37ste coronadebat

Kamer en kabinet laten ander gezicht zien; De Jonge belooft zo veel mogelijk zestigplussers voor de jaarwisseling te boosteren

Vlnr: Hugo de Jonge, Mark Rutte en Arie Slob tijdens het debat in de Tweede Kamer over de ontwikkelingen rond het coronavirus.  Beeld ANP
Vlnr: Hugo de Jonge, Mark Rutte en Arie Slob tijdens het debat in de Tweede Kamer over de ontwikkelingen rond het coronavirus.Beeld ANP

Na anderhalf jaar coronacrisis probeert de Kamer initiatief terug te winnen op het demissionaire kabinet. Een aantal Kamerleden trekt het boetekleed aan.

Niels Markus

Een groot deel van de Tweede Kamer wil dat kinderen en jongeren ‘s avonds langer kunnen sporten. Daarmee bedingt het parlement waarschijnlijk opnieuw een kleine aanpassing in de coronamaatregelen van het demissionaire kabinet, hoewel demissionair premier Mark Rutte dit ‘zeer onverstandig’ vindt.

Zo debatteerden Kamer en kabinet woensdagavond opnieuw langdurig over een detail in een breed maatregelenpakket, dat - in dit geval - code zwart in de ziekenhuizen moet voorkomen. Na eerdere interventies vanuit de Kamer ging de avondklok een half uur later in en konden mensen zonder coronapas wél een terras bezoeken.

De Jonge belooft versnelling boostercampagne

Alle zestigplussers die dit willen en het afgelopen half jaar gevaccineerd zijn, moeten voor 1 januari een derde prik kunnen krijgen. Demissionair coronaminister Hugo de Jonge betreurt dat het boosteren zo laat op gang komt, zei hij woensdagavond in de Tweede Kamer.

Uit recente onderzoeken van de Gezondheidsraad, het Europees Centrum voor Ziektepreventie en het OMT blijkt dat dit veel ziekenhuisopnames had kunnen voorkomen.

Nederland bungelt nu nog onderaan in Europa wat betreft het aantal gezette derde prikken. Volgens de minister zijn er eind deze week zo’n 700.000 mensen geprikt. De komende weken wil hij eenzelfde aantal derde prikken per week laten zetten. Dat gebeurt door GGD’s, huisartsen, in ziekenhuizen en in zorginstellingen, en met hulp van Defensie.

Ook zorgmedewerkers moeten volgens de minister zo snel mogelijk een derde prik krijgen. De afgelopen weken is al begonnen met het inenten van 80-plussers en niet-mobiele thuiswonende ouderen. Volgens de aanvankelijke planning zouden zestigplussers pas volgend jaar aan de beurt zijn.

Boetekleed

Toch laat de Kamer in het 37ste coronadebat sinds de virusuitbraak ook een ander gezicht zien. Zelfkritischer, en fundamenteler. Zo trekt een aantal Kamerleden het boetekleed aan, net als Rutte en demissionair coronaminister Hugo de Jonge vrijdag tijdens de persconferentie deden. VVD-Kamerlid Aukje de Vries had ‘met de kennis van nu’ afgelopen zomer niet zo snel de basismaatregelen afgeschaald. Jan Paternotte (D66) vraagt zich af of de Kamer keuzes durft te maken. En Caroline van der Plas (BBB) vindt dat ze in de zomer niet had moeten oproepen om alle maatregelen te schrappen.

“Het einde van de crisis is niet zomaar in zicht”, stelt SGP-voorman Kees van der Staaij vast. En daarom willen veel partijen een langetermijnvisie. Zo denken CDA en JA21 dat aparte ziekenhuizen voor covidpatiënten de druk op de rest van de zorg kunnen verlichten. CDA-Kamerlid Joba van den Berg hoopt ‘door schaalvergroting de zorg beter te laten functioneren’.

Anderhalf jaar crisissfeer

Een deel van de Kamer probeert het initiatief terug te winnen op het kabinet, nu Nederland al anderhalf jaar in crisissfeer verkeert, en nu het opnieuw niet gelukt is om een gedeeltelijke sluiting van de samenleving te voorkomen. Kamerleden wijzen op democratische weeffouten die in de corona-aanpak zijn geslopen.

Waarom zijn de adviezen waarop het kabinet zich baseert niet openbaar als het een persconferentie geeft, vraagt Lisa Westerveld (GroenLinks) zich af. “Het is van fundamenteel belang dat het Outbreak Management Team (OMT) het kabinet van tegenspraak kan voorzien en dat journalisten ons kunnen informeren.” Maar te vaak ziet zij het ministerie aan de wetenschappers van het OMT om politieke adviezen vragen. “Raken politiek en instituties daardoor niet te veel vervlochten?”

SP-Kamerlid Maarten Hijink wil van het kabinet weten hoeveel besmettingen losse maatregelen opleveren, zoals het verbieden van sporten na 17.00 uur. Dan kan de Kamer ook alternatieven opperen als het een beperking níet wil. Ruttes antwoord wekt verwarring. Volgens hem kun je niet van elke maatregel berekenen hoeveel besmettingen die gaat voorkomen. Maar het sluiten van de sportsector levert volgens hem wél een grote bijdrage. En dús moet de Kamer met een alternatief komen, als het besluit die maatregel terug te draaien.

Volgens de PvdA is het tijd voor nieuw elan in de coronabestrijding. Kamerlid Attje Kuiken laakt het ontbreken van evaluaties en toekomstscenario’s. “De boodschappers hebben een geloofwaardigheidsprobleem. Er is een nieuwe commandostructuur nodig: nieuwe inzichten, meer inzichten van gedragswetenschappers. Corona kan niet wachten op een nieuw kabinet en de formatie. Het voorzorgsprincipe moet leidend worden. En niet steeds de randjes opzoeken.”

Lees ook:

Waarom richt het kabinet zich (nog) niet op de lange termijn-oplossing voor corona?

Virusuitbraken, wensdenken en de verraderlijke delta-variant zorgden ervoor dat het kabinet nooit aan een langetermijnstrategie toekwam. Hoe moet dat anders?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden