'Sleepwet'

Kabinet past de inlichtingenwet aan na kritische evaluatie

Het kantoor van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst in Zoetermeer.  Beeld ANP
Het kantoor van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst in Zoetermeer.Beeld ANP

Het kabinet gaat de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten aanpassen na een kritisch rapport van een evaluatiecommissie. Dat schrijven ministers Kajsa Ollongren (binnenlandse zaken) en Ank Bijleveld (defensie) in een brief aan de Tweede Kamer.

De wet, die in 2017 van kracht werd, geeft de inlichtingendiensten AIVD en MIVD meer opsporingsmogelijkheden. Een van de meest bekritiseerde bevoegdheden is die om zogenoemde bulkdata te verzamelen: grote hoeveelheden data, waar ook gegevens tussen zitten van mensen die geen onderdeel van het onderzoek zijn.

De commissie die de wet evalueerde adviseerde het kabinet de wet op een aantal punten aan te passen. Zo moeten er meer waarborgen komen voor de verzameling van de bulkdata. “Zowel het verwerven als verwerken moet beter worden geregeld in de wet”, schreef de commissie.

Ook voor de uitwisseling van gegevens met andere landen moeten de regels worden aangescherpt. “In de wet moet worden opgenomen dat er geen gegevens worden gedeeld als er een reëel risico bestaat dat gebruik door de ontvangende dienst een flagrante schending oplevert van het internationaal recht, en in het bijzonder de mensenrechten en internationaal humanitair recht.”

Raad van State

Verder ziet de commissie een rol voor de Raad van State. Een rechter zou bijvoorbeeld kunnen toetsen wat er moet worden verstaan onder ‘zo gericht mogelijk’ data onderscheppen, een zinsnede die in de wet voorkomt.

Het kabinet neemt de aanbevelingen over, schrijven de ministers. Daarbij lijken ze wel een slag om de arm te houden: het opstellen van de wetteksten kost tijd, en het moet blijken of met de wijzigingen de diensten goed hun werk kunnen blijven doen. “Bij de uitwerking van de aanbevelingen zal dan ook doorlopend aandacht zijn voor de uitvoerbaarheid ervan en de impact ervan op het werk van de diensten”, schrijven ze.

Lees ook:

Er zijn nog geen kabels afgetapt, maar de wet kan beter, volgens advies

De evaluatiecommissie concludeert dat de AIVD en MIVD met de wet genoeg mogelijkheden hebben om hun werk uit te voeren. Maat de commissie ziet ook knelpunten. De onduidelijkheid over bulkdata is er daar een van. De diensten zouden volgens het advies eerst moeten aantonen waarom het verkrijgen van een bepaalde bulkdataset noodzakelijk is voor hun werk. Daar moet de minister toestemming voor geven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden