Evacuatie Kaboel

Hoeveel Afghanen en Nederlanders achter zullen blijven, durft het ministerie niet te zeggen

De Tweede Kamer wordt bijgepraat tijdens een technische briefing over de situatie in Afghanistan door kolonel Houwman, Netherlands Special Operations Command, Carola van Rijnsoever, plaatsvervangend secretaris-generaal bij het ministerie van buitenlandse zaken en kolonel Peter Tankink (directie Operaties). Beeld ANP
De Tweede Kamer wordt bijgepraat tijdens een technische briefing over de situatie in Afghanistan door kolonel Houwman, Netherlands Special Operations Command, Carola van Rijnsoever, plaatsvervangend secretaris-generaal bij het ministerie van buitenlandse zaken en kolonel Peter Tankink (directie Operaties).Beeld ANP

Er bestaat een kans dat Nederland de evacuatie in Afghanistan eerder moet stopzetten. Hoeveel Afghanen en Nederlanders dan achter dreigen te blijven, kan het ministerie van buitenlandse zaken niet zeggen.

Op dit moment heeft het Nederlandse evacuatieteam 1875 mensen in veiligheid gebracht. Van hen hebben zo’n 1200 Nederland als eindbestemming, de rest reist door. De lijsten met te evacueren Afghanen en Nederlanders groeien nog altijd, meldde het ministerie van buitenlandse zaken woensdag aan de Tweede Kamer tijdens een technische briefing. Ook Defensie en de Immigratie- en Naturalisatiedienst voorzagen de Kamer van de recentste informatie over de evacuatie. Ambtenaren hebben inmiddels duizenden e-mails ontvangen van mensen die Afghanistan willen verlaten.

Met telefonisch contact en kaartjes begeleiden ambtenaren vanuit Den Haag de Afghanen en Nederlanders die zijn opgeroepen om richting het vliegveld in Kaboel te gaan. Want, zo zegt buitenlandse zaken, de grootste hindernis voor evacués is nog altijd het bereiken van de luchthaven. Defensie omschrijft de situatie rond de luchthaven als onvoorspelbaar, maar ook als beperkt dreigend omdat het vliegveld beveiligd wordt door Amerikaanse militairen. Die dreiging neemt toe nu de deadline van het Amerikaanse vertrek nadert en de Taliban steeds meer richting het vliegveld bewegen.

De lijst groeit en de tijd tikt weg

Hoeveel mensen Nederland achter dreigt te laten op het moment dat de Amerikanen het vliegveld in Kaboel verlaten, kan het ministerie niet zeggen. Ook omdat de aanwas van potentiële evacués met de dag groeit. Op dit moment zijn in ieder geval al 500 Nederlanders die met hun gezin in Afghanistan verkeerden, in veiligheid gebracht. Ook 250 tolken hebben samen met hun gezin Nederland bereikt. Hetzelfde geldt voor de 200 ambassademedewerkers en 150 andere Afghanen die in dienst waren van de Nederlandse krijgsmacht of anderszins gevaar lopen vanwege hun werkzaamheden in het land.

De deadline van de evacuatie is 31 augustus, maar de kans bestaat dat Nederland de luchtbrug eerder moet stoppen. Of die kans werkelijkheid wordt, durft het ministerie van buitenlandse zaken niet te zeggen. “We houden met alle scenario’s rekening en daarom werken we zo snel mogelijk, zodat we ook in een minder gunstig scenario zoveel mogelijk mensen hebben kunnen evacueren”, aldus plaatsvervangend secretaris-generaal Carola van Rijnsoever van buitenlandse zaken.

Eenmaal in Nederland wordt op de vliegtuigtrap door de Koninklijke Marechaussee en de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) een schifting gemaakt tussen de mensen die in een asielzoekerscentrum worden opgevangen en degenen met een andere bestemming. De IND haalt ook Nederlandse evacués in andere Europese landen, zoals België, met bussen op en brengt ze naar de opvanglocaties.

‘Een amateuristich proces’

De Tweede Kamer sprak woensdag ook met een groep deskundigen die niet direct betrokken zijn bij de evacuatie, maar wel kennis hebben van de situatie in Afghanistan of van de te evacueren groepen mensen. De deskundigen zijn kritisch over de gang van zaken en omschrijven het evacuatieproces als ‘chaotisch’ en ‘amateuristisch’. Zo gaven oud-voorzitter Anne-Marie Snels van de militaire vakbond AFMP en politicoloog Sara de Jong aan dat sommige Afghanen op de evacuatielijst kwamen te staan nadat ze druk hadden uitgeoefend.

De Jong vertelde hoe het ministerie van buitenlandse zaken haar na een interview met de Volkskrant over tolken benaderde om informatie over die betreffende tolken te achterhalen. “Ik ben helemaal niet van politiek bedrijven via sociale media. Maar het lijkt alsof dit de manier was om nog enige versnelling te brengen in het proces. Zo zou je niet met deze mensen moeten omgaan”, aldus De Jong.

Lees ook:

‘Mijn vriend kan Afghanistan niet uit, aan het ergste wil ik niet denken’

Nog honderden Nederlanders wachten in Afghanistan op evacuatie. Voor familie en vrienden in Nederland is de spanning haast ondraaglijk. Een 21-jarige student geneeskunde vertelt hoe haar vriend (23) al dagen probeert op een vliegtuig te komen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden