Voorzittershamer

Hoe kiest de Tweede Kamer vandaag een nieuwe voorzitter?

Kamervoorzitter Khadija Arib dinsdag tijdens het debat in de Tweede Kamer over het aanwijzen van en opdracht verlenen aan een informateur.  Beeld ANP
Kamervoorzitter Khadija Arib dinsdag tijdens het debat in de Tweede Kamer over het aanwijzen van en opdracht verlenen aan een informateur.Beeld ANP

De Tweede Kamer kiest woensdag een nieuwe voorzitter. De Kamerleden zullen hun (geheime) stem uitbrengen in stemrondes die plaatsvinden na het Kamerdebat dat om 10:15 begint.

De keus is tussen de huidig voorzitter Khadija Arib (PvdA), D66-routinier Vera Bergkamp of de PVV-partij-ideoloog Martin Bosma. Vermoedelijk gaat de strijd tussen de eerste twee kandidaten. Alle drie zitten in het presidium, het dagelijks bestuur van de Tweede Kamer.

Met Bergkamp, die zich gisteren kandidaat stelde, komt er spanning in de strijd om de voorzittershamer. Kandidaatstelling is een vrije keuze van individuele Kamerleden, al speelt partijpolitiek zeker een rol. Arib ligt goed bij de VVD-fractie, maar Bergkamp maakt ook kans. De motie van afkeuring van D66-leider Sigrid Kaag tegen Rutte zal de VVD nog dwarszitten. In de Kamer wierp dinsdag zowel Rutte als Kaag de beschuldiging verre van zich, als zouden ze samen hebben gesproken over een mogelijk voorzitterschap van D66.

Arib

Arib (60) hoopt opnieuw gekozen te worden tot voorzitter. Ze is een van de langstzittende Kamerleden. De nummer twee op de PvdA-kandidatenlijst maakt al meer dan twintig jaar deel uit van de volksvertegenwoordiging en hanteert sinds begin 2016 de voorzittershamer.

De huidige voorzitter is populair en ervaren, wat haar goede kaarten geeft voor een herverkiezing. Ze kondigde al eerder aan door te willen. “Als Voorzitter is het versterken van de positie van de gekozen volksvertegenwoordiging in ons staatsbestel een belangrijke prioriteit”, schrijft Arib in haar sollicitatiebrief. Ze wil de informatiepositie van de Kamerleden versterken en de aanstaande verhuizing en renovatie van de Kamer in goede banen leiden.

Maar Aribs partij, de PvdA, bleef de afgelopen verkiezingen steken op negen zetels. Het is niet onmogelijk dat een kleinere partij de voorzittershamer krijgt of houdt. Toch is die door de jaren heen meestal in handen geweest van een van de grotere partijen. En dat is D66 zeker met zijn 24 zetels.

Bergkamp

D66 greep bovendien in 2019 naast het voorzitterschap van de Eerste Kamer. Toen rekenden ze zich met hun kandidaat-senator Joris Backer vooraf tot de grote kanshebbers, ook omdat de VVD met Ankie Broekers-Knol al jaren het voorzitterschap had bekleed. Maar Backer viel af in de tweede ronde en uiteindelijk kreeg VVD’er Jan Anthonie Bruijn de voorkeur.

Gaat Vera Bergkamp (49) het dan nu doen voor de partij? Ze schrijft in de brief waarmee ze zich verkiesbaar stelde dat de Kamer voor ‘grote opgaven’ staat: de nasleep van de kinderopvangtoeslagaffaire, de problemen met de uitvoeringsorganisaties, het grote aantal Kamerfracties, de coronacrisis en de aanstaande verhuizing van de Tweede Kamer deze zomer. Dat laatste is mogelijk een verwijzing naar Arib, die volgens velen te lang een achterhoedegevecht heeft gevoerd tegen de verhuizing.

Bergkamp is net als Bosma lid van het Presidium, het dagelijks bestuur van de Kamer. Ze is sinds 2012 lid van de Tweede Kamer. Eerder was zij onder meer voorzitter van de lhbti-rechtenorganisatie COC en directeur bij de Sociale Verzekeringsbank.

Ze begint aan haar derde termijn als Kamerlid. Ze voert in de Kamer onder meer het woord over volksgezondheid. Bergkamp noemt zichzelf een “verbindend leider” en een teamspeler. Onder meer het versterken van de positie van de Tweede Kamer, het begeleiden van de verhuizing en het professionaliseren van de organisatie zijn haar speerpunten.

Bosma

Voor de PVV’er Bosma (56) is het herstel van de Kamer als tegenmacht de belangrijkste opdracht als hij voorzitter wordt. Bosma zit sinds 2010 in het dagelijks bestuur van de Kamer en is al vele jaren ondervoorzitter. Bosma stelde zich maandag al kandidaat via een tweet: “De Kamer weer als TEGENMACHT. Niet meer als lammetje van het kabinet, maar als leeuw van het dualisme”.

De ‘ideoloog van de PVV’ geniet steun op rechts, van FvD, JA21 en heel misschien de SGP-Kamerleden. Als inval-voorzitter heeft Bosma – sinds 2006 in de Kamer – laten zien strak en onpartijdig debatten te kunnen leiden. Maar een parlementsvoorzitter is ook het officiële gezicht van de volksvertegenwoordiging naar buiten toe. En dan staat voor veel Kamerleden het discriminerende karakter van het PVV-partijprogramma een stem op Bosma in de weg. Bosma deed in 2016 al eens een vergeefse gooi.

De drie kandidaten presenteren zich woensdagochtend in het Kamerdebat vanaf 10:15 aan de 150 Kamerleden. Die kunnen dan vervolgens vragen stellen aan de kandidaten. Na het debat wordt er uiteindelijk in het geheim gekozen met stembriefjes. De winnaar moet een volstrekte meerderheid achter zich krijgen.

Lees ook:

Wie daagt Khadija Arib uit bij de verkiezing van een nieuwe Kamervoorzitter?

Wie volgt Kamervoorzitter Khadija Arib op? Als het aan haarzelf ligt: Khadija Arib.

D66-Kamerlid Bergkamp is bedreiging voor voorzitterschap Arib

Op de valreep heeft D66-Kamerlid Vera Bergkamp zich kandidaat gesteld voor het voorzitterschap van de Tweede Kamer. Daarmee ontbrandt er toch nog een strijd om de hamer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden