Wachtgeldregeling

In geen jaren was het zo onrustig in de SGP; wat is er aan de hand?

Leden van de SGP zingen een lied na afloop van het SGP partijcongres. Beeld ANP

De SGP schudt op haar grondvesten: er zijn conflicten over wachtgeld en de bestuurscultuur. De rust keert nog niet terug.

Durven orthodox-christelijke kopstukken elkaar aan te spreken op twijfelachtig gedrag? Die vraagt zorgt binnen de SGP voor een bestuurlijke crisis die zijn weerga niet kent. In geen jaren is het zo onrustig geweest in de partij, de oudste van Nederland.

De crisis begon zaterdag, toen partijvoorzitter Peter Zevenbergen zijn functie neerlegde. Hij was binnen de SGP in opspraak vanwege een zeer ruime wachtgeldregeling. Bovenop zijn salaris als schoolleider van een reformatorische school, ontving hij maandelijks 1450 euro wachtgeld van de gemeente Albasserdam, waar hij tot dertien jaar geleden wethouder was.

Zijn positie was onhoudbaar geworden na een interview waarin hij zich probeerde te verdedigen. “Tja, moraal… Dat is voor iedereen iets anders, daar kan ik niet zoveel mee”, sprak Zevenbergen tegen het Nederlands Dagblad. Hij keek puur juridisch, en zijn wachtgeld is juridisch toegestaan. Voor het landelijk partijbestuur, dat hem eerder nog voluit steunde, was dat het teken om de voorzitter te vragen op te stappen.

Vertrek met slaande deuren

Nu ook twee andere bestuursleden, medestanders van Zevenbergen, boos uit het partijbestuur zijn gestapt, is de crisis compleet. Peter den Boef, in het dagelijks leven advocaat, en Albert Vlietstra, een bekende predikant in SGP-kringen, scharen zich ‘om des gewetens wil’ achter de opgestapte partijvoorzitter.

Dat vertrek ging met slaande deuren, met een persverklaring vol verwijten aan de rest van het bestuur. Dat een predikant uit het hoofdbestuur stapt, maakt de kwestie des te gevoeliger. Predikanten spelen in het landelijk bestuur van de orthodox-christelijke partij een belangrijke rol.

Ook SGP-fractievoorzitter Kees van der Staaij dreigt de vingers te branden aan de kwestie, want hij is een vaste adviseur van het partijbestuur. Op de fractiekamer van de SGP was dinsdag crisisberaad met de tijdelijke voorzitter van de SGP. 

Van der Staaij noemde de kwestie ‘pijnlijk’ en ‘vervelend’. Over het wachtgeld van de opgestapte partijvoorzitter wilde hij niets zeggen, behalve dat het ‘niet alleen gaat om hoe je dat juridisch, maar ook hoe je het bestuurlijk weegt’. “Zuigt dat alle energie weg, kan iemand nog functioneren namens de partij?”.

Ook SGP-fractievoorzitter Kees van der Staaij dreigt de vingers te branden aan de kwestie. Beeld ANP

De kwestie draait in feite niet om wachtgeld, maar om de bestuurscultuur in de SGP. Jongere SGP’ers klagen over de bijna onaantastbare posities binnen het partijbestuur, dubbele petten, over een cultuur waarin kritiek niet welkom is en over bestuurders die maximaal 16 jaar mogen dienen en die hun eigen opvolgers voordragen. De opgestapte drie bestuursleden zaten zelfs langer op hun post, Peter den Boef al 22 jaar.

Ook voormalig europarlementariër Bas Belder had eerder een hoogoplopend conflict met het partijbestuur over zijn onkostenvergoeding van ruim vierduizend euro per maand. Toen het partijbestuur hem vroeg de uitgaven te verantwoorden, weigerde hij dat. Doordat hij al vele termijnen in het Europarlement zat, ging het in totaal om bijna acht ton aan onkosten, bovenop zijn salaris.

Deze zomer speelde in de SGP ook nog discussie over gesubsidieerde buitenlandse reizen van oudere SGP-bestuurders. De klokkenluider die de zaak aanhangig maakte, kreeg aanvankelijk ontslag aangezegd.

Na het splijten van het partijbestuur moet de SGP nu een uitweg uit de crisis zien te vinden. De verzoenende factor daarbij is Maarten van Leeuwen, oud-partijvoorzitter, en teruggekeerd op zijn post. Hij is zowel bij de oude als jonge generatie SGP’ers geliefd.

Van Leeuwen ziet het als zijn missie om, zoals hij in het Reformatorisch Dagblad zei, ‘intern en extern te werken aan het herwinnen van vertrouwen’. “Dat is hard nodig”.

Lees ook: 

Hoe zijn eigen afdeling SGP-voorzitter Zevenbergen de wacht aanzegde

De afdeling Alblasserdam van de SGP eiste dat Peter Zevenbergen zijn functie ‘per direct neerlegt’. Zo’n openlijke oproep van kritische leden is ongekend voor de gezagsgetrouwe, christelijke partij.

Lees ook: Herman Wijffels heeft grote moeite met de rechtse koers van het CDA, maar voelt het tij keren

In een nieuw boek pleit CDA-lid Herman Wijffels voor een ‘economie die werkt voor mens en aarde’. “Ik ben altijd lid gebleven van het CDA. Ik heb de politieke winter overleefd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden