DebatVaccineren

Hugo de Jonge neemt een bewust risico met noemen vaccinatiedatum

Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (CDA) in de Tweede Kamer tijdens een debat over de begroting.  Beeld ANP
Minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (CDA) in de Tweede Kamer tijdens een debat over de begroting.Beeld ANP

Minister De Jonge beseft dat hij een groot risico neemt met het noemen van een concrete vaccinatiedatum, nu de bevolking snakt naar het einde van de coronacrisis. De lijst met onzekerheden die de datum in gevaar kunnen brengen is lang, bleek tijdens een debat in de Tweede Kamer.

Het kabinet en het RIVM blijven het herhalen: alles is erop gericht om al in de week van 4 januari te starten met vaccineren tegen het coronavirus. De afgelopen dagen uitten zorgorganisaties, vakbonden en Tweede Kamerleden openlijk hun twijfels over de haalbaarheid van het plan, maar volgens minister Hugo de Jonge (volksgezondheid) is het toch echt de bedoeling dat al begin komend jaar de eerste prik wordt gezet. Dat zei hij donderdag tijdens het debat over de begroting van zijn ministerie.

Dat alle betrokken organisaties, zoals De Jonge het donderdag zei, “alles op alles zetten” om zo snel mogelijk te kunnen starten met vaccineren, neemt niet weg dat er nog veel onzekerheden zijn. De minister beschreef de vaccinatieoperatie als “een complexe puzzel”, waarvan het kabinet nog niet alle stukken in handen heeft.

Kwetsbare doelgroepen

Want het vaccin van BioNtech en Pfizer, waarvan Nederland een miljoen doses heeft besteld, mag dan klaarliggen, het kabinet zal toch echt moeten wachten op een advies van het Europees Geneesmiddelenbureau EMA. Dat wordt verwacht op 29 december. Dan pas zal definitief blijken hoe goed het vaccin werkt, en of het ook geschikt is voor de kwetsbare doelgroepen die het kabinet het liefst als eerst zou willen vaccineren.

Het zou kunnen, stipte VVD’er Hayke Veldman tijdens het debat aan, dat het vaccin in eerste instantie meer geschikt blijkt voor jongeren dan voor kwetsbaren. Wordt het vaccinatieplan dan omgegooid? Dat plan ligt niet klaar, antwoordde De Jonge. “Dan zou je met zoveel variabelen werken dat iedereen er knetter van wordt.”

Het is typerend voor de grote onzekerheden waarmee het kabinetsplan is omgeven. De Jonge wees er ook nog op dat niet geheel duidelijk is op wat voor manier de vaccins uiteindelijk zullen worden geleverd, en wat voor logistieke uitdagingen daarbij komen kijken. Op welke temperatuur en hoe lang kunnen de vaccins precies bewaard worden? En per hoeveel zitten de vaccins verpakt? Vaccins die in batches van duizend worden aangeleverd, zijn mogelijk niet zo geschikt om in huisartsenpraktijken aan kleine groepen toe te dienen.

Minister knalt er een datum in

Juist hierom vragen Kamerleden zich af of het wel verstandig was om al zo'n concrete datum te noemen. Een datum die op dat moment bovendien nog niet was besproken met veel van de partijen die bij de uitvoering betrokken zijn, zoals huisartsen, GGD’s en verpleeghuizen. Kamerlid Maarten Hijink (SP): “Het heeft mij enorm gestoord dat de minister er een datum in knalt, en dat daags daarna van alle kanten berichten binnenkomen. De één zegt: ‘prematuur’, de ander zegt: ‘ambitieus’, een derde zegt: ‘wij weten nog van niets’. Dat is niet oké als het om zo’n belangrijk onderwerp gaat.”

Toch was het volgens de minister wel degelijk van belang om direct aan te geven welk doel het kabinet hoopt te behalen. “Ik weet zeker dat wij anders een heel ander debat hadden gehad”, zei hij. “Dan had u gezegd: nu heeft het EMA gezegd dat de beoordeling zal zijn afgerond op 29 december, wanneer gaat het kabinet nou beginnen met vaccineren?”

De Jonge beseft terdege dat hij een groot risico neemt door een streefdatum te noemen en daaraan vast te houden. Hij weet hoe erg de bevolking smacht naar goed nieuws. “Dat is logisch. Dat vaccin is onze belangrijkste troef om die nare crisis achter ons te laten”, zei hij tijdens het debat. Nu hij een stip aan de horizon heeft geplaatst, bestaat ook de kans dat hij de samenleving alsnog moet teleurstellen.

Opnieuw, zou je kunnen zeggen. Want zoals enkele oppositiepartijen tijdens het debat ook nog even benadrukten, is het sinds het begin van de coronacrisis vaker voorgekomen dat het kabinet haar ambities moest bijstellen. Bijvoorbeeld waar het de corona-app, of de testcapaciteit betrof. “We houden een slag om de arm”, zei de minister. “Dat hoort erbij. Maar u mag van ons, en van de uitvoerende partijen verwachten dat we het zo snel doen als mogelijk, en zo zorgvuldig als noodzakelijk.”

Lees ook:

RIVM over de laatste loodjes voor het vaccineren: het gaat wél lukken

Het RIVM zegt dat alles erop gericht is om 4 januari te starten met vaccineren, te beginnen met de verpleeghuizen. Maar gaat dat lukken? Vijf vragen aan Jaap van Delden, programmadirecteur vaccinatie covid-19 bij het RIVM.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden