ProfielBruno Bruins

Kan deze onderkoelde minister ons beschermen tegen het coronavirus, en vooral tegen paniek?

Minister Bruno Bruins.Beeld ANP

Minister Bruno Bruins ziet alle ogen op zich gericht in de coronacrisis. Hij kiest voor de relativerende boodschap, dat ingrijpende maatregelen in deze fase nog niet nodig zijn. Maar begrijpt het publiek dat?

Veel tv-kijkers vonden het verwarrend: hoe kan het dat minister Bruno Bruins (medische zorg) op televisie van een briefje moet lezen dat er een eerste Nederlandse patiënt met het nieuwe coronavirus is? Live in een uitzending over de ziekte krijgt hij donderdagavond een papiertje in handen gedrukt. “Er wordt mij bevestigd: het is een man die verblijft in isolatie in het ziekenhuis in Tilburg”, leest de minister voor. Hij kijkt nogmaals naar het briefje. “Meer informatie heb ik op dit moment niet”, constateert hij droogjes.

Een minister die openlijk zegt dat hij iets niet weet, terwijl 1,8 miljoen tv-kijkers meekijken, dat is een bijzonderheid in de politiek. Het typeert Bruins, de onverstoorbare, bijna onderkoelde minister van medische zorg.  De VVD-minister houdt zich graag bij de feiten. Zolang de GGD nog bezig is met onderzoek naar de besmetting, wacht de minister af welke maatregelen hij treft. Anders wordt de bestrijding van corona een slag in de lucht.

Bruins houdt het daarom op tv bij die korte mededeling, die van het briefje. Hooguit voegt hij toe dat hij de ongerustheid in het land begrijpt. “Het is aan mij om te zorgen dat er feiten op tafel komen”, belooft hij.

Laveren tussen wetenschap en publieke opinie

Bruins boodschap is afgelopen week geweest: geen paniek, we weten wat we doen. ‘We’, dat zijn de wetenschappers van het RIVM, die de minister adviseren welke maatregelen er concreet nodig zijn om het coronavirus te bestrijden, in elke fase. De minister volgt nauwgezet hun adviezen.

Zijn eigen taak is complexer: de minister moet laveren tussen wetenschap en publieke opinie. Bruins is op het departement verantwoordelijk voor de curatieve zorg, en daarmee ook voor de bestrijding van infectieziekten. Zijn politieke opdracht is de volksgezondheid te beschermen, en doen wat daarvoor nodig is. Zelf hoeft hij zelf niet elke laboratorium-uitslag te kennen. Wel moet hij bewaken dat het publiek vertrouwen houdt in de maatregelen van het RIVM. Hij heeft daarbij enkele speciale bevoegdheden achter de hand. Als een patiënt niet vrijwillig in isolatie gaat, kan de minister hem dwingen. En, minder waarschijnlijk: hij kan een vliegtuig verbieden te landen. 

Zover is het nog lang niet. Voorlopig kiest de minister voor het dempen van de onrust. Overal waar hij optreedt belooft hij ‘passende maatregelen’. Dat mantra is een verwijzing naar de draaiboeken van het RIVM. Daarin staat per fase, stapsgewijs, wat de GGD, artsen, gemeenten, scholen, ziekenhuizen moeten doen bij verdere verspreiding van corona. Bruins houdt aan die stappen vast. De Nederlandse aanpak gaat daarbij met minder grote armgebaren dan die van sommige buurlanden. Capaciteit bij de ziekenhuizen moet paraat blijven voor een echte uitbraak, is hier een grote zorg. Bruins mopperde al dat “het ene land zus en het andere land zo” corona bestrijdt. Fel is hij over hamsteren. “Daar ben ik echt tegen”.

Crisisbestrijder

Bruins’ kalmte leidde deze week tot kritische vragen van Kamerleden. Het CDA wil weten of de minister wel genoeg ‘de gemeenschap beschermt’ tegen het virus. D66 wil veel meer informatie krijgen of ziekenhuizen wel goed voorbereid zijn. In de Tweede Kamer klinkt ongerustheid of de minister er wel zelf bovenop zit. Geert Wilders wil buitenlanders die besmet zijn, het land zelfs uitzetten. Komende week is er een Kamerdebat. Premier Rutte heeft al laten weten dat hij ‘in nauw contact’ staat met minister Bruins over corona. De premier is in staat van paraatheid, terwijl hij vanaf de achterbank meekijkt of het stuur goed wordt vastgehouden.  

Ondertussen speelt een oude affaire Bruins parten. Hij kreeg vorig jaar zware verwijten na twee ziekenhuisfaillissementen, waarbij hij te afwachtend was geweest. Woensdag verschijnt het onderzoeksrapport van de commissie-Van Manen, gemaakt in opdracht van de Tweede Kamer. Zijn reputatie als crisisbestrijder ligt in één keer dubbel onder het vergrootglas.

Lees ook: 

Een make-over voor VVD-minister Bruins 

De VVD heeft op weg naar de verkiezingen alvast wat onderhoud gepleegd aan het profiel van minister Bruins. Hij kreeg een vrolijke make-over en timmert aan de weg met zelfgetekende spotprenten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden