Formatie

Hoe de ChristenUnie van ‘niet regeren’ naar ‘indien nodig’ ging

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers tijdens een schorsing van het debat in de Tweede Kamer over het eindverslag van informateur Mariette Hamer. Beeld ANP
ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers tijdens een schorsing van het debat in de Tweede Kamer over het eindverslag van informateur Mariette Hamer.Beeld ANP

Drie maanden geleden leek het zonneklaar: de ChristenUnie gaat niet meeregeren in een vierde kabinet-Rutte. Inmiddels vaart de partij een andere koers en komt kabinetsdeelname steeds dichterbij.

Getalsmatig is de ChristenUnie niet nodig, D66-leider Sigrid Kaag noemt het ‘niet logisch en niet wenselijk’ als de partij meedoet aan een nieuw kabinet en ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers herhaalde woensdag tijdens het formatiedebat liefst pas op de plaats te maken. Toch prijkt de naam van de partij op het formatielijstje van fracties die er volgens informateur Mariëtte Hamer samen uit kunnen komen. Met enig voorbehoud zei Segers woensdag dat zijn partij verantwoordelijkheid voelt “om te doen wat goed is”. Ook meeregeren, als dat nodig is.

Hoe anders was het een maand of drie geleden. “Als ChristenUnie stonden we al niet vooraan bij de formatie”, schreef Segers toen op zijn Facebookpagina, “maar vandaag willen we ook duidelijk maken dat wij als partij geen deel kunnen uitmaken van een vierde kabinet-Rutte”. Oorzaak was de kwestie-Omtzigt, waarbij VVD-leider Mark Rutte de naam van dit CDA-Kamerlid had laten vallen bij verkennende gesprekken en daar later over loog. “Er wordt op een manier met de waarheid omgegaan die voor ons heel problematisch is”, zei Segers in het Nederlands Dagblad over de kwestie. “Het was de druppel die de emmer deed overlopen.”

Segers krabbelde terug

Die emmer bleek twee weken later, na een reprimande van de achterban, al een beetje minder vol. Segers krabbelde terug, zei “te veel op de man en te weinig op de bal” te hebben gespeeld. “Te veel Rutte, te weinig ons allemaal.” En als dat de perceptie was van veel mensen, dan moest Segers zich dat aantrekken, klonk het ook. “Natuurlijk raakt dit me”, had Rutte gezegd na de sneer van 3 april. De twee spraken het uit en het zeer bij Rutte ebde weg.

Wat ook wegebde, was de vertrouwenscrisis rondom Ruttes persoon, zei informateur Hamer dinsdag. Aan de formatietafel voert het wantrouwen richting Rutte niet langer de boventoon. Ook niet als de ChristenUnie aanschuift. De partij is bereid “deel te nemen aan onderhandelingen met andere partijen over een coalitieakkoord”, zo valt te lezen in het eindverslag van Hamer. Indien gewenst en indien getalsmatig nodig, voegt Segers daar ook nog aan toe.

Doorrijden in een roestige auto

En daar zit de crux. Want ondanks de geleidelijke draai van de ChristenUnie is het nog maar de vraag of het van kabinetsdeelname gaat komen. Gevraagd naar eventuele samenwerking met de ChristenUnie maakt D66-leider Kaag tijdens het formatiedebat duidelijk daar weinig voor te voelen. Dat is “niet logisch en niet wenselijk”. Maar helemaal uitsluiten doet D66 de ChristenUnie ook niet. Had Kaag niet ooit gezegd dat wederom regeren met ChristenUnie voelde als doorrijden in een roestige auto, houdt PVV-leider Geert Wilders haar voor. Op medisch-ethisch vlak voelt dat inderdaad zo, beaamt Kaag. “Maar dat ging nooit over de partij. We hebben er samen nog hard om gelachen.” Daarmee lijkt de deur voor de ChristenUnie op een kier te staan.

Onderwijl wordt er in de Tweede Kamer gegrapt over dat gepimpampet. “Vriendje Segers wil dan weer wel, dan weer niet. Que si, que no. Hij doet wel weer mee als het om het landsbelang gaat”, aldus Denk-leider Farid Azarkan. Segers houdt zich voorlopig in ieder geval op de vlakte en zal het nog te schrijven document van Kaag en Rutte ‘op de inhoud’ beoordelen, zei hij woensdag.

In een eerdere versie van dit artikel stond dat de ChristenUnie de “handschoen graag oppakt" als het gaat om regeringsdeelname. Dit bedoelde partijleider Gert-Jan Segers echter in de context van het terugwinnen van het vertrouwen van de Nederlandse burger.

Lees ook:

Informateur Hamer zet Rutte en Kaag aan het werk; half augustus begin van echte onderhandelingen

VVD-leider Mark Rutte en D66-collega Sigrid Kaag werken de komende weken aan een document dat moet uitmonden in een regeerakkoord. Half augustus kunnen dan de echte onderhandelingen beginnen, met partijen die aan willen schuiven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden