kan het kabinet dit niet coöperatief oplossen?”, aldus VVD-senator Reina de Bruijn. Maar dat is het kabinet niet van plan. Dinsdag zou de senaat over het plan stemmen. Maar de kans is groot dat D66 het in moet trekken. Of parkeren – tot corona verleden tijd is.

Lees ook:
In 2019 smeekte het kabinet nog: laat je kind vaccineren

Zo zag het politieke debat over vaccinatie tegen mazelen eruit vóór corona. Terugblik op het debat waarin VVD-staatssecretaris Tamara van Ark ouders in het land smeekte: “Help ons mee, laat in hemelsnaam je kind vaccineren!”.

Lees ook:
De leiderschapsstijl van Kaag wordt beproefd

Waarom is Sigrid Kaag zo stil over #MeToo in haar partij? Sigrid Kaag bemoeit zich weinig met het dagelijkse reilen en zeilen bij D66. Dat maakt haar kwetsbaar, nu de partij op zijn kop staat over #MeToo.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden