AnalyseUit de lockdown

Hoe de ‘terugkeer naar meer nabijheid’ in zijn werk gaat

Premier Mark Rutte, Minister Hugo de Jonge, en in het midden gebarentolk Irma Sluis tijdens de persconferentie van dinsdagavond. Beeld ANP

Meer bezoek voor kwetsbare mensen in instellingen, maar geen experimenten met Hemelvaart met ligbedden en afhaalmenu’s op de stranden. Het kabinet geeft met de ene hand, maar houdt met de andere de teugels strak.

Premier Rutte heeft zich de kritiek op z’n vorige persconferentie aangetrokken. Toen was onduidelijk wat er straks weer mag, en wat niet. Met grote precisie licht hij daarom dinsdagavond de versoepelingen toe waar Nederland al twee weken halsreikend naar uitkijkt. “Deze ruimte hebben we met elkaar verdiend”, aldus de premier.

Het aantal patiënten op de ic’s en het aantal nieuwe besmettingen daalt met de dag. Het kabinet houdt zich daarom grotendeels aan de routekaart van twee weken geleden. Met een paar belangrijke aanvullingen. Cafés, restaurants, theaters, concertzalen en bioscopen mogen vanaf 1 juni dertig gasten binnenlaten, het personeel en de mensen op de terrassen tellen niet mee. Over dat laatste was verwarring ontstaan. Mensen uit één huishouden hoeven aan een tafeltje geen afstand te houden.

De experimenten met bezoek in 26 verpleeghuizen krijgen een landelijk vervolg. Vanaf 25 mei mogen ouderen één bezoeker per persoon ontvangen. Vanaf 15 juni geldt dit voor alle instellingen, ook in de gehandicaptenzorg. Hun dagbesteding begint ook weer. “Een terugkeer naar meer nabijheid”, in de woorden van minister Hugo de Jonge.

Rutte geeft wederom een grote winstwaarschuwing. Nu het openbare leven weer op gang komt, is het van cruciaal belang dat Nederlanders zich aan de vaste voorschriften houden. Houd afstand, vermijd drukte, schud geen handen, de premier hoopt dat iedereen het rijtje inmiddels kan dromen.

Voor het eerst richt Rutte ook een speciaal woord tot de kinderen. “Corona heeft jullie leven behoorlijk op z’n kop gezet. Daar kun je weleens kwaad of somber van worden.”Hij complimenteert ze voor hun bijdrage aan het terugdringen van het virus. “En ik daag jullie uit: denk met ons mee hoe we ons nieuwe leven kunnen inrichten.” Er is nog een nieuwigheidje: doventolk Corline Koolhof lost halverwege de persconferentie de vertrouwde Irma Sluis af.

Premier Mark Rutte en Gebarentolk Corine Koolhof die dinsdagavond haar debuut maakte. Beeld ANP

De economische schade wordt almaar zichtbaarder

Van verschillende kanten lag het kabinet afgelopen weken onder vuur: waarom krijgt beroepsgroep A wel lucht, en B niet? Het dwingt Rutte tot een antwoord: “Het is een risico-afweging, geen waardeoordeel.” Élke versoepeling brengt meer drukte, meer mensen in het ov en meer groepen met zich mee. Daarom moet het volgens Rutte stapsgewijs. Op aandrang van de veiligheidsregio’s gaat de horeca daarom toch pas 1 juni om twaalf uur open, in het staartje van het pinksterweekeinde. Toch is het kabinet niet ongevoelig gebleken voor druk: fitnesscentra, maneges en squashbanen mogen misschien voor 1 september weer open.

Woensdag zal Rutte in debat met de Tweede Kamer meer kritische vragen krijgen. Vooral de PvdA en de SP vinden dat kabinet te hard van stapel loopt. Zij zullen zich gesteund zien door de recente noodkreet van twee ziekenhuizen uit het zwaar getroffen Brabant, die eerst een adempauze voor de zorg willen.

De premier zal het de komende weken niet snel goed kunnen doen. De economische schade van het virus wordt met de dag zichtbaarder. Winkels sluiten, bedrijven vallen om of ontslaan hun medewerkers, ondanks overheidssteun. Ondernemers zullen om meer ruimte blijven vragen. Voor burgers zit er spanning tussen het verzoek van de premier drukte te vermijden, en de lonkende terrassen. Komen er nieuwe uitbraken, dan is het de vraag of het zorgpersoneel op de been blijft.

Om die tweede golf voor te zijn, richt het kabinet een ‘dashboard’ in met statistische gegevens over het virus en gedragsanalyses. Mensen met klachten mogen zich nog sneller, zonder tussenkomst van de huisarts laten testen. Vragen over de zomervakantie laat Rutte daarom nog even passeren. “De piek ligt nog maar een maand achter ons. We moeten waakzaam blijven.”

De versoepelingen vanaf 1 juni:

- Buiten mag straks weer in grotere groepen worden samengekomen, mits iedereen anderhalve meter afstand tot elkaar bewaart. De regel is nu nog dat afspreken met drie of meer personen is verboden.

- In publieke gebouwen mogen maximaal dertig personen bij elkaar komen, exclusief personeel. Ook hier geldt de afstandsregel. Dit is enigszins goed nieuws voor bioscopen, theaters en concertzalen, die eerder te horen kregen dat het om dertig personen ínclusief personeel zou gaan. Het maximale aantal bezoekers voor musea en monumenten is afhankelijk van de grootte van de gebouwen.

Festivals zijn toegestaan als ze voorstellingen presenteren voor maximaal dertig bezoekers, die anderhalve meter afstand houden.

- Ook voor de horeca geldt een maximaal aantal bezoekers van dertig, exclusief personeel. Op het terras buiten geldt geen maximum. Gezinnen mogen bij elkaar zitten en hoeven geen afstand tot elkaar te bewaren. De horeca mag niet eerder open dan 1 juni, 12.00 uur ‘s middags.

- Het voortgezet onderwijs gaat op 2 juni open. Een week later gaan de basisscholen weer op volle kracht draaien, net als de buitenschoolse opvang.

- Het openbaar vervoer gaat zoals eerder aangekondigd rijden volgens een reguliere dienstregeling, mondkapjes worden verplicht. Op het niet dragen ervan komt een boete van 95 euro. 

- Wie 13 jaar of ouder is, moet vanaf 1 juni verplicht een (niet-medisch) mondkapje dragen in het openbaar vervoer. Wie dit niet doet, kan een boete van 95 euro krijgen.

- Vanaf 25 mei wordt de bezoekregeling voor verpleeghuizen verruimd, vanaf 15 juni wordt de bezoekregeling in zorginstellingen in het hele land versoepeld.

Lees ook:

Het ‘dashboard’ is de nieuwe toverstok van het kabinet

Het kabinet wil lokaal kunnen ingrijpen bij een nieuwe uitbraak van het coronavirus. Daarom worden medische gegevens daarover gecombineerd met informatie over het gedrag van burgers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden