Coronacrisis

Kabinet onder druk: twee op drie Nederlanders wil mondkapjesplicht

Minister Ferdinand Grapperhaus.Beeld ANP

De roep om harder ingrijpen door het kabinet zwelt aan. Twee op de drie Nederlanders wil een mondkapjesplicht. Toch neemt het kabinet deze week waarschijnlijk geen nieuwe maatregelen.

Premier Rutte en zijn coronaploeg staan onder grote druk om nog strenger in te grijpen. De aanscherping van de coronamaatregelen vorige week, zoals het ‘dringend’ mondkapjesadvies, hebben nog niet gebracht waarop was gehoopt. Niet in de cijfers, want de effecten van de maatregelen op zijn vroegst pas eind deze week te zien, omdat het vaak zo’n tien dagen duurt voordat coronapatiënten klachten krijgen. En ook niet in het draagvlak onder de bevolking, dat volgens een peiling van I&O Research afneemt.

Twee op de drie Nederlanders (66 procent) vindt dat het kabinet ‘iets strengere’ of ‘veel strengere’ maatregelen moet nemen om het virus in te dammen. Dat aandeel lag in september op 37 procent. Twintig procent vindt het nu precies goed wat het kabinet doet, 14 procent wil veel lossere maatregelen of alle regels loslaten. Het aantal voorstanders van een mondkapjesplicht in alle publieke ruimtes is in een maand tijd gegroeid van 36 naar 65 procent. Liefst 41 procent vindt dat die plicht ook buiten moet gelden.

Het kabinet kreeg de afgelopen dagen veel kritiek op de chaotische manier waarop de maatregelen alweer werden bijgesteld. Zo geldt het mondkapjesadvies sinds deze week ook voor middelbare scholen en moeten religieuze instellingen zich alsnog aan de maximale groepsgrootte van 30 mensen houden.

D66-kiezers niet langer grootste fans van coronabeleid kabinet

Die kritiek is terug te zien in de representatieve peiling, die afgelopen dagen is gehouden onder ruim 2300 Nederlanders. Dit onderzoek wordt maandelijks herhaald. De steun voor de algemene corona-aanpak van het kabinet is gedaald, van 75 procent in september tot 65 procent nu. Onder kiezers van regeringspartijen daalde opmerkelijk genoeg vooral de steun van D66-kiezers, van 96 procent in september tot 80 procent nu.

“Mensen wijzen het kabinetsbeleid niet af, maar hun geduld wordt wel op de proef gesteld”, aldus Peter Kanne van I&O Research. “Ze zien de maatregelen steeds veranderen en het ‘dringend advies’ vinden ze te onduidelijk. Liever willen ze richtlijnen waar iedereen zich aan moet houden.”

De roep om een mondkapjesplicht komt ook van de 25 burgemeesters in het Veiligheidsberaad. Zij pleiten voor strengere regels, net als de politie- en boabonden en een deel van de Tweede Kamer. Volgens de bestuurders is dit onontkoombaar als mensen zich onvoldoende aan de regels houden. Het was de burgemeesters een doorn in het oog dat veel jongeren in Utrecht na sluitingstijd van de kroegen naar de nachtwinkel gingen om bier te kopen en thuis verder te feesten.

Ook Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg zei maandag dat mogelijk forsere maatregelen nodig zijn als de besmettingsgraad verder oploopt. Het aantal besmette mensen stabiliseerde dinsdag met 4548 nieuwe besmettingen, ongeveer evenveel als maandag. Wel zijn er 40 procent meer besmettingen dan vorige week. Het aantal overledenen en ziekenhuisopnames neemt ook sneller toe.

Meest vergaande maatregel is de avondklok, nodig als mensen blijven doorfeesten

Ondanks de druk vanuit de samenleving zal het kabinet eerst het effect van de nieuwe maatregelen willen afwachten. Naar alle waarschijnlijkheid is er volgende week dinsdag weer een persconferentie. Als er dan geen duidelijke afname van het aantal besmettingen is en de ziekenhuizen blijven volstromen, liggen nieuwe inperkingen voor de hand. Dat kan een mondkapjesplicht zijn, maar er liggen nog meer maatregelen op de plank. Zo adviseerde het Outbreak Management Team vorige week om kleedkamers en douches te sluiten bij sportverenigingen en om de groepsgrootte voor bijeenkomsten binnen te beperken tot twintig (in plaats van dertig) mensen. Het kabinet koos daar toen niet voor. De meest vergaande maatregel is een avondklok. Het kabinet kan in de verleiding komen dat zware middel in te zetten als er komend weekend na sluiting van de cafés opnieuw wordt doorgefeest.

Woensdag debatteert de Kamer met het kabinet over de coronaspoedwet. Daarin staat letterlijk niets over een mondkapjesplicht, wel geeft deze wet de mogelijkheid regels te stellen voor het dragen van beschermingsmiddelen op bepaalde plekken.

Waar en hoe vaak dragen Nederlanders nu een mondkapje?

Mocht er een mondkapjesplicht komen, dan zullen nog veel meer mensen dan nu voor de bijl moeten, blijkt uit de peiling van I&O Research onder ruim 2300 Nederlanders. Twintig procent zegt altijd of meestal een kapje op te doen als ze de deur uitgaan (in de zomer was dit 4 procent), 21 procent doet dit soms. Meer vrouwen dan mannen dragen vrijwillig een kapje, 24 tegen 15 procent. Naar leeftijd dragen 65-plussers (25 procent) en jongeren onder de 25 jaar (22 procent) iets vaker dan de andere leeftijdsgroepen een kapje. Het minst dragen 25-34-jarigen een monddoekje: 15 procent. Lager opgeleiden (25 procent) dragen het vaker dan middelbaar en hoger opgeleiden (beide 18 procent).

De plekken waar een mondkapje het vaakst wordt gedragen, zijn niet heel verrassend: winkels, op het werk en in het openbaar vervoer waar het al verplicht is. Ouderen die een mondkapje dragen, doen dit vooral in winkels, jongeren en mensen van middelbare leeftijd relatief vaak op het werk. In de grote steden draagt men ze vaker dan in de rest van het land.

Lees ook: 

De beoogde daling in besmettingscijfers laat nog even op zich wachten

Even leek de groei van coronabesmettingen eruit te zijn, maar de cijfers vallen tegen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden