Avondklok

Kabinet wil ‘zo snel mogelijk’ een avondklok; woensdag persconferentie

Medewerkers in een distributiecentrum van onlinesupermarkt Picnic. Topman Michiel Muller waarschuwt voor drukte in de supermarkten in de avond, als mensen door een avondklok hun boodschappen niet meer thuisbezorgd kunnen krijgen.  Beeld ANP
Medewerkers in een distributiecentrum van onlinesupermarkt Picnic. Topman Michiel Muller waarschuwt voor drukte in de supermarkten in de avond, als mensen door een avondklok hun boodschappen niet meer thuisbezorgd kunnen krijgen.Beeld ANP

In de strijd tegen Britse variant van het coronavirus wil het kabinet zo snel mogelijk een avondklok invoeren. Woensdagmiddag is er een persconferentie van premier Rutte en minister De Jonge van volksgezondheid.

De kans is zeer groot dat Nederland dit weekend al kennis maakt met een drastisch wapen in de strijd tegen de besmettelijker Britse variant van het coronavirus: de avondklok. De politieke weerstand tegen deze maatregel blijft groot.

Over een vliegverbod vanuit het Verenigd Koninkrijk, een quarantaineplicht voor inreizigers en beperking van thuisbezoek wordt nog gesproken, maar die liggen politiek minder gevoelig.

Terwijl de Tweede Kamer dinsdag harde woorden sprak met de premier over diens eigen verantwoordelijkheid in de toeslagenaffaire, dropte coronaminister De Jonge een klein bommetje in de mailbox van het parlement. De besmettingscijfers zijn ‘zeer zorgelijk’, schreef De Jonge. “Het kabinet acht het daarom noodzakelijk op de kortst mogelijke termijn extra maatregelen te treffen.” De Jonge kondigde voor woensdagmiddag 13:00 uur een persconferentie aan, daarna licht hij de Kamer in en volgt er een debat.

De mededeling van de minister kon maar één ding betekenen: een avondklok lijkt onafwendbaar. Bronnen rond het kabinet spreken van een straatverbod vanaf 20.00 uur tot 04.00 uur, later ingaan zou ook kunnen. Wanneer de maatregel precies start en voor hoelang, is nog onzeker. Waarschijnlijk zal de avondklok aansluiten bij de harde lockdown tot 9 februari. In het crisisberaad woensdagochtend hakken betrokken ministers de knoop definitief door.

Het Veiligheidsberaad kwam dinsdagavond bijeen. De meeste burgemeesters van de 25 veiligheidsregio’s staan niet afwijzend tegenover een avondklok, maar willen eerst het advies van het Outbreak Management Team zien over het effect van de maatregel. Dat is nog steeds niet gepubliceerd, terwijl het dinsdag zou komen.

‘Als je buiten bent, heb je wat uit te leggen’

De Rotterdamse burgemeester Aboutaleb is voorstander, mits het helpt om het aantal besmettingen sneller terug te dringen. Bezwaren richten zich vooral op de handhaving. Die zal een groot deel van de capaciteit bij de politie in beslag nemen. “Ik ga ervan uit dat het merendeel van de samenleving gezagsgetrouw is. Iedereen is in principe binnen”, aldus Aboutaleb. “Als je buiten bent, heb je wat uit te leggen.” 

Velen begonnen deze week al met die uitleg waarom zij wél naar buiten mogen. Mantelzorgers moeten naar hun patiënten, taxichauffeurs willen ’s nachts blijven werken, supermarkten dreigen met tekorten als ze niet mogen bevoorraden of ’s avonds bezorgen. Sportbonden vrezen dat nog minder Nederlanders zullen sporten als ze ’s avonds niet meer naar buiten mogen.

In politiek Den Haag ligt een avondlijke spertijd heel gevoelig. D66 is in principe tegen, net als de SGP en PVV. De jongerenorganisaties van D66, GroenLinks en de JOVD zijn fel tegenstander.

Na eerdere kritiek op de manier waarop het kabinet zeer strenge vrijheidsbeperkingen invoerde, kwam er eind vorig jaar een coronawet. Die schrijft voor dat de Tweede Kamer meebeslist over ingrijpende maatregelen.

Het demissionaire kabinet wil daarom het liefst de steun van de Kamer, maar er is een sluipweg. De regering kan gebruikmaken van een noodwet, de Wet bevoegdheden burgerlijk gezag. Via een Koninklijk besluit kan de minister van veiligheid en justitie hiermee het ‘vertoeven in de open lucht’ beperken in het belang van de openbare orde en veiligheid. Deze noodwet is nog niet eerder ingezet. Gebiedsverboden of een verbod om je eigen provincie te verlaten zijn in theorie ook mogelijk.

De medische adviseurs van het kabinet dringen al veel langer aan op een avondklok, die zou zorgen voor minder bezoek aan huis en minder reisbewegingen. Andere landen hebben zo’n nachtelijk straatverbod al langer. Sommige landen zoals Kenia voerden het meteen in het voorjaar in, de Belgen begonnen er voor de zomer mee in Antwerpen. Frankrijk, Spanje, Tsjechië en Duitsland kenden al vormen van avondregimes. Griekenland hield eind 2020 iedereen binnen, behalve om boodschappen te doen. De Duitse regering overweegt momenteel een megalockdown met avondklok voor het hele land.

Lees ook: 

Zonder duidelijk doel is een avondklok moeilijk vol te houden

Een avondklok kan leiden tot meer zwaarmoedigheid, zeker als het doel onduidelijk is, waarschuwt psycholoog Kees van den Bos.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden