Rem op lichte jeugdhulp

Kabinet: minder marktwerking in jeugdzorg om ‘excessieve winst’ tegen te gaan

null Beeld Maartje Geels
Beeld Maartje Geels

Er komt een rem op het aanbod aan lichte jeugdhulp, waar volgens het kabinet soms grote winsten worden gemaakt.

Wilma Kieskamp

De jeugdzorg moet zich weer richten op de hulp aan kwetsbare kinderen met ernstige problematiek. Het kabinet komt met een plan om flink te snoeien in het grote aanbod aan ‘lichte’ zorg. Staatssecretaris Maarten van Ooijen wil daarbij ook de volgens hem ‘excessieve winsten’ aanpakken die sommige aanbieders boeken.

De staatssecretaris heeft het langverwachte plan bekendgemaakt voor de hervormingen van de jeugdzorg. Die gaat op de schop. Na maanden van politieke onrust over de sector heeft het kabinet ook de gemeenten weer aan boord. Zij gaan het overleg hervatten dat zij eerder dit voorjaar uit protest hadden stilgelegd omdat zij vonden dat het kabinet de crisis in de jeugdzorg eenzijdig op het bord van de gemeenten legde.

In grote lijnen komt het plan erop neer dat de marktwerking in de jeugdzorg wordt afgeremd. Die marktwerking leidde tot “perverse prikkels”, aldus ChristenUnie-staatssecretaris Van Ooijen van jeugdzorg. Volgens de laatste cijfers van CBS kwamen er weer 1500 aanbieders bij.

Vooral de markt voor lichte hulpverlening ‘floreert’, met soms “excessieve winsten”. Dit leidde tot “onnodig gebruik en een te lange behandelduur”, terwijl voor de kinderen met de zwaarste problematiek te weinig aanbod aan hulp is omdat aanbieders hier vaak verlies op maken.

Examenstress hoort bij het opgroeien

Behandelingen moeten voortaan bewezen effectief zijn, wordt een van de nieuwe vereisten. Van Ooijen wil ook de rem zetten op lichte hulp waarvan hij vraagtekens bij de noodzaak zet, zoals trainingen tegen examenstress. Examenstress hoort bij het opgroeien, vindt hij.

Gesloten jeugdzorg waar kinderen onder toezicht wonen in een instelling, moet in versneld tempo verdwijnen om plaats te maken voor kleinschalige opvang, zo is ook een van de voornemens van het kabinet.

Door strengere regels voor de aanbesteding en een rem op ‘lichte’ zorg hoopt het kabinet dat de sterk gestegen uitgaven voor jeugdzorg over een paar jaar vanzelf weer zullen dalen. Dat moet jaarlijks 500 miljoen euro aan besparingen opleveren vanaf het jaar 2025. Deze rem op de uitgaven is echter omstreden. Veel oppositiepartijen noemen het een ‘platte bezuiniging’ en hebben al via de Eerste Kamer geëist dat die van tafel gaat.

De jeugdzorg is sinds 2015 een verantwoordelijkheid voor de gemeenten. Kinderrechters sloegen onlangs alarm dat vooral de echt kwetsbare kinderen in de knel zijn gekomen door de lange wachtlijsten voor jeugdzorg. Gemeenten verbraken het overleg met het kabinet uit protest over de aangekondigde bezuiniging.

Naar de gemeenten maakt staatssecretaris Van Ooijen nu een gebaar. Het kabinet verlost de gemeenten van de financiële risico’s. Als de uitgaven voor jeugdzorg toch niet gaan dalen, hoeven de gemeenten dat niet zelf op te lossen.

Lees ook: Elf jaar geleden werd haar dochter uit huis geplaatst. Nu is ze spoorloos

Vanaf het begin was ze kansloos, vindt Irma Hoving. Haar beide dochters werden elf jaar geleden uit huis geplaatst. Toen ze haar leven twee jaar later weer op orde had, waren de raderen van jeugdzorg en justitie al zo ver doorgedraaid dat hereniging onmogelijk was. Haar jongste dochter is spoorloos.

Lees ook: Woedende toeslagenouders en Kamer verliezen geduld met premier Rutte. ‘Welke rechtsstaat?’

De Tweede Kamer en de toeslagenouders hebben nauwelijks nog geduld met het kabinet. Maar premier Rutte vraagt opnieuw om tijd en geduld.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden