Repatriëring

Kabinet verwacht nog 2100 Afghanen op te halen - en daarmee tienduizenden niet te kunnen helpen

Minister Ben Knapen van Buitenlandse Zaken  bij aankomst op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad. Beeld ANP
Minister Ben Knapen van Buitenlandse Zaken bij aankomst op het Binnenhof voor de wekelijkse ministerraad.Beeld ANP

Het ziet ernaar uit dat veel van de Afghanen die mailden naar de speciale mailbox van het ministerie van buitenlandse zaken niet geëvacueerd zullen worden.

Het demissionaire kabinet spant zich in om in ieder geval zo’n 2100 Afghanen en Nederlanders vanuit Afghanistan naar Nederland te halen. Dat schrijven de drie verantwoordelijke bewindslieden in een brief aan de Tweede Kamer. Veel van de tienduizenden Afghanen die hun hulpkreten naar de speciaal daarvoor bedoelde mailbox van het ministerie van buitenlandse zaken stuurden, zullen hoogstwaarschijnlijk niet worden geëvacueerd.

Nadat de luchthaven van Kaboel eind augustus noodgedwongen de deuren moest sluiten, stroomde de mailbox van het ministerie vol met tienduizenden mails. 35.000 van die mails hadden betrekking op de motie van D66-Kamerlid Salima Belhaj. Die motie roept het kabinet op om naast tolken ook andere Afghanen te evacueren die voor de Nederlandse krijgsmacht hebben gewerkt.

Omdat de informatie in de mails vaak onvolledig is en de identiteit van de verzenders niet altijd kan worden vastgesteld, ziet het ernaar uit dat veel van de mails niet zullen leiden tot evacuatie. Hoeveel mensen tevergeefs mailden naar het ministerie, is niet duidelijk. Wel rept Buitenlandse Zaken inmiddels van 20.000 unieke mailadressen. Vanaf die adressen zijn vaak mails verstuurd die betrekking hebben op verschillende personen.

Meer hoop is er voor de mensen die voor het sluiten van het vliegveld in Kaboel al in beeld waren. Het kabinet zegt zich in te willen spannen voor deze mensen die in augustus, tijdens de evacuatie, er niet in slaagden om het vliegveld op tijd te bereiken. Het gaat dan om zo’n 320 Nederlanders die nog vastzitten in Afghanistan. Maar ook 330 tolken en Afghanen die door hun werkzaamheden ernstig gevaar lopen. Daarnaast hebben bewindslieden nog eens honderd personen in beeld die voor een politie- of internationale missie hebben gewerkt en 120 Afghanen die vallen onder de motie-Belhaj.

Speciale inspanning

Een speciale inspanning wil het kabinet ook leveren voor nog eens 1300 Afghanen. Of zij in het vizier kwamen door te mailen naar de overvolle mailbox, of dat zij op een andere manier op de nieuwe evacuatielijst terecht zijn gekomen, is niet helemaal duidelijk. Het gaat in ieder geval om 800 Afghanen en hun gezinnen die gewerkt hebben voor een ontwikkelingsproject dat gefinancierd is door de ministeries buitenlandse zaken en buitenlandse handel en ontwikkelingssamenwerking. De Nederlandse ngo’s waarmee ze samenwerkten, kunnen ze aandragen. Wel komen alleen Afghanen in aanmerking die minstens een jaar voor het project hebben gewerkt (sinds 1 januari 2018) en die een publieke functie hadden.

Ook 500 Afghanen die voor Defensie of een Europese politiemissie hebben gewerkt, komen in aanmerking voor evacuatie. Hier zouden in theorie ook tolken tussen kunnen zitten. Voor de Tweede Kamer een gevoelig punt, omdat Kamerleden al vanaf juni dit jaar het kabinet verzochten Afghaanse tolken zo snel mogelijk in veiligheid te brengen.

‘Buitengewoon lastig’

Wanneer deze in totaal 2100 personen in veiligheid gebracht kunnen worden, is moeilijk te zeggen. Minister Ben Knapen van buitenlandse zaken noemt het “buitengewoon lastig nu mensen op te halen”. Hij hoopt dat het vliegveld in Kaboel de komende weken vaker open zal gaan. Afghanen die het land willen verlaten, moeten dan nog wel van de Taliban toestemming krijgen, benadrukt hij. Sinds het einde van de evacuatie zijn er al wel tweehonderd Afghanen geëvacueerd, zegt Knapen.

Motie-indiener Salima Belhaj noemt het fijn dat veel acuut bedreigde Afghanen alsnog in veiligheid worden gebracht. ‘Belangrijk is dat álle personen onder motie-Belhaj (die nu niet geëvacueerd kunnen worden) asiel kunnen krijgen. Ik blijf daar scherp op letten!’, schrijft ze op Twitter. PvdA’er Kati Piri zegt dat het goed is dat het kabinet samenwerkt met ngo’s om Afghanen in veiligheid te brengen. “Maar het ontslaat het kabinet niet van de plicht om individuele aanvragen via de mailbox te beoordelen.”

Lees ook:

Hoe een Afghaanse tolk na vier pogingen en uren in rioolwater toch op een evacuatievlucht belandde

Met koffie en appeltaart vertellen de Nederlander Jan Gras en een geëvacueerde Afghaanse tolk over het verloop van de evacuaties uit het land.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden