Coronacrisis

Kabinet maakt geesten rijp voor harde ingrepen

Premier Mark Rutte arriveert bij het Catshuis voor een informeel overleg over het coronavirus. Het zondagse overleg wordt weer opgepikt, nu het aantal besmettingen is gestegen. Beeld ANP

Het was het ‘weekend van de waarheid’ en de aantallen coronabesmettingen zijn niet hoopgevend. Nieuwe maatregelen zijn onvermijdelijk.

Al dagenlang worden de geesten in de samenleving rijp gemaakt voor harde, ingrijpende maatregelen die moeten helpen het virus in te dammen. Wat premier Mark Rutte en ‘coronaminister’ Hugo de Jonge dinsdagavond bekend zullen maken op hun persconferentie, gaat naar alle waarschijnlijkheid verder dan de cafés nog een uurtje eerder dicht of een dringend advies om vooral thuis te werken. Er is het kabinet veel aan gelegen de bewegingsvrijheid drastischer in te perken.

Het RIVM registreerde afgelopen vrijdag bijna zesduizend nieuwe coronabesmettingen. Zaterdag steeg dat naar 6500, zondag waren het er iets minder dan 6400. Het zijn zorgelijke cijfers, die laten zien dat de coronamaatregelen die twee weken geleden werden afgekondigd, nog geen effect hebben. Destijds stond de teller nog op ongeveer drieduizend nieuwe besmettingen per dag.

Geen taboes meer

Dit weekend zei minister De Jonge dat ‘we ons schrap hebben te zetten voor mogelijk extra maatregelen’. “Het gaat niet de goede kant op.” Premier Rutte liet vrijdag na de ministerraad doorschemeren dat er geen taboes meer zijn in de pogingen het virus te bestrijden.

Een deel van het kabinet (premier, vicepremiers, ministers van justitie, onderwijs, financiën) kwam zondag op het Catshuis in Den Haag bijeen om met RIVM-directeur Jaap van Dissel de persconferentie van dinsdag voor te bereiden. De voortekenen zijn somber. Dit weekend veranderde het risiconiveau in nog eens vier regio’s van ‘zorgelijk’ naar ‘ernstig’ vanwege hard oplopende besmettingscijfers. Het gaat om Utrecht, Hollands Midden, Zaanstreek-Waterland en Zuid-Holland Zuid. Al eerder gingen in Amsterdam-Amstelland, Rotterdam-Rijnmond en Haaglanden alle alarmbellen rinkelen. Het aantal coronapatiënten in de ziekenhuizen blijft stijgen, waardoor reguliere zorg verder in de knel komt.

Diederik Gommers, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care, nam zaterdag een voorschot op het nieuws van dinsdagavond. Nederland zou wat hem betreft tijdelijk in een volledige lockdown moeten. “Anders verandert er niets. Hopelijk kunnen we er dan snel weer uit.”

Alleen een lockdown is effectief genoeg

Gommers is lid van het Outbreak Management Team (OMT), dat het kabinet voorziet van wetenschappelijk advies. Vanuit het zogeheten Red Team, de groep onafhankelijke deskundigen die de regering al wekenlang oproept vooral strenger te zijn dan ze momenteel is, kwam zondag eenzelfde boodschap: alleen een nieuwe, kortdurende lockdown is effectief genoeg in deze fase van de crisis.

Het kabinet heeft nooit iets gevoeld voor het volledig op slot gooien van het land, vanwege de enorme maatschappelijke en economische gevolgen. Rutte en De Jonge proberen een balans te vinden tussen de virusbestrijding en de samenleving zoveel mogelijk laten ademen.

Wat niet helpt is dat burgers moeite hebben om de adviezen van het kabinet op te volgen. In publieke ruimtes worden lang niet altijd mondkapjes gedragen. Ondanks het ‘dringende verzoek’ om thuis te werken tenzij het echt niet anders kan, is het op de weg en in het openbaar vervoer aanmerkelijk drukker dan tijdens de ‘intelligente lockdown’ van dit voorjaar.

Voldoende draagvlak nodig

De vraag is wat het kabinet nu in petto heeft om contacten tussen mensen zoveel als mogelijk te verminderen. Een verbod op koopavond is denkbaar, net als het verder aan banden leggen van de horeca en de sport. Naar verluidt voelen de ministers vanwege negatieve associaties niet veel voor een avondklok in bepaalde steden in de Randstad. Het OMT heeft dit wel geadviseerd.

Wat het Catshuisberaad heeft opgeleverd, bleef zondagavond onduidelijk. Maandag is er de hele dag en op alle niveaus overleg (coalitiepartijen, het OMT, de Veiligheidsregio’s) om te zorgen dat er ook voldoende draagvlak is voor de ingrepen. 

Lees ook:

In Barneveld komt het zingen komt niet boven het orgel uit

Niet alleen in Staphorst, maar ook in Barneveld gingen vanochtend honderden gelovigen ter kerke. Zo’n vijfhonderd bezoekers kwamen af op de dienst van de gereformeerde gemeente in Nederland, waarbij iedereen twee uur lang roerloos de dienst volgde.

In Brussel moeten cafés dicht, restaurants blijven open: ‘Alsof het eten van deze pizza ons beschermt’

Om de verspreiding van het coronavirus in te dammen moeten cafés en bars in de Belgische hoofdstad een maand lang hun deuren sluiten, zo werd vorige week bekendgemaakt. Restaurants mogen wel open blijven. ‘Het is totaal arbitrair.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden