CDA

Is het CDA nog een middenpartij? Discussie over ‘verrechtsing’ komt op

Januari van dit jaar: CDA’ers praten op een bijeenkomst in Eindhoven over de koers van de partij.Beeld Merlin Daleman

Het Brabantse pact met Forum voor Democratie leidt in het CDA tot debat over de koers van de partij. Is die te rechts? “Er gebeuren ongelukken.”

Is het CDA een middenpartij of kiest de partij als het er op aankomt steevast voor rechts? Over die vraag is in het CDA discussie na de beslissing van het Brabantse partijbestuur om een coalitie te vormen met Forum voor Democratie. De Brabantse CDA’er Dave Ensberg gaf de aftrap zondag op de website Christendemocraat.nl. Hij stelt dat het CDA al drie decennia continu naar rechts buigt.

Ensberg signaleert dat “de buiging naar rechts en extreem-rechts mede voortkomt uit de groei van rechts-conservatisme binnen de partij”. Hij vindt dat de ‘C’ in CDA in de praktijk daardoor meer staat voor conservatisme dan voor christen en “dat is zorgelijk voor een brede volkspartij die met haar middengeluid zowel linkse als rechtse leden en kiezers wist aan te trekken”.

Verschillen in IQ

Volgens de schrijver sluipen er stilletjes meer conservatieve en rechtse elementen in het CDA. Zo verwijst hij naar de uitnodiging in 2016 van Joost Niemöller, een compaan van Forum-leider Thierry Baudet, door een afdeling van jongerenorganisatie CDJA. Toen Ensberg de organisatoren erop wees dat Niemöller bekend staat om zijn rechts-extremistische en racistische opvattingen kreeg hij als antwoord: “Ja, er zijn significante verschillen in IQ tussen bevolkingsgroepen.”

Ensberg noemt ook CDA-fractievoorzitter in Amsterdam Diederik Boomsma, die in februari een conservatief congres in Rome bezocht. Ook Baudet en de Hongaarse premier Viktor Orbán waren daar aanwezig. Wat heeft een CDA’er te zoeken op deze omstreden conferentie van foute vrienden, vraagt hij zich af.

Het CDA-partijbestuur publiceerde in het najaar het rapport ‘Zij aan zij’, een perspectief voor de toekomst, boordevol klimaatbeleid en een pleidooi voor samenwerking. “Ga daarmee door. Neem weer het initiatief voor discussie over de koers”, zegt Ensberg in een toelichting. Hij vindt dat de partijtop zwalkt en keuzes te veel op z’n beloop laat. “Laat iedereen zich uitspreken. Daarbij kunnen ook rechtse en conservatieve geluiden aan bod komen. Dat gebeurt nu allemaal heimelijk. Er gebeuren ongelukken.”

Van onderop georganiseerd

Na maanden stilte kwam het CDA-bestuur zaterdag met een verklaring over Noord-Brabant. Voorzitter Rutger Ploum roept de voor- en tegenstanders van de beoogde coalitie met Forum op om met elkaar in gesprek te blijven. “Subsidiariteit is een kernbegrip van het CDA", schrijft hij verder. “Onze partij is van onderop georganiseerd, zo dicht mogelijk bij de mensen die het betreft. Dit betekent dat op lokaal niveau wordt besloten met wie er wordt samengewerkt.”

Die afweging maakte vorige week ook CDA-vicepremier Hugo de Jonge. Hij herhaalde dat Noord-Brabant zelf beslist. Over een samenwerking met Forum in een nieuw kabinet zei hij nog een keer: “Wat mij betreft niet.”

Het stelt Ensberg niet gerust. Hij vindt dat de partijtop de afweging om te besturen met Forum niet kan overlaten aan Noord-Brabant. “Er is een ondergrens. Als je te maken hebt met een partij die de rechtsstaat aanvalt, moet je als CDA aangeven dat je kernwaarden in het geding zijn. Ik ben blij dat Hugo de Jonge in Den Haag duidelijk tegen samenwerking met Forum is. Hij is de enige die het zegt. Maar wat is zijn status? Laat het CDA zo snel mogelijk verkiezingen organiseren voor een nieuwe partijleider.”

Lees ook:

Oude wonden belemmeren debat over nieuwe CDA-koers

Het CDA praat in kroegen en scholen over de koers van de partij. Maar tumult over boeren en samenwerking met Forum doorkruisen de herbezinning.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden