Interview Klimaatakkoord

Jesse Klaver: Het kabinet heeft ons nodig voor klimaatmaatregelen

Jese Klaver. Beeld ANP

Jesse Klaver zul je niet horen zeggen dat het kabinet vrijdag een ‘vaalgroen’ of ‘flets’ klimaatakkoord afgeleverd heeft. De GroenLinksleider wil vooral benadrukken dat hij er “heel positief in zit”. “We hebben een enorme opgave om met maatregelen te komen om de CO2-uitstoot met 49 procent terug te dringen. Dit klimaatakkoord is een belangrijke stap. Wij strijden hier al dertig jaar voor.” Desondanks moeten volgens hem een aantal dingen beter, wil het kabinet ook GroenLinks voor haar klimaatmaatregelen winnen.

Zo maakt Klaver zich “grote zorgen” over een interview van Klaas Dijkhoff zaterdagmorgen in het AD. Daarin zegt de VVD-fractievoorzitter dat het lang niet zeker is dat zijn partij in 2026 rekeningrijden zal steunen, het jaar dat die ingreep volgens het klimaatakkoord moet ingaan.

Klaver: “De kern van de vorige maand aangenomen Klimaatwet is dat we maatregelen voor tien jaar vastleggen en die elke vijf jaar aanpassen. De VVD zet dat op lossen schroeven. Dat is symbolisch voor hoe de afgelopen tien jaar met klimaatbeleid is omgegaan. For the sake of de coalitie zet je een onderzoek naar rekeningrijden klaar. En de dag erna zeg je: dat gaan we dus niet doen.”

Waar zitten uw bedenkingen bij het Klimaatakkoord?

“Naast de terugtrekkende beweging over rekeningrijden, schort het aan een eerlijke verdeling van de kosten tussen de gewone burger en het bedrijfsleven. De CO2-heffing levert onder de streep 0 euro op, omdat het grootste deel van de uitstoot is vrijgesteld. De grote vervuilers betalen dus niets voor hun CO2-uitstoot.

“Het klopt, het bedrijfsleven moet een groter deel van de belasting voor duurzame energie ophoesten, maar je moet een scheiding maken tussen mkb en het grootbedrijf. Nog altijd betalen vooral burgers en het mkb. De grote industrie krijgt subsidie. Iedereen weet hoe gevoelig het klimaat ligt. Om mensen mee te krijgen, moet het bedrijfsleven een stap zetten.”

Ondernemersvereniging VNO-NCW en de industrie zijn zeer kritisch op het akkoord. Een teken dat zij geraakt worden.

“Het bedrijfsleven moet nu een keer iets bijdragen, na jarenlang tegenhouden. Het is winst dat dat nu gebeurt. Maar het is nog niet genoeg. Een goede belasting zou onderdelen van de heffing van het kabinet en die die wij voorstellen moeten combineren: wel alle uitstoot belasten, maar bedrijven die vooroplopen tegemoetkomen met een lager tarief.”

Ook uw variant van een platte CO2-heffing is doorgerekend, maar daarbij vertrokken veel bedrijven naar het buitenland.

“Ik kan zeggen dat de effecten in de doorrekening overdreven waren en ik kan kritiek hebben op de aannames over bedrijven die wegtrekken. Maar vast staat dat er politiek geen draagvlak was voor de heffing die GroenLinks voorstelde. Ik zeg niet dat het kabinet ons plan moet uitvoeren. Ik denk dat er genoeg te verbeteren valt aan de voorgestelde heffing en dat we elkaar in het midden kunnen vinden. Daarvoor wil ik voorstellen doen in het Kamerdebat, komende week.

“Verder zullen we daar komen met voorstellen voor de bio-industrie. Knap hoe het kabinet voor het eerst de veestapel terug gaat dringen, maar er is een hele forse stap nodig om de klimaatdoelen te halen. Dat bewijst ook de recente uitspraak over stikstof van de Raad van State.

“Daarnaast wil ik weten hoe het Warmtefonds is ingericht en ik wil vragen stellen over de ondergrondse opslag van CO2. Dat kan alleen bestaan als tijdelijke tussenoplossing. Het mag geen goedkope uitweg worden voor de industrie om door te gaan met het uitstoten van CO2.”

Vicepremier Hugo de Jonge zei vrijdag dat er ruimte is voor inbreng van de oppositie in het akkoord. Geeft dat vertrouwen?

“We horen dat al maanden, maar merken er nog weinig van. Ik hoop dat de ruimte er is. Alleen zo kun je echt breed draagvlak krijgen voor de komende tien jaar.”

Het kabinet kan ook beslissen om zaken te doen met de PvdA in de Eerste Kamer. Dan staat u buitenspel.

“Dat is aan het kabinet. De samenwerking tussen  GroenLinks en de PvdA is heel goed. Dat was ook al zo met het pensioenakkoord. Ik denk bovendien dat breed draagvlak essentieel is voor klimaatmaatregelen. Er is inmiddels een Klimaatwet, gesteund door acht partijen. Daarvoor waren heel stevige compromissen nodig. Alleen een zo breed mogelijke coalitie is kan al die grote opgaven over tien jaar verantwoorden.”

Denkt u weleens: als ik aan tafel was gebleven bij de coalitiebesprekingen, had ik deze aanvullingen wel in het klimaatakkoord gekregen?

“Ik had ze er zeker niet zomaar doorheen gekregen. Ik zie de discussies van toen terugkomen. Ook toen hebben we het over Urgenda gehad en het wel of niet halen van de doelstellingen. Nu kiest het kabinet ervoor die rechtelijke uitspraak naast zich neer te leggen. Een blamage.

“Wij zitten nu in de oppositie. Ze zullen ons nodig hebben voor meerderheden. En ik denk dat ik vanuit deze rol meer voor elkaar kan krijgen.”

Lees ook:

Wat betekent het Klimaatakkoord thuis, op het werk en voor de portemonnee?

Wat betekenen de afspraken voor u als burger? En hoe reageren het bedrijfsleven en milieuorganisaties?

Niet te snel, vooral niet te snel

Het kabinet mikt met zijn klimaatplannen op draagvlak. Als dat groter wordt door trager te opereren, dan moet dat maar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden