null Beeld

ColumnBart Zuidervaart

Laat journalisten het onmisbare tuig van de richel zijn

Eind maart probeerde een automobilist in Urk een verslaggever omver te rijden, omdat die vragen durfde te stellen over het schenden van de coronaregels door kerkgangers. Datzelfde weekend mishandelde een man uit Krimpen aan den IJssel een redacteur van RTV Rijnmond, omdat ook die journalist het lef had zijn werk te doen.

Een paar weken later ging een persfotograaf af op een autobrand in Lunteren, waar hij werd opgewacht door mannen met stokken. Eén van hen gebruikte een shovel om de auto van de journalist op te tillen en op z’n kop in de sloot te kieperen. Het OM gaat uit van poging tot doodslag.

Het klimaat waarin journalisten in Nederland hun werk moeten doen, wordt guurder. De NOS heeft om veiligheidsredenen het omroeplogo van de satellietwagens gehaald. Met enige regelmaat worden verslaggevers achtervolgd, uitgescholden en bedreigd. De hoofdredacteur van Omroep West stuurde rond de jaarwisseling beveiligers mee op reportages.

Zorgwekkende vormen

Agressie tegen journalisten neemt zorgwekkende vormen aan, meldt PersVeilig, een meldpunt voor verslaggevers die worden geïntimideerd, bedreigd, of mishandeld. Acht op de tien heeft daar op een of andere manier last van. Ruim een derde is voorzichtiger geworden tijdens het werk.

De persvrijheid staat in dit vrije land onder toenemende druk, iets waar het hele Binnenhof vanzelfsprekend van wakker ligt. Hoewel. Geert Wilders twitterde dit weekend: ‘Journalisten zijn – uitzonderingen daargelaten – gewoon tuig van de richel’. Thierry Baudet was er als de kippen bij om dit bericht te ondersteunen.

In een periode waarin de pers het moeilijk heeft en de vrije nieuwsgaring schade oploopt, worden journalisten door twee landelijke politici, beiden met groot bereik, dus weggezet als gajes. Gespuis. Uitschot.

Waar de beschimping van Wilders vandaan komt, laat zich raden. NRC Handelsblad onthulde zaterdag dat een voormalig medewerkster van de PVV het Kamerlid Dion Graus beschuldigt van machtsmisbruik en intimidatie. De vrouw zou door hem zijn gedwongen tot ‘heel veel ernstige dingen’. Het is niet bepaald de eerste keer dat een Graus wordt beticht van seksueel grensoverschrijdend gedrag.

De kwestie schreeuwt om een uitvoerig onderzoek door de partij, maar de PVV-leider zet liever de journalisten in het verdachtenbankje.

Reflex van mensen die onder vuur liggen

Het is een bekende reflex van mensen die onder vuur liggen: probeer de boodschapper van het nieuws in diskrediet te brengen. Toen verslaggevers van de Volkskrant feilloos hadden ontrafeld hoe Sywert van Lienden zich schaamteloos heeft verrijkt met miljoenen die bestemd waren voor de bestrijding van het coronavirus, repte de gevallen weldoener over ‘een suggestief stuk vol onjuistheden’.

De verhalen van de Volkskrant en Follow the Money over Van Lienden zijn onthullend, schokkend en prijzenswaardig. Dat geldt ook voor de NRC-berichtgeving over Graus, over de toeslagenaffaire (Trouw en RTL Nieuws), over de Teevendeal (Nieuwsuur), over de burgerdoden bij een bombardement in Hawija (NRC), over de AIVD die jarenlang meekeek met Russische hackers (Volkskrant en Nieuwsuur). En voor tal van ander dapper onderzoekswerk.

Laat journalisten als reactie op de akelige, door Baudet bejubelde tweet van Wilders, vooral doen waar ze goed in zijn: doorgaan met speuren en onthullen en het onmisbare tuig van de richel zijn.

Bart Zuidervaart is chef van de redactie politiek. Hij schrijft wekelijks een column.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden