Noodsteun

Het nieuwe noodpakket voor bedrijven legt politieke keuzes bloot

Minister Wouter Koolmees van sociale zaken en werkgelegenheid (D66).Beeld ANP

Den Haag worstelt met de voorwaarden in het tweede noodpakket, dat waarschijnlijk volgende week bekend wordt. Nu de route uit de crisis zich aandient, komen de politieke meningsverschillen weer op tafel.

Iedereen in Den Haag voelt dat het nu aankomt op het maken van keuzes. Bijvoorbeeld over de vraag of bedrijven die steun krijgen werknemers mogen ontslaan. Het tweede noodpakket, voor de drie maanden na mei, ziet er anders uit dan het eerste. Er zijn opnieuw miljarden beschikbaar, maar er zijn ook voorwaarden verbonden aan de hulp die de overheid aan bedrijven biedt. Die voorschriften liggen politiek gevoelig en leiden tot onenigheid tussen oppositie en coalitie.

Deze fase van de coronacrisis is lastig voor het kabinet. Er gaan miljarden over tafel. Brede politieke steun is dan comfortabel. Maar er is nauwelijks overleg tussen oppositie en coalitie. “De acute nood is weg. De klassieke politieke standpunten komen weer naar voren”, zegt een betrokkene.

De vraag is of het kabinet de komende dagen en weken toch aanklopt bij bijvoorbeeld oppositiepartijen GroenLinks en PvdA. Voor het noodpakket is wijziging van de begroting 2020 nodig en omdat het kabinet geen meerderheid heeft in de Eerste Kamer is uiteindelijk, naast de SGP, minimaal nog één oppositiepartij nodig. De PVV heeft permanent kritiek, dus daar hoeft het kabinet niet op te rekenen. Hopen op de instemming van Forum is een smalle basis voor de grote maatregelen die het kabinet in petto heeft.

Nieuwe omstandigheden

De onenigheid spitst zich toe op het ontslagverbod. In het eerste noodpakket, voor de maanden maart, april en mei, kunnen bedrijven een deel van de loonkosten vergoed krijgen. Voorwaarde is dat zij geen werknemers ontslaan. Minister Wouter Koolmees (D66, sociale zaken) wil deze voorwaarde laten vervallen. Hij vindt dat werkgevers, nu de crisis langer duurt, de gelegenheid moeten hebben zich aan te passen aan nieuwe omstandigheden.

De oppositiepartijen PVV, SP, GroenLinks en PvdA willen dat de rem op het ontslaan van werknemers blijft. “Bedrijven mogen mensen de laan uitsturen, maar dan betalen ze een boete en houden dus minder subsidie over”, zegt Kamerlid Gijs van Dijk (PvdA). Het gaat niet om hulp aan bedrijven, maar om het steunen van de werkgelegenheid, vindt Paul Smeulders (GroenLinks).

Te weinig om van te leven

Naast het tweede noodpakket voor de maanden juni tot en met augustus, werkt het kabinet op verzoek van de PvdA aan een regeling voor flexwerkers. Het idee is dat die 600 euro per maand per persoon krijgen. Deze geste brengt geen verandering in het afwijzende standpunt van Kamerlid Van Dijk: “Deze groep was eerder vergeten. Dat is pijnlijk.” Hij is niet tevreden: “Voor veel mensen is 600 euro te weinig om van te leven”. De PvdA wil ook meer initiatieven van het kabinet voor zwaar getroffen sectoren zoals de cultuur, evenementen en de horeca. GroenLinks vindt dat bedrijven die belasting ontwijken buiten de steunregeling moeten vallen.

De VVD maakte vorige week in het debat over KLM al duidelijk niks te voelen voor allerlei mitsen en maren bij de redding van bedrijven. “Een reddingsoperatie is geen strafexpeditie”, verkondigde Kamerlid Roald van der Linde. De verdeeldheid in tijden van crisis is een risico voor het kabinet. De pensioenplannen moeten nog door de Kamer met hulp van de oppositie en als komende zomer wordt onderhandeld over plannen voor Prinsjesdag zijn deze partijen misschien weer hard nodig. De stemming bij coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie is vooralsnog gelaten. Zij verwachten dat de regeling waarmee werknemers kunnen omscholen naar een sector waar meer werk is voldoende oppositiepartijen over de streep trekt.

600 euro voor flexkrachten

Het kabinet werkt aan een plan om werknemers met een flexibel arbeidscontract 600 euro per maand te geven. Het gaat om flexkrachten die geen WW-rechten hebben opgebouwd en die ook geen beroep kunnen doen op de bijstand, bijvoorbeeld omdat zij te veel eigen vermogen hebben of een partner met een inkomen. Het is nog onduidelijk wie precies recht hebben op geld en of de Tweede Kamer akkoord gaat. De regeling wordt volgende week bekend, samen met het tweede noodpakket.

Lees ook:

Wat telt meer: de collectieve of de individuele werkgelegenheid?

Vakbonden vrezen een ontslaggolf nu het kabinet werkt aan een nieuw steunpakket zonder ontslagboetes. Of is het juist een manier om zoveel mogelijk banen te redden?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden