CoronadebatVaccinatiepas

Kabinet krijgt coronapas maar nét door de Kamer dankzij steun PvdA

Minister Hugo de Jonge (volksgezondheid) en premier Mark Rutte tijdens het debat. Beeld ANP
Minister Hugo de Jonge (volksgezondheid) en premier Mark Rutte tijdens het debat.Beeld ANP

De Tweede Kamer is buitengewoon kritisch op de coronapas. De maatregel haalt het maar net, dankzij steun van de PvdA.

Net op het moment dat het kabinet de stelling aandurft dat Nederland ‘in de laatste fase’ van de coronapandemie zit, krijgt het met een ongewoon kritische Tweede Kamer te maken. Niet eerder was de steun voor een coronamaatregel van het kabinet zo klein.

Een meerderheid van de Kamer heeft donderdag tijdens het coronadebat grote twijfels bij de proportionaliteit en de maatschappelijke gevolgen van het toegangsbewijs voor horeca, theaters en evenementen. Coalitiepartij ChristenUnie stemt tegen de pas, die dankzij de PvdA wel een meerderheid krijgt. Ook GroenLinks, een partij die het coronabeleid vaak steunt, stemt tegen.

In de voorbije anderhalf jaar wisten de inmiddels demissionaire premier Mark Rutte en coronaminister Hugo de Jonge vrijwel altijd dat zij uiteindelijk een Kamermeerderheid achter hun plannen zouden krijgen. Of het nu ging om een avondklok, een bezoekbeperking of sluiting van het onderwijs. Maar deze donderdag zijn tijdens het debat de meeste oppositiepartijen pertinent tegen de coronapas, ‘constructieve’ partijen PvdA en GroenLinks en coalitiepartij ChristenUnie twijfelen openlijk. “Heeft dit toegangsbewijs daadwerkelijk effect op het tegengaan van besmettingen, bij een kopje koffie op het terras?” vraagt ChristenUnie-Kamerlid Mirjam Bikker. “Hoe ziet het kabinet de proportionaliteit?”

Vergelijkbare vragen heeft Attje Kuiken (PvdA). Zij vraagt zich af of een toegangsbewijs überhaupt gaat werken. “Hoe uitvoerbaar zijn plannen als niet alleen horeca-eigenaren, maar zelfs burgemeesters van grote steden zeggen: we gaan toch niet handhaven, omdat het niet uitvoerbaar is?”

Mede daarom wil de Kamer een uitzondering voor terrassen. In de open lucht ligt het besmettingsrisico bovendien een stuk lager. VVD-Kamerlid Aukje de Vries vindt een toegangsbewijs voor terrassen ‘slecht uitlegbaar’. “Omdat we wel allerlei evenementen in de buitenlucht toestaan.”

Premier Mark Rutte ziet een uitzondering niet zitten. Mensen komen op terrassen immers ook ‘binnen elkaars ademcirkel’. “Praktisch zijn er ook bezwaren. Als iemand naar de wc wil of binnen wil betalen, moet diegene alsnog het toegangsbewijs tonen. Als het gaat regenen, rent iedereen naar binnen.” Toch zegt Rutte goed naar de door Kuiken aangekondigde motie te zullen kijken. Hij haalt er uiteindelijk de sociaaldemocraten mee binnenboord.

‘Oneigenlijke druk’

De verontwaardiging van de Kamer komt voor een groot deel voort uit een motie die eerder is aangenomen en waarin staat dat mensen geen ‘dwang of drang’ mogen ervaren om zich te laten vaccineren. De coronapas is volgens veel Kamerleden wel degelijk drang. BBB-voorvrouw Caroline van der Plas wijst erop dat mensen zonder auto in bijvoorbeeld Eemshaven drie uur moeten reizen voor een coronatest. “Vervolgens wordt gezegd: dan moet je je gewoon laten vaccineren. De vaccinatiedwangcirkel is rond.” Volgens Nicki Pouw-Verweij (JA21) voert het kabinet ‘oneigenlijke druk’ uit.

De Jonge weerspreekt dat hij mensen in de richting van vaccinatie duwt. Volgens hem is het toegangsbewijs niet in tegenspraak met de wet die dit voorjaar werd aangenomen. “Dit is de minst ingrijpende maatregel voor het punt waar we nu staan.” De anderhalve meter is voor de samenleving als geheel een stuk ingrijpender, betoogt hij.

Desondanks vrezen partijen van rechts tot links een groeiende tweedeling en polarisatie als gevolg van de coronapas. Bikker vindt dat De Jonge tijdens de persconferentie van dinsdag ook bijdroeg aan het wantrouwen tegen de overheid, door hard zijn afkeuring uit te spreken over vaccin-weigeraars. “Dat zet mensen op afstand. Het helpt niets om mensen verder weg te duwen.” De Jonge blijft achter zijn woorden staan. De vrijheid om je niet te laten vaccineren betekent volgens hem niet dat het een vrijblijvende keuze is. “Mijn woorden waren hard. Maar de waarheid kan soms hard zijn.”

Lees ook:

De anderhalve meter wordt geschrapt, maar van een jubelstemming is geen sprake

Het kabinet worstelt zich naar de uitgang van de coronapandemie. Niet eerder lag de steun voor het beleid zo laag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden