Strafmaat

Kamer verhoogt maximum straf bij doodslag van 15 naar 25 jaar

Politie doet onderzoek bij een woning in Amersfoort. De moeder van het 11-jarige jongetje dat dood werd gevonden in de woning, wordt verdacht van moord of doodslag op haar zoon. De vrouw is aangehouden.  Beeld ANP /  ANP
Politie doet onderzoek bij een woning in Amersfoort. De moeder van het 11-jarige jongetje dat dood werd gevonden in de woning, wordt verdacht van moord of doodslag op haar zoon. De vrouw is aangehouden.Beeld ANP / ANP

De wettelijke maximumstraf voor doodslag gaat van 15 naar 25 jaar, zo heeft de Kamer dinsdag besloten. Waarom moest de strafmaat zo fors omhoog?

Esther Lammers

Het is een ‘ongemakkelijk dilemma’, lichtte ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker dinsdag haar keuze toe om toch met een nieuwe wet in te stemmen die de hoogste straf voor doodslag van 15 naar 25 jaar tilt. De coalitiepartijen ChristenUnie en D66 wilden samen met GroenLinks en Volt de strafmaat liever verhogen naar maximaal 20 jaar.

Maar de rechterflank van de Tweede Kamer voelde daar niets voor. Daarom stemde ook deze coalitiepartij – met tegenzin – voor de wet om bij doodslag een maximum van 25 jaar gevangenisstraf te kunnen geven.

Na de moord op Pim Fortuyn en Theo van Gogh

In de juridische wereld wordt er al lang over een aanpassing van de straf bij doodslag gediscussieerd. Al worden in de praktijk door rechters spaarzaam de maximumstraffen gegeven, het wringt nu. In 2006 ging de maximumstraf voor moord omhoog van 20 naar 30 jaar. Dat was in reactie op de roep om strengere en hogere straffen, na de moord op Pim Fortuyn en Theo van Gogh.

De moordenaar van Fortuyn, Volkert van der G., kreeg destijds geen levenslang, maar 18 jaar gevangenisstraf voor moord. Dat leidde tot ‘extreme teleurstelling’ bij Fortuyns familie en aanhangers. Zij wilden een levenslange gevangenisstraf, omdat het om een politieke moord ging. Maar die uitspraak deden de rechters niet. Het parlement vond het strafverschil tussen ofwel levenslang gevangenis of maximaal 20 jaar bij moord veel te groot. Daarom ging het maximum omhoog naar 30 jaar.

De strafmaat bij doodslag bleef in 2006 ongewijzigd. Sindsdien is er weer een groot verschil in de strafmaat voor doodslag (onbedoeld, of in een opwelling gepleegd) of moord (bewust of met voorbedachten rade). Terwijl de lijn tussen de ene en de andere daad soms flinterdun is, stellen juristen. Toch gold voor doodslag maximaal 15 jaar gevangenisstraf, de helft vergeleken bij moord.

Strengere eisen aan de bewijsvoering

Dit verschil is zo groot dat de Hoge Raad in 2012 strengere eisen ging stellen aan de bewijsvoering, voordat iemand dood met voorbedachten rade ten laste werd opgelegd. Die eisen leidden er weer toe dat rechters niet snel meer een uitspraak van moord oplegden.

In 2018 laaide de discussie over de strafmaat opnieuw op na de moord op de 16-jarige Rotterdamse scholiere Humeyra. De dader werd niet tot moord veroordeeld, terwijl hij het meisje langdurig had gestalkt en met een geladen vuurwapen naar school was gegaan. De uitspraak leidde tot grote verontwaardiging en frustratie bij de familie. De man kreeg 14 jaar en tbs.

Opnieuw werd gepleit om meer evenwicht in de straf voor doodslag en moord te brengen. Ook om meer recht te doen aan het leed van nabestaanden. Minister Grapperhaus kwam eind vorig jaar met een wetsvoorstel.

De coalitie bleef verdeeld over de wet. Met steun van de rechterflank in de Kamer wisten CDA en VVD zich te verzekeren van een meerderheid. Die partijen reageerden dinsdag dan ook verheugd na de stemming. ChristenUnie stemde alsnog in, omdat volgens Bikker “uiteindelijk de rechter de strafmaat bepaalt”.

Lees ook:

Commentaar: het maakt niet uit of het helpt of niet,

het onderbuikgevoel is de strafmaat gaan bepalen

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden