Analyse Wachtgeld

Koppigheid van Dijkhoff met zijn wachtgeld schaadt de VVD

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. Beeld ANP

De ophef over het wachtgeld van Klaas Dijkhoff slaat als een boemerang terug op de regeringspartij.

Hij stond in zijn recht, maar omwille van de lieve vrede zag Klaas Dijkhoff dinsdag af van zijn wachtgeld, dat hij zelf ziet als uitgesteld loon. En dan was er nog de kwestie van de dubbele reisvergoeding. Wat zegt dit over de tweede man van de VVD?

Het is niet zo dat de gevoeligheid rond wachtgeld Dijkhoff even ontgaan is. De VVD-fractievoorzitter schrijft in zijn verklaring op Facebook: “Ik snap wel dat er een hoop kritiek is, zeker gezien de gangbare (niet altijd op de wet zelf gebaseerde) opvatting over wachtgeld.” 

Nu is Dijkhoff voor een beetje kritiek niet bang (“dit maakt me niet populair, dat snap ik”). Hij schuwt politieke controverses niet, getuige bijvoorbeeld zijn plan om misdaden begaan in arme wijken strenger te bestraffen. Alleen lijkt hij zich dit keer te vergalopperen aan het onderwerp, waar hij zelf een persoonlijk belang in heeft. Wachtgeld is altijd politiek buskruit, zeker als de ontvanger alweer dik onder de pannen is. Onlangs nog moest de partijvoorzitter van de orthodoxe SGP vertrekken vanwege een wachtgeldregeling. SGP-leden ergerden zich bont en blauw aan het ‘elimineren van de morele discussie’, doordat telkens gewezen werd op de juridische juistheid van de ‘pensioenregeling’. 

Ook Dijkhoff blijft daaraan krampachtig vasthouden. Daarmee schendt hij een ongeschreven politieke regel: stilzitten als je geschoren wordt. Zeker nu hij wel fout bleek te zitten met te veel ontvangen reiskostenvergoeding.

Wat zegt de ophef over de VVD?

Allereerst dat de fractie van de VVD in de Tweede Kamer de tijdgeest beter aanvoelt dan de kroonprins van deze regeringspartij. Het was de fractie die een onwillige Dijkhoff dinsdag dwong zijn “mening opzij te zetten”, zoals hij het zelf verwoordde. Ook VVD-Kamerlid Weverling zette zijn wachtgeld stop. De VVD, vaak geplaagd door integriteitskwesties, kan deze discussie missen als kiespijn. Juist nu onder leiding van Rutte en Dijkhoff de partij zich wil richten op de middenklasse, de kiezers met ruwweg een vijfde tot de helft van het salaris van een fractievoorzitter. 

Tegelijkertijd profileert de VVD, met weer Dijkhoff voorop, zich als de partij die hard is voor ontvangers van bijstand. Dat moet een ‘uiterste vangnet’ zijn, geen hangmat. Wie geen tegenprestatie levert, mag gekort. Daarnaast zetten de liberalen al kabinetten lang hoog in op de zelfredzaamheid van de burger. Dan staat het beroerd als de VVD-kopman niet in staat blijkt zijn eigen loonstrook te controleren. Ook premier Rutte liep hier een smet op. Hij verdedigde Dijkhoff voor 100 procent – zoals hij altijd doet bij VVD’ers in het nauw – maar had misschien beter eerst een gesprek achter gesloten deuren kunnen voeren.

Wat zegt de ophef over de regeling zelf?

Gewone, hardwerkende Nederlanders krijgen ook WW als ze hun baan verliezen. Die regeling is alleen minder riant dan die voor politici. De WW wordt minder snel opgebouwd en is ook minder hoog. Daar valt op zich iets voor te zeggen. Politici en bestuurders staan vol in de schijnwerpers en dat kan gevolgen hebben voor hun latere loopbaan. Ook kunnen ze door politieke toestanden zomaar op straat staan. Uit onderzoek blijkt dat de helft van de oud-politici moeite heeft met het vinden van ander werk. Voor hen is wachtgeld net zo noodzakelijk als voor iedereen. 

Toch wringt er iets. Dat blijkt alleen al uit het feit dat veel oud-bewindslieden uit zichzelf afzien van wachtgeld als ze een nieuwe baan hebben. Wachtgeld om een toch al riant salaris aan te vullen mag rechtmatig zijn, maar wordt in de samenleving niet langer ervaren als rechtvaardig.

Lees ook: 

Dijkhoff ziet toch maar af van zijn wachtgeld na ophef over reiskostenvergoeding

Klaas Dijkhoff ziet af van zijn wachtgeld. De VVD-fractievoorzitter houdt vol dat hij er recht op heeft, maar is opnieuw in opspraak gekomen door een ten onrechte ontvangen reiskostenvergoeding. “Stom”, zegt hij zelf over zijn handelwijze.

Rutte: De pijn van de VVD zit ‘em in het Malieveld

Het partijcongres van de VVD was zaterdag een mengeling van peptalk en erkenning van de roerige tijden waarin het kabinet, en dus ook de partij, verkeert. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden