Debat

Kamer wil meer invloed op nieuwe coronafase

 Ernst Kuipers, minister van volksgezondheid, welzijn en sport tijdens het debat in de Tweede Kamer over de ontwikkelingen rondom het coronavirus.  Beeld ANP
Ernst Kuipers, minister van volksgezondheid, welzijn en sport tijdens het debat in de Tweede Kamer over de ontwikkelingen rondom het coronavirus.Beeld ANP

Ligt het aan de Tweede Kamer, dan wordt het coronabeleid na 23 maanden crisis compleet anders. Het besluitvormingsproces moet democratischer, de maatregelen moeten proportioneler en de toon moet minder fel en meer op de inhoud. Of het er allemaal gaat komen...?

Jeannine Julen

Premier Mark Rutte zegt het zonder blikken of blozen: het 2G-deurbeleid blijft als het aan zijn kabinet ligt gewoon in de gereedschapskist liggen. Begin december werd de omstreden maatregel even geparkeerd, onder andere na protest vanuit de Tweede Kamer. Als hij ooit wordt ingevoerd, dan hebben alleen gevaccineerden en mensen die genezen zijn van corona toegang tot aangewezen locaties. 2G zou een rem zetten op het oplopende aantal besmettingen, was de gedachte in december. Maar uit een deze week gepubliceerd onderzoek van TU Delft blijkt dat het beleid bij de nieuwe omikronvariant helemaal niet zo effectief is.

Voor het kabinet zijn de onderzoeksresultaten nog altijd geen reden om 2G helemaal uit de gereedschapskist te verwijderen. Is die maatregel niet buiten proportie, vraagt een groot deel van de oppositie. Stel, schetst Nicki Pouw-Verweij van Ja21, haar peuter heeft een wondje en zij pakt de EHBO-doos voor een pleister. De peuter schrikt en vraagt of hij geen prikje krijgt. “Dan stel ik hem gerust en zeg: Nee jongen, je hebt nu alleen een wondje, dus dat prikje heb je niet nodig.”

Maatregel compleet schrappen

Er is een grote groep Nederlanders, zegt Pouw-Verweij, die vreest dat het kabinet toch echt de spreekwoordelijke grote spuit (2G) ter hand neemt. Uitsluitsel krijgen deze mensen niet. Laten we de mogelijkheid niet weggooien, zegt minister-president Rutte alleen maar. “Als er geen meerderheid voor is, dan is die er niet”, zegt hij ook. Maar volgens Rutte is het onverstandig de maatregel compleet te schrappen. Brede steun is er in ieder geval niet. Behalve een groot deel van de oppositie, voelt ook coalitiepartij ChristenUnie er weinig voor het 2G-beleid te bewaren voor later.

Kunnen we niet nu meteen afspreken, vroeg SP’er Maarten Hijink aan de minister-president, dat de politieke keuzes over het coronabeleid in de Tweede Kamer worden gemaakt? Hij wil af van het mosterd-na-de-maaltijdgevoel bij veel Kamerleden: het kabinet heeft de eigen keuzes al gemaakt en de Tweede Kamer mag die enkel nog goed- of afkeuren. Hijink stelt daarom voor dat de OMT-adviezen, die de eerste dagen alleen voor het kabinet in te zien zijn, direct openbaar worden gemaakt. Daarna stuurt de regering een brief richting de Tweede Kamer, waarna het coronadebat volgt waarna de besluiten worden genomen.

Hijink vindt steun bij verschillende partijen. Zo vraagt GroenLinks ook of de Kamer meer inzicht kan krijgen in de informatie waarop het kabinet zijn beslissingen baseert. Maar toezeggingen vanuit het kabinet komen er niet. “Ik hoor wat u zegt”, reageert premier Mark Rutte. Maar het omkeren van de besluitvorming ziet hij niet zitten. “Ik weet niet of dat allemaal kan. Het kabinet moet wel kunnen besturen.”

Virus is nog behoorlijk onvoorspelbaar

De nieuwbakken minister Ernst Kuipers van volksgezondheid begrijpt de wensen van de Kamer, maar geeft ook aan daar niet direct aan te kunnen voldoen. Ook hij wil meer rust in het besluitvormingsproces en geeft de Kamer ook te kennen nog te moeten wennen aan de snelheid van de politiek (hij had een uur om te reageren op het onderzoek van TU Delft over 2G). Maar het virus is nog behoorlijk onvoorspelbaar, stipt Kuipers aan. In februari komt het kabinet met een brief over de langetermijnstrategie die het zal hanteren.

“We benaderen de plenaire zaal alsof het een arena is waarin wij de gladiatoren zijn”, zegt een ietwat geëmotioneerde Nilüfer Gündoğan. De toon moet anders, wil het Volt-Kamerlid maar zeggen. In plaats van het debat op de inhoud te voeren, verhardt de toon, ziet ze. Ruimte voor nuances, onzekerheden, mitsen en maren is er niet en daardoor verliest de Kamer steeds meer het vertrouwen van de Nederlandse burger, suggereert Gündoğan. Daarmee verwijzend naar onder andere het onderzoek van marktonderzoeksbureau Ipsos waaruit blijkt dat ruim 60 procent van de Nederlanders weinig tot heel weinig vertrouwen heeft in de politiek. “Ik geloof dat de meeste mensen deugen. Laten we nu laten zien dat ook de politiek kan deugen.”

Niet veel later voelt Kamervoorzitter Vera Bergkamp zich genoodzaakt om het debat te schorsen. FVD-Kamerlid Gideon van Meijeren roept Nederlanders op tot burgerlijke ongehoorzaamheid. Nog voor hij eraan toekomt om uit te leggen wat hij daarmee bedoelt, maakt Kamervoorzitter Bergkamp hem duidelijk dat hij in strijd handelt met het reglement van orde van de Tweede Kamer. Het leidt tot rumoer in de Kamer. Gedraag je als een vent, klaagt Mirjam Bikker van de ChristenUnie, en ga gewoon het debat hier aan. Snoer hem nou niet de mond, moppert Fleur Agema van de PVV op haar beurt. Ook een afwijkende mening mag volgens Agema in de Kamer geuit worden. Daarmee lijkt de Kamer er over de toon zelf nog niet helemaal uit.

Lees ook:

Onderzoek toont aan: 2G- of 3G-beleid nu niet effectief tegen verspreiding virus

Massaal testen voor toegang is met de huidige dominante omikronvariant van het coronavirus effectiever dan het inzetten van een coronatoegangspas (CTB). Het maakt daarbij niet uit of om 2G- of 3G-beleid gaat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden