null Beeld

ColumnWilma Kieskamp

Jesse Klaver en Attje Kuiken willen ‘midterms’ die helemaal niet bestaan

Wilma Kieskamp

De campagnestrategen bij PvdA en GroenLinks hebben hun eerste slag geslagen. Qua beeld kan het even niet meer stuk bij de linkse partijen, met verkiezingen in aantocht over drie maanden.

Aan de uitbundige bossen bloemen te zien verkeren PvdA en GroenLinks al in een soort vervroegde overwinningsroes. Op een podium in een feestzaal in Den Haag stonden politiek leiders Jesse Klaver en Attje Kuiken donderdag stralend te poseren met Paul Rosenmöller en Mei Li Vos, de lijsttrekkers voor de Eerste Kamer. Rosenmöller en Vos gaan samen één fractie vormen in de senaat.

De armen waren om elkaars schouders geslagen, de bloemen gingen hoog de lucht in. Het leken wel beelden van winnaars op een uitslagenavond. Zoals voetbalcoach Louis van Gaal stellig zegt dat Nederland het WK gaat winnen, zo gaan ook PvdA en GroenLinks zelfbewust de competitie in.

Toch heeft die grootse lancering iets politiek gevoeligs. Normaal gesproken is het aanwijzen van de lijsttrekker voor de Eerste Kamer nauwelijks een nieuwsevenement. Een persbericht volstaat voor de meeste partijen. De Eerste Kamer wordt in Nederland nu eenmaal indirect gekozen, zonder dat kiezers zelf de naam van een lijsttrekker in het stemhokje kunnen aanvinken. Op 15 maart 2023 worden eerst en vooral de Provinciale Staten gekozen.

Maar bij GroenLinks en PvdA draait het straks in maart om veel meer dan de uitslag in de provincies. De verkiezingen zijn de test voor de linkse samenwerking, met intern hoge verwachtingen. “De grootste worden” in de Eerste Kamer is geformuleerd als het belangrijkste doel. Daar wordt alles voor uit de kast gehaald.

Wat PvdA en GroenLinks doen, is van de Statenverkiezingen een variant maken van de Amerikaanse ‘midterms’. Hun aansporingen richting kiezers komen er min of meer op neer. De kiezers wordt voorgehouden dat zij op 15 maart de zittende regering de pas kunnen afsnijden.

Voortgestuwd door de wens om van de linkse samenwerking een ‘historisch momentum’ te maken. heeft Vos (PvdA) het over “de afrekening met het kabinet die er gaat komen”. Klaver (GroenLinks) stelt kiezers een breekijzer in de Eerste Kamer in het vooruitzicht: “Als wij daar de grootste worden, kunnen wij zorgen dat het kabinet niet om het ijzersterke linkse blok heen kan”.

Alleen, het zijn in maart helemaal geen midterms. Er worden volksvertegenwoordigers gekozen voor de provincies. En in de provincies gaan PvdA en GroenLinks nog niet samen, ook niet in de nieuwe fracties die na 15 maart ontstaan. Alleen in Zeeland komt er één fractie. De provinciale verkiezingen worden weer eens landelijk gekaapt.

Een hard breekijzer biedt een linkse zege in de Eerste Kamer ook niet per se. Senatoren hebben niet zoveel invloed op het directe kabinetsbeleid als Klaver en Kuiken de kiezer voorspiegelen. Ook nu al zijn PvdA en GroenLinks opgeteld de grootste in de Eerste Kamer, en werken ze in alles samen. Soms kon het kabinetsbeleid naar links bijgesteld worden, maar het kabinet kijkt net zo goed naar rechtse oppositiepartijen voor steun om wetten goedgekeurd te krijgen. De Eerste Kamer zit sowieso niet aan het stuur van de dagelijkse politiek.

Maar voor dat soort nuances was er in de linkse feestzaal donderdag geen plaats.

Politiek verslaggever Wilma Kieskamp schrijft om de week een column vanuit politiek Den Haag, afgewisseld met EU-correspondent Romana Abels vanuit Brussel.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden