AnalysePolitiek moddergevecht

Ineens kon het wel, het bevriezen van de huren

Huurders krijgen wellicht tijdens de verkiezingscampagne meer meevallers te horen. Beeld Hollandse Hoogte
Huurders krijgen wellicht tijdens de verkiezingscampagne meer meevallers te horen.Beeld Hollandse Hoogte

Voor de zomer leek het bevriezen van de huren nog schier onmogelijk. Maar vier weken voor de verkiezingen lijkt ineens alles te kunnen om excessen op de woningmarkt aan te pakken.

Per 1 juli gaan de huurprijzen van sociale huurwoningen niet omhoog, meldde minister Kajsa Ollongren van binnenlandse zaken deze week. Goed nieuws voor de huurders, maar binnen de coalitie leidt deze beslissing tot een politiek moddergevecht. Met de VVD aan de ene kant en CDA, D66 en de ChristenUnie aan de andere kant. Verbaasde oppositiepartijen maken van deze nieuwe tweestrijd dankbaar gebruik en hopen meer gevoelig liggende woningmarktplannen erdoor te krijgen.

De politieke strijd rondom het bevriezen van de huren begon eigenlijk vorige week al, toen de VVD pardoes instemde met een motie van SP-Kamerlid Sandra Beckerman. Beckerman, PvdA’er Henk Nijboer en Paul Smeulders van GroenLinks hadden in de Tweede Kamer al een keer of tien soortgelijke moties ingediend, met de hoop de aanstaande huurverhoging een halt toe te roepen. Elke keer stemden alle vier de coalitiepartijen tegen. Tot 9 februari. Toen Beckerman tijdens een debat VVD en D66 erop wees dat hun lijsttrekkers in het AD toch echt pleitten voor het bevriezen van de huren. “Ik dacht: dat is goed nieuws voor de huurders in Nederland. Laten we dan niet langer wachten”, aldus de SP’er.

Verkiezingspraat verweten

Of die constatering de VVD over de streep trok, is onduidelijk. Maar de regeringspartij stemde wel in, tot verrassing van de coalitiegenoten. Opportunistische verkiezingspraat, noemde D66-Kamerlid Jessica van Eijs het op Twitter. “Het enige waar de VVD op uit is, is het kapot maken van de sociale woningbouw.” De VVD snapte de ophef niet zo, merkte op altijd voor lagere sociale huren te zijn geweest.

Ondertussen trof verantwoordelijk minister Ollongren de voorbereidingen voor het uitvoeren van de aangenomen motie. Op zichzelf niet heel opmerkelijk, ware het niet dat de minister voor de zomer een motie van de Eerste Kamer over een soortgelijke huurbevriezing tot drie keer toe naast zich neer heeft gelegd. De Eerste Kamer wilde niet alleen sociale huurders, maar ook huurders in de vrije sector tegemoetkomen. Ollongren zag meer in maatwerk, wilde dat woningcorporaties financiële ruimte bleven houden om huizen te bouwen. Het kwam haar op een uitzonderlijke motie van afkeuring te staan. Die had de senaat in 1875 voor het laatst gegeven.

Verhuurdersheffing

Dat ze nu draait heeft te maken met de meerderheid in de Tweede Kamer, zegt een woordvoerder. Die was er afgelopen zomer nog niet. Maar de oppositie ziet vooral dat precies een maand voor de verkiezingen ‘de handschoenen uit zijn’. Neem nou die verhuurderheffing waar woningcorporaties jaarlijks zo’n 2 miljard aan kwijt zijn, een doorn in het oog van CDA en de ChristenUnie. Door deze forse belasting hebben corporaties minder financiële ruimte om huizen te bouwen.

De VVD houdt hem liever intact, maar D66'er Ollongren, die deze week in Trouw liet doorschemeren de heffing liever kwijt dan rijk te zijn, zet hem deels in om corporaties te compenseren voor de huurbevriezing. Corporaties zijn dit jaar daardoor 200 miljoen euro minder kwijt aan de heffing. Tot frustratie van de VVD, weten ingewijden te vertellen.

Coalitiepartijen D66, CDA en ChristenUnie boren op hun beurt een andere voor de VVD belangrijke geldpot aan. Om het gat van 200 miljoen euro te dichten dat de korting op de verhuurderheffing slaat in de Rijksbegroting, willen ze de BIK inzetten, kort voor Baangerelateerde Inkomenskorting. Een pot van 2 miljard euro, bestemd voor bedrijven en bedoeld als zoethoudertje voor het in stand houden van de dividendbelasting.

“Omdat we het belangrijk vinden om corporaties te compenseren”, zegt D66’er Van Eijs erover. Nee, omdat het fijn is om VVD te dwarsbomen, denken ingewijden. De oppositie ziet tijdens het debat over de Woningwet volgende week in ieder geval haar kans schoon om nog meer plannen door te voeren. Voor huurders betekent dit dat er mogelijk nog meer cadeautjes hun kant op kunnen komen.

Lees ook:

Minister Kajsa Ollongren: ‘Nee, de woningmarkt is niet af. Er moet veel gebeuren’

Ze staat niet per se bekend als een groot prater, maar minister Kajsa Ollongren van binnenlandse zaken praatte “de blaren op haar tong” om de woningmarkt uit het slop te trekken. Tot irritatie van critici. Want wat bereikte ze nou met al dat praten? Een terugblik.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden