VerkiezingenGroenLinks

Klaver: het doet pijn om te verliezen, en dat is wennen

GroenLinks-lijsttrekker Jesse Klaver tijdens een van de verkiezingsdebatten.  Beeld ANP
GroenLinks-lijsttrekker Jesse Klaver tijdens een van de verkiezingsdebatten.Beeld ANP

Klimaat, klimaat en nog eens klimaat, daar moest de campagne van GroenLinks om draaien. Dat gebeurde niet. De partij lijkt te halveren: zeven zetels.

Het zou de enige bijeenkomst in een poptempel worden voor GroenLinks deze campagne. Zij het dan met maar een paar aanwezigen, op afstand en met mondkapjes op. Maar op het allerlaatste moment wordt ook de uitslagenavond in Paard, in Den Haag, ‘in overleg met de gemeente’ afgeblazen.

Echt veel valt er vanavond dan ook niet te vieren. Acht zetels behaalt de partij van Jesse Klaver dit jaar, als de exitpolls het bij het rechte eind hebben. Zes zetels verlies, verre van de grote doorbraak waar de partij van droomde. ‘Project 2021’, zoals het doel van Klaver om dit jaar het Torentje te bereiken al een paar jaar in de wandelgangen heette, is definitief niet geslaagd.

En dat is pijnlijk, zegt Jesse Klaver laat op de avond. “GroenLinks heeft veel verkiezingen gewonnen, dus het is even wennen om te verliezen. Nu passen natuurlijk ook felicitatie. Allereerst voor D66. Kaag heeft een fantastische campagne gevoerd. En natuurlijk de VVD. Alweer de grootste - en dat is heel knap.” Klaver vindt het te vroeg om in te gaan wat er mis ging. “Het is nog te vroeg voor allerlei analyses. Maar wil in elk geval de vrijwilligers en campaigners bedanken. Aan jullie heeft het zeker niet gelegen.”

“Bij de politiek hoort het dat je soms verliest. Ik heb dat nog niet meegemaakt en dat is wennen.” Over de formatie: “In een tijd als deze is het belangrijk dat alle partijen verantwoordelijkheid willen nemen, maar het initiatief voor de formatie ligt natuurlijk bij de partijen die vanavond het grootst zijn geworden.”

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Klimaat

‘Klimaat, klimaat, klimaat’, daar moest de campagne van GroenLinks om gaan draaien, zei Klaver in oktober in een interview met Trouw. Het moment om met de klimaatgeneratie door te stoten naar de macht, was aangebroken, dacht de partijleider.

Maar dat was gerekend buiten de zoveelste coronagolf. Buiten de niet aflatende stroom aan persconferenties waarin Rutte als crisisleider het podium kon pakken, en die ertoe leidde dat voor veel kiezers klimaat als verkiezingsthema naar de achtergrond verdween. En wellicht ook buiten de mogelijkheid dat GroenLinks juist ook op dat kernthema concurrentie zou krijgen.

In de eerste plaats van D66. De partij zette onder Sigrid Kaag de lijn van fractievoorzitter en ‘klimaatdrammer’ Rob Jetten door, en maakte van milieubeleid een belangrijk campagnethema. Ook nieuwkomer Volt, die, als de exitpolls kloppen, met drie zetels in de Tweede Kamer komt, heeft vermoedelijk een deel van de kosmopolitische, groene stemmers waar GroenLinks op mikte weten te verleiden. Net als Bij1, de partij van Sylvana Simons, die 1 zetel lijkt te behalen. Haar antiracistische agenda zal wellicht ook enkele kiezers van gevestigde linkse partijen hebben overtuigd.

“Een gemiddeld resultaat als je kijkt naar onze geschiedenis”, noemt Corinne Ellemeet, de nummer twee van GroenLinks de voorlopige uitslag eufemistisch, vanuit een uitgestorven gang in het Tweede Kamergebouw. “Maar natuurlijk sta ik hier met gemengde gevoelens. We hadden graag meer uit deze campagne willen halen.” Volgens Ellemeet speelde corona zeker een rol bij het tegenvallende resultaat, alleen al omdat de corona niet de gebruikelijke ‘meet-ups’ kon organiseren.

Staat de positie van de partijleider onder druk, nu GroenLinks zo fors verliest? “Dat is niet aan de orde”, zegt Ellemeet stellig. “Ik ben trots op Jesse. Hij heeft mooie debatten gedaan.”

Regeringsdeelname

De grote vraag is nu of Klaver erin slaagt de acht zetels om te zetten in de regeringsdeelname waar zijn partij zo op hoopt. Achter de schermen zijn de voorbereidingen op de formatie bij GroenLinks al tijden aan de gang. De partij wil niet, net als vier jaar geleden, nét naast de macht grijpen.

Bepalend voor het formatiesucces van GroenLinks zal zijn of de progressieve partijen bereid zijn tot samenwerking. Vóór de verkiezingen wilden Klavers collega’s daarover nog geen toezeggingen doen. De poging van GroenLinks om een stembusakkoord te sluiten met SP, PvdA en D66 mislukte. Maar zoals de opvallende campagneposter, met daarop niet alleen de voornaam van Klaver, maar ook die van de leidsvrouwen van de andere progressieve partijen, al duidelijk maakte: GroenLinks wil de vrienden dichtbij houden.

Lees ook:

Verkiezingsdag: versnippering dreigt, en de eindstrijd wordt alsnog spannend

De eindstrijd bij de Tweede Kamerverkiezingen is alsnog spannend. Wie wordt de tweede partij van het land? En weet links zich te herstellen?

Jesse Klaver daagt de collega’s op links nóg een keer uit

De nieuwe verkiezingsposter van GroenLinks moet de collega’s verleiden tot samenwerking, maar de linkse partijen staan niet te trappelen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden