Kabinet hoopt dat artsen bijdraaien over leeftijdselectie

Minister Martin van Rijn voor medische zorg met een mondkapje.Beeld ANP

In de coronacrisis staan artsen en politici opeens tegenover elkaar. Ze denken compleet verschillend over leeftijdselectie in het geval van een acuut tekort aan ic-bedden.

Over weinig onderwerpen zijn het kabinet en de voltallige Tweede Kamer het zó eens als over wat er moet gebeuren als onverhoopt het allerzwartste scenario aanbreekt bij een nieuwe coronaepidemie. Ook dan mag leeftijd geen hard criterium zijn voor een ic-bed, vindt de politiek, unaniem.

Dat levert een probleem op, want artsen en medisch specialisten denken daar heel anders over. Zijn zien leeftijdselectie in het uiterste geval als een mogelijkheid, nadat medische selectiecriteria zijn uitgeput. “Onacceptabel”, noemde het kabinet dat eerder al. Minister Martin van Rijn (medische zorg) kiest nu iets voorzichtiger bewoordingen: het kabinet kan dit ‘niet ondersteunen’.

Ook het parlement heeft zich al uitgesproken, en laat geen enkel misverstand bestaan. Een leeftijdsgrens of selectie op leeftijd is onaanvaardbaar, vinden alle 150 Kamerleden. Een motie van die strekking van 50Plus en SP kreeg in maart nog unanieme steun.

Gevoelige discussie

Wat te doen, nu middenin coronatijd medici en politici opeens zo anders denken over een gevoelige kwestie? Het kabinet kan artsen niet voorschrijven hoe zij in extreme medische situaties moeten handelen. Dat is aan de professionals zelf, via de artsenorganisaties. Die krijgt van minister Van Rijn lof ‘dat zij deze moeilijke en gevoelige discussie niet uit de weg zijn gegaan’ en een draaiboek hebben opgesteld voor situaties waarvan niemand wenst dat die ooit aan de orde zijn.

Het kabinet heeft artsen suggesties gedaan om zich te bedenken. Definitief is het draaiboek nog niet, de komende tijd gaan de artsenorganisaties KNMG en FMS met hun achterban nog in discussie. Een hint krijgen zij vast mee vanuit het kabinet: er is een alternatief. Het is eerlijker om desnoods te selecteren op basis van ‘first come, first serve’, schrijft minister Van Rijn. Wie eerder is, krijgt het bed.

Maatschappelijk draagvlak

Subtiel wijst het kabinet de artsen naar de maatschappelijke onrust die hun voorstel kan veroorzaken. Juist als er een schreeuwend tekort is aan ic-bedden, is het essentieel dat ‘artsen zich gesteund voelen door maatschappelijk draagvlak voor de keuzes die ze moeten maken’, schrijft minister Van Rijn.

Kamerleden reageren terughoudend op de kwestie. “Leeftijd als hard criterium lijkt mij geen goed idee”, zegt GroenLinks-Kamerlid Corinne Ellemeet, in een reactie. Ellemeet stelde vorig jaar voor om bij 70-plussers kritischer te kijken naar de risico’s van overbehandeling. Maar dat is een ander soort discussie dan nu, zegt zij. Veel andere Kamerleden willen nog niet reageren.

Hoe gevoelig het onderwerp ligt, bleek al aan het begin van de corona-epidemie. Onder andere 50Plus maar ook andere partijen waren bang dat 80-plussers bij voorbaat geen kans maakten op een ic-bed. Kamerleden hadden ook kritiek op huisartsen die ouderen vast vroegen na te denken of ze wel op een ic wilden belanden. Die onrust ebde later weer weg.

Lees ook:

Hoe kies je op de ic tussen patiënten met dezelfde overlevingskans?

Als artsen straks wél pijnlijke keuzes op de ic’s moeten maken tussen wel of niet behandelen, hoe kunnen ze dat dan doen? Een groep medisch-ethici draagt twee criteria aan, en wijst twee andere opties af.

Kiezen tussen jongeren en ouderen op intensive care is onwaarschijnlijk scenario

Wie belandt er bij een tekort aan bedden op de intensive care wel en niet op de ic? Gaat jong voor oud? Ja, blijkt uit het draaiboek over keuzes op de ic bij schaarste. Maar dat het in de Covid-19-pandemie zo ver komt, is onwaarschijnlijk.

‘Mondkapjesfraudeurs, er wordt op u gejaagd’

Door de extreme schaarste aan mondkapjes grepen fraudeurs hun kans. Tot weerzin van justitie, die in een rechtszaak zware straffen eist tegen verdachten van oplichting met de beschermende maskers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden