Coronadebat

Jubilerende Rutte trekt boetekleed aan over coronabeleid: ‘Niet alles is goed gegaan’

Beeld ANP

Premier Rutte verantwoordde zich woensdagavond in de Tweede Kamer voor zijn coronabeleid: ‘Niet alles is goed gegaan’.

Het regent harde verwijten op het hoofd van de premier, op de dag dat hij tien jaar in het Torentje zit. “Een weifelende leider, die zijn verantwoordelijkheden afschuift”, aldus PvdA-leider Lodewijk Asscher. “Het gaat goed mis”, constateert Lilian Marijnissen van de SP. “Het is ons niet gelukt”, concludeert zijn voormalige kroonprins Klaas Dijkhoff. Jesse Klaver van GroenLinks wil een extra minister voor testbeleid. “Anders heb ik er geen vertrouwen in dat het goed komt.”

Hoewel de virusstrategie van het kabinet nog vertrouwen geniet bij een meerderheid van de Kamer, is de kritiek tijdens het zoveelste coronadebat scherper dan eerst. Tegelijkertijd ogen de Kamerleden aangeslagen door de krachtige comeback van het virus, net als velen in Nederland. Aangespoord tot zelfreflectie door zijn eigen coalitiegenoten steekt premier Rutte halverwege het debat de hand in eigen boezem. “Het pakket had steviger gemoeten” en “Ik heb te veel de nadruk gelegd op de eigen verantwoordelijkheid.”

Beeld van verdeeldheid in het kabinet 

Terugkijkend op de afgelopen maanden vindt de premier dat hij er niet in slaagde de broodnodige gedragsverandering aan de bevolking helder en persoonlijk genoeg over te brengen. Hij betreurt dat er een beeld is ontstaan van verdeeldheid in het kabinet onderling, en tussen het kabinet en zijn adviseurs. Het Outbreak Management Team liet dinsdag weten dat wat hen betreft restaurants open hadden kunnen blijven, en het fysieke hoger onderwijs juist ingeperkt.

Lodewijk Asscher van de PvdA is veel harder voor het kabinet. “Het was allemaal te laat en te licht. Er is aan alle kanten gewaarschuwd in het najaar. Het enige wat het kabinet eind september heeft gedaan is het laatste rondje in de kroeg schrappen.” Hij noemt Rutte een weifelend, nonchalant leider, die verantwoordelijkheden afschuift. “Gedrag van mensen is een spiegel van de houding van de leiders.” Klaver wijst op de wisselwerking tussen het gedrag van burgers en dat van de overheid. “Als het testbeleid niet op orde is, gaan mensen met klachten toch naar hun werk.”

Kamerleden vallen hard over tweet van Wilders

Grote zorgen leven er in de Kamer of ondernemers, sportverenigingen en cultuurinstellingen het hoofd boven water kunnen houden. De oproep voor meer en gerichtere financiële steun wordt breed gedeeld. Zorgen zijn er ook over de snelle toevloed van coronapatiënten, die de overige zorg verdringen. 

Aan het begin van het debat ontbrandt er een felle discussie tussen Geert Wilders en andere Kamerleden, die hard zijn gevallen over een tweet van de PVV-leider. 

Zij storen zich aan de suggestie die Wilders volgens hen hierin wekt, alsof Nederlanders van niet-westerse afkomst anderen op de ic’s verdringen. In het debat maakt Wilders er ook een groot punt van dat Turkse en Marokkaanse Nederlanders zich minder goed aan de regels houden dan de rest van de bevolking. Dijkhoff: “Winst is in ieder geval dat Wilders het voor de verandering een keer eens is met de premier, dat iedereen zich aan de regels moet houden.” Asscher brengt een peiling van 1Vandaag in, dat één op de drie PVV-kiezers zich niet aan de regels houdt, het hoogste percentage op niet-stemmers en FvD-stemmers na.

Garanties worden niet gegeven, kadootjes wel

De coalitiepartijen zijn blij met de routekaart van het kabinet, een lijst van maatregelen als handleiding bij nieuwe uitbraken of versoepelingen. Gert-Jan Segers vraagt zich af of daarmee gemaakte fouten in de toekomst voorkomen kunnen worden. Rutte hoopt op meer duidelijkheid in het beleid, maar “garanties worden niet gegeven”. Kadootjes wel. Voor het debat biedt Klaver de jubilerende premier een boekje aan, met de titel ‘The Beautiful Poetry of Donald Trump’. Ironisch bedoeld uiteraard.

Lees ook: 

Wat mag nog wel, en vooral: wat niet? Een overzicht van de knelpunten

Het kabinet spreekt nu over een ‘gedeeltelijke lockdown’, terwijl Nederland dit voorjaar nog in een ‘intelligente lockdown’ zat. Het roept vragen op: wat zijn de nieuwe spelregels?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden