Flexwerk

Het kabinet wil zzp’ers wel helpen, maar ‘de tijd ontbreekt’

Een maaltijdbezorger van Deliveroo in Parijs. Beeld REUTERS
Een maaltijdbezorger van Deliveroo in Parijs.Beeld REUTERS

Ook dit kabinet slaagt er nauwelijks in de positie van zzp’ers te verbeteren

Opnieuw schuift het kabinet het zzp-probleem voor zich uit. Volgens minister Wouter Koolmees (sociale zaken) moet een volgend kabinet knopen doorhakken. Er moet iets structureel veranderen aan de positie van zzp’ers, constateert de minister, maar de tijd ontbreekt om dat nog voor de verkiezingen van maart volgend jaar voor elkaar te krijgen.

Aan de Tweede Kamer schrijft Koolmees woensdag dat de coronacrisis opnieuw aantoont dat er een tweedeling is op de Nederlandse arbeidsmarkt. Als het spannend wordt in een bedrijf vliegen eerst de flexibele arbeidskrachten en de zzp’ers de laan uit. Regels voor bijvoorbeeld maaltijdbezorgers zijn nog steeds onduidelijk en dat gaat ten koste van hun sociale zekerheid. Van alle Nederlandse arbeidskrachten werkt volgens de meest recente cijfers 12 procent als zzp’er. Dat is veel meer dan in bijvoorbeeld België (9 procent) of Duitsland (5 procent).

In acht jaar weinig veranderd

Het vorige kabinet constateerde al dat een deel van de zzp’ers onvoldoende sociale bescherming heeft en de huidige regeringsploeg nam die analyse over. Maar er is in acht jaar weinig veranderd. In het vorige kabinet botsten de coalitiepartners VVD en PvdA over het onderwerp. De PvdA wilde verandering, maar de VVD, toen nog ouderwets rechts, zag er niks in. Bij het huidige kabinet lijkt de wil aanwezig, maar de oplossing ontbreekt. Om te beginnen duurde de formatie van maart tot en met oktober. Daarna aarzelde het kabinet en zette een adviescommissie onder leiding van voormalig topambtenaar Hans Borstlap aan het werk.

Het kabinet heeft overigens wel iets veranderd aan de positie van zzp’ers. Er komt een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering. Dat staat in het pensioenakkoord, een andere slepende kwestie waarbij Koolmees wel een klinkend resultaat wist te boeken. Bovendien is de belastingkorting voor zzp’ers verlaagd waardoor werken als zzp’er iets minder aantrekkelijk wordt.

In de brief reageert Koolmees op de commissie Borstlap. Die adviseerde in januari grote veranderingen op de arbeidsmarkt. Maak de regels eenvoudiger en duidelijker, zei de commissie van deskundigen. Nu bestaat er een reeks vormen, van payroll tot oproepcontract. Beperk de keuze tot werken in vaste dienst, flexibel via een uitzendbureau of als zelfstandige. Bij het kiezen van de ene vorm of de andere horen de kosten niet de doorslag te geven en iedereen verdient een basis aan sociale zekerheid.

‘Voorbereidingen treffen’

Het kabinet vindt het lastig om daar een voorstel voor te maken. “Door de inspanningen die de Covid-crisis van de overheid vraagt en de verkiezingen die rap dichterbij komen, moet het kabinet een nieuwe stap aan het volgende kabinet laten”, schrijft Koolmees. Hij wil wel ‘voorbereidingen treffen’.

Het uitstel is vooral zuur voor zzp’ers in de maaltijdbezorging, de taxibranche en de horeca. Al jaren is duidelijk dat de inkomens en sociale bescherming daar laag zijn en de risico’s groot. Onder meer maaltijdbezorger Deliveroo en taxibedrijf Uber liggen regelmatig onder vuur. Zij koppelen zelfstandige fietskoeriers of taxichauffeurs via een digitaal platform aan de opdracht voor het halen en brengen van maaltijden of passagiers.

Borstlap zei over deze sector: “Ben je ingebed in de organisatie, doe je wat de werkgever wil, dan ben je al gauw werknemer.” In zijn brief schrijft Koolmees ook dat de platformbedrijven de zzp’ers eigenlijk gewoon in dienst moeten nemen, maar hij onderneemt nog geen actie. Er is eerst meer onderzoek nodig. En als dat klaar is, zit deze kabinetsperiode erop en ligt het zzp-probleem opnieuw op de formatietafel.

Lees ook:

Vakbonden slepen flexwerkapp Temper voor de rechter

Vakbonden FNV en CNV slepen het Nederlandse flexwerkplatform Temper voor de rechter, omdat het bedrijf zich schuldig zou maken aan schijnzelfstandigheidconstructies.

De prijs voor te veel flexibiliteit op de arbeidsmarkt: ‘Dit is niet zoals het hoort’

De coronacrisis leert dat veel flexkrachten kwetsbaar zijn. De overheid trekt de portemonnee om hen te helpen. Dat kan nu niet anders, maar het is eigenlijk niet zoals het hoort, zegt hoogleraar Evert Verhulp.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden