Overstap naar energiesector

Het lobbyverbod geldt niet voor Cora van Nieuwenhuizen, zegt haar ministerie

Cora van Nieuwenhuizen. Beeld ANP
Cora van Nieuwenhuizen.Beeld ANP

Om te voorkomen dat oud-bewindspersonen contacten en kennis gaan inzetten voor een nieuwe baan, werd in 2017 een lobbyverbod ingesteld. Maar dat geldt niet voor oud-minister Cora van Nieuwenhuizen, stelt het ministerie van infrastructuur en waterstaat.

Jan Kleinnijenhuis

In haar nieuwe baan als voorzitter van Energie-Nederland mag oud-minister Cora van Nieuwenhuizen (VVD) gewoon contact onderhouden met haar voormalige ministerie van infrastructuur en waterstaat. Het lobbyverbod voor oud-bewindspersonen is in haar geval niet van toepassing, zegt een woordvoerder van het ministerie.

In 2017 werd door het kabinet-Rutte II nog een contactverbod voor oud-bewindspersonen ingesteld. Twee jaar lang mogen ze geen contact hebben met ambtenaren van het ministerie waar zij eerder leiding aan gaven. Volgens het toenmalige kabinet beoogde dat verbod ‘te voorkomen dat aftredende of afgetreden bewindslieden kennis en positie uit de eerdere hoedanigheid als bewindspersoon op onwenselijke wijze benutten voor de belangen van een organisatie waar zij na het aftreden in dienst zijn getreden’. Hoewel het lobbyverbod per 1 januari 2020 stilletjes werd ingetrokken, is het nog wel van kracht, bevestigde demissionair minister Kajsa Ollongren van binnenlandse zaken vorige maand aan de Tweede Kamer.

‘Ander beleidsterrein’

Volgens een woordvoerder van Infrastructuur en Waterstaat geldt dat verbod echter niet voor Van Nieuwenhuizen. Haar nieuwe baan als voorzitter van Energie-Nederland zou liggen op een ander beleidsterrein dan haar ministerschap. “Energie is de verantwoordelijkheid van het ministerie van economische zaken, dus zij mag gewoon contact hebben met ambtenaren van infrastructuur en waterstaat.” Ook contact met het ministerie van economische zaken zou volgens de woordvoerder gewoon mogen. Van Nieuwenhuizen was echter na het aftreden van het kabinet in januari wel enkele dagen formeel de vervanger van de opgestapte Eric Wiebes als minister van economische zaken.

Energie-Nederland behartigt de belangen van grote energiebedrijven als Essent en RWE, maar ook oliebedrijven Shell en BP en bouwbedrijf Bam staan op de ledenlijst. Europarlementariër Esther de Lange (CDA) reageert dan ook kritisch op de overstap van Van Nieuwenhuizen. “Sorry, ik vind dit dus niet kunnen. Een overstap naar een sector waar je als minister mee bezig was, roept vragen op”, schrijft zij op Twitter.

Dat er de nodige raakvlakken zijn met haar voormalige ministerie, erkent de woordvoerder. “Maar als je zo redeneert zou je niets meer kunnen doen.” Het ministerie van infrastructuur en milieu is onder andere verantwoordelijk voor de vergunningverlening voor windmolenparken op zee en op land.

Slechte reputatie

Dat Van Nieuwenhuizen nu per direct opstapt, is volgens de woordvoerder omdat binnen het kabinet nu gesproken wordt over energiebeleid. Over die besluitvorming mag zij niet meepraten nu duidelijk is dat zij als lobbyist aan de slag gaat. Volgens de woordvoerder houdt zij zich al langer afzijdig in discussies binnen het kabinet als het over energie gaat. “Daarover zijn afspraken gemaakt met het ministerie van economische zaken.”

Nederland heeft een slechte reputatie als het gaat om het naleven van integriteitsregels, oordeelde anti-corruptiewaakhond Greco van de Raad van Europa vorige maand nog. Aanbevelingen uit 2019 voor heldere regels omtrent lobbyen en het instellen van een afkoelingsperiode voor oud-bewindspersonen zijn niet geïmplementeerd. Greco heeft het kabinet opnieuw aangespoord daar werk van te maken.

Van Nieuwenhuizen is bepaald niet de eerste oud-bewindspersoon die in een omstreden nieuwe functie gaat werken. Voormalig staatssecretaris Menno Snel van financiën werd voorzitter van de lobbyorganisatie voor olie- en gasbedrijven, en raakte daardoor zijn bestuursfunctie bij pensioenfonds ABP kwijt. Eerder zorgde de overstap van voormalig minister Camiel Eurlings naar luchtvaartbedrijf KLM voor gefronste wenkbrauwen. Die overstap was mede aanleiding voor het uiteindelijk instellen van het lobbyverbod voor oud-bewindspersonen, dat volgens het ministerie dus niet geldt voor Van Nieuwenhuizen.

Kabinet loopt langzaam leeg

Cora van Nieuwenhuizen is niet de eerste bewindspersoon die vroegtijdig vertrekt uit het demissionaire kabinet. Staatssecretaris Stientje van Veldhoven van hetzelfde ministerie van infrastructuur en waterstaat stapte bijna twee maanden geleden al op om directeur te worden van het World Resources Institute.

Ook voormalige minister van economische zaken Bas van ’t Wout vertrok vroegtijdig – hij liet zich in eerste instantie nog vervangen vanwege een burn-out, maar meldde vorige maand niet meer terug te keren. Ook demissionair minister Tamara van Ark is tijdelijk afwezig, vanwege nekklachten, maar zij hoopt in september weer terug te zijn.

Vanwege de lange formatie, de vele wisselingen in het kabinet en het vertrek van meerdere bewindspersonen werden onlangs nog drie nieuwe bewindspersonen aangesteld.

Lees ook:

‘Gewoon alles maximaal perfect doen’, dat is wat Cora van Nieuwenhuizen wil

Ze wilde genieten van de kinderen, de politiek was ‘iets voor erbij’. Leidt de loopbaan van VVD-minister Cora van Nieuwenhuizen - die van de Stint en de 130 kilometer - haar uiteindelijk naar het Torentje? Waarom niet, zei ze zelf in 2019. ‘Maar Mark mag van mij nog even doorgaan.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden