Coronacrisis

Lof over Rutte's toespraak of niet, de Kamer blijft kritisch

Beeld ANP

De Tweede Kamer is vol lof over de toespraak van premier Rutte over de coronacrisis. Maar de kritische vragen over de bestrijding blijven komen. Ook woensdag als de Tweede Kamer voor één keer deze week bijeenkomt.

“Het is niet zo dat we hier met 150 Kamerleden en een kabinet een crisis runnen”, verzuchtte een geërgerde premier Rutte, toen vorige week in de late uurtjes Kamerleden hem bleven bestoken met kritiek op de manier waarop het kabinet het coronavirus bestrijdt. Hij verweet oppositieleider Jesse Klaver zelfs aan ‘micromanagen’ te doen.

In zijn toespraak had de premier het er ook weer over, maar dan subtieler. Hij sprak over ‘een tijd waarin we elkaar moeten vinden, over meningsverschillen en tegenstellingen heen’. De vele kanttekeningen in de Tweede Kamer, in crisistijd, zijn hem soms te veel van het goede.

Vandaag kan Rutte de borst weer natmaken. Het kabinet kan een spervuur van vragen verwachten, nu de Tweede Kamer zich opmaakt voor het enige en belangrijkste Kamerdebat van deze week, over corona. Alle andere vergaderingen zijn geschrapt. Rutte brengt vier ministers mee, van economische zaken, financiën, sociale zaken en medische zorg. Voorafgaand laat de Tweede Kamer zich voorlichten door RIVM-baas Jaap van Dissel over de laatste stand van zaken bij de bestrijding van het virus.

Het nieuwste pijnpunt: groepsimmuniteit

Het belooft opnieuw een beladen debat te worden. Het zal gaan over de economische noodmaatregelen voor bedrijven. Maar PvdA en GroenLinks willen óók met Rutte in discussie over het nieuwste pijnpunt: groepsimmuniteit.

Sinds de premier in zijn televisietoespraak openlijk het land voorbereidde op een scenario waarin meer dan de helft van de Nederlanders het virus onvermijdelijk krijgt, is er nieuwe politieke onrust. Net als vorige week bij de discussies of de scholen open konden blijven, gaat het over de kern van de corona-aanpak.

Grote meerderheid staat achter aanpak van kabinet

Al klinkt er kritiek, toch steunt de grote meerderheid van de Tweede Kamer de aanpak van het kabinet. Ook hier zijn het Forum en PVV die daar geen vertrouwen in hebben. Zij willen nog steeds een complete lockdown van Nederland, met ook de grenzen dicht. Thierry Baudet stelt dat Nederland geen corona-uitbraak had hoeven hebben ‘als er naar mij geluisterd was’. De rest van de Kamer vertrouwt net als het kabinet op de adviezen van het RIVM.

Bij de PvdA was fractievoorzitter Lodewijk Asscher fel, maar zijn fractie betwist alleen ‘onderdelen’ van het beleid. Bij regeringspartij D66 ging de harde kritiek vooral over de communicatie van het kabinet. Bij GroenLinks ging fractievoorzitter Klaver er hard in met kritiek op de premier, maar ook daar klinkt dat de fractie het RIVM de zaak toevertrouwt. Dilemma voor veel fracties: te hard erin gaan kan de indruk geven van ‘kijk ons eens kritisch zijn’, middenin een van de grootste crises van de afgelopen jaren.

Onverwachte verbroedering is er ook al geweest door corona. Lodewijk Asscher van de PvdA en Geert Wilders dienden voor het eerst samen een motie in, over voldoende bedden voor de intensive care. Dat is niet eerder vertoond. Vandaag moet in de Tweede Kamer blijken of er ook breder in de politiek de eensgezindheid komt waar crisispremier Rutte zo op hoopt.

Nieuwe werkwijze

De Tweede Kamer experimenteert vanwege corona met een tijdelijke werkwijze. Per fractie mogen maximaal twee Kamerleden in de plenaire zaal zitten, als het goed is volgen zij het advies van het RIVM om anderhalve meter uit elkaar te zitten. Het kabinet komt op crisissterkte: Rutte neemt de ministers van financiën, economie, sociale zaken en medische zorg mee. Om besluiten te nemen, zorgt elke partij ervoor dat de helft plus één van de fractie in het gebouw aanwezig is. Dat is nodig om het quorum te halen van 76 Kamerleden die nodig zijn om besluiten rechtsgeldig te laten zijn.

Het voordeel voor Rutte is dat hij deze keer een duidelijker politieke draagvlak heeft. Zijn televisietoespraak levert hem veel credits op. Vrijwel de hele Tweede Kamer is vol lof, vanwege de indringende toon en boodschap, op Forum voor Democratie en de PVV na. Geert Wilders verwijt Rutte dat hij ‘Russische roulette’ speelt met mensenlevens. Wilders wil dat sceptische virusdeskundigen de Tweede Kamer gaan voorlichten, zodat de adviezen van het RIVM in de papierversnipperaar kunnen. Mogelijk komt er later deze week nog een aparte hoorzitting met deze buitenlandse experts, via een videoverbinding. Sommige fracties neigen ernaar daar de ruimte voor te geven.

Lees ook:

Hoe Nederlands was de coronatoespraak van Rutte?

Rutte richtte zich in zijn eerste historische toespraak tot alle zeventien miljoen Nederlanders. Het tekent het ‘Nederlandse’ karakter van zijn speech: rationeel, praktisch, zonder blad voor de mond en gericht op verbinding.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden