Analyse Stikstofnoodplan

Het stikstofplan van het kabinet staat nu al aan de rand van de afgrond

Minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit in november, in het Provinciehuis van Utrecht na een overleg over stikstof. Beeld ANP

De Tweede Kamer steunt de eerste stikstofplannen van het kabinet, maar er is geen reden tot blijdschap. De senaat wordt een hindernis.

Het kabinet hoopt de stikstofcrisis snel achter zich te kunnen laten, maar vooralsnog wijst niets erop dat dat ook lukt. De spoedwet met de eerste noodmaatregelen om de woningbouw weer vlot te trekken, dreigt later deze maand te sneuvelen in de Eerste Kamer.

Premier Mark Rutte en de ministers Carola Schouten (landbouw), Cora van Nieuwenhuizen (infrastructuur) en Stientje van Veldhoven (wonen, milieu) presenteerden de maatregelen vorige maand, in de hoop dat de uitstoot van stikstof zal afnemen en de natuur zich enigszins herstelt. De noodwet regelt onder andere dat het veevoer stikstofarmer wordt. Er staat ook in dat voor projecten die niet schadelijk zijn voor beschermde natuurgebieden, geen vergunningen meer nodig zijn.

Tijdens een debat in de Tweede Kamer, eerder deze week, bleek al dat er vanuit de oppositie nauwelijks steun is voor deze plannen. SP, Partij voor de Dieren, GroenLinks en PvdA vrezen dat de rechter korte metten maakt met deze spoedwet omdat de natuur er te weinig mee geholpen zou zijn. “Het is juridisch heel dun ijs”, zegt PvdA-Tweede Kamerlid William Moorlag. Hij vindt ook dat in het wetsvoorstel niet goed geregeld is dat de woningbouw prioriteit heeft. Moorlag: “Het kan niet zo zijn dat de ontwikkelruimte die straks vrijkomt, wordt gebruikt om infrastructuur aan te leggen. De woningnood is enorm.” 

Volgens Esther Ouwehand (PvdD) is deze wet slechter dan de stikstofaanpak die eerder dit jaar door de Raad van State is afgeschoten. “Het gaat zo slecht met de natuur. Het kabinet moet duidelijk maken hoe dit op korte termijn wordt hersteld. Maar dat gebeurt niet.” 

Otten kan het kabinet redden 

De spoedwet kreeg donderdag uiteindelijk de zegen van de Tweede Kamer, maar de steun is minimaal. Behalve de coalitiepartijen, stemden alleen SGP, 50Plus en eenmansfractie Van Haga in met de plannen. Voor het kabinet is er geen reden tot blijdschap. In de Eerste Kamer komt de coalitie steun tekort. Als ook in de senaat PvdA en GroenLinks tegenstemmen, heeft het kabinet een probleem. Op Forum voor Democratie hoeft het kabinet niet te rekenen; die partij vindt, net als de PVV, dat er geen stikstofcrisis is.

Een redding voor de coalitie is als de drie senaatsleden van de Groep-Otten wél enthousiast zijn over de plannen. Het is nog onduidelijk wat deze afsplitsers van FvD vinden van de spoedwet. De Eerste Kamer buigt zich er over anderhalve week over.

Premier Rutte en minister Schouten (landbouw) praten met protesterende boeren over het stikstofprobleem. Beeld Werry Crone

PvdA’er Moorlag noemt het verbazingwekkend dat het kabinet niet aan de wensen van de oppositie tegemoet is gekomen. Vanuit de coalitie is achter de schermen wel toenadering gezocht, maar dat was op het laatste moment en het heeft niets opgeleverd. “Het kabinet weet al heel lang wat onze wensen zijn”, zegt Moorlag: “Meer geld voor natuurherstel en meer zekerheid dat er betaalbare woningen komen.”

GroenLinks-Kamerlid Laura Bromet verwacht dat het kabinet binnenkort toch met toezeggingen komt. “Wat er nu op tafel ligt, deugt niet. De fundamentele keuzes worden niet gemaakt. Er moet meer natuur komen en minder ammoniak-uitstoot door boeren. Deze spoedwet regelt dat niet.” Moorlag zegt: “Het is te hopen dat in het kabinet alsnog de bliksemschicht van wijsheid inslaat.”

Wat in ieder geval wel doorgaat is de algehele verlaging van de maximumsnelheid op de wegen. Dit hoeft niet geregeld te worden in deze noodwet. Vanaf maart volgend jaar mag er overdag niet harder dan 100 km per uur worden gereden.

Lees ook:

Als het aan de boeren ligt, blijven de schappen rond kerst leeg

De gemoederen leken wat te bedaren in agrarisch Nederland, maar boze boeren kondigen een nieuw protest aan.

De natuur gaat van dat schuiven met stikstof niks merken

Wat leveren de maatregelen die het kabinet aankondigde precies op? In de Randstad zal de uitkomst niet positief zijn, dat is al duidelijk. En de marges zijn klein, ook dat staat wel vast.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden