Doorrekening regeerakkoord

Het kabinet wil miljarden uitgeven, maar kan dat wel? Het CPB betwijfelt het

Maandag stond het nieuwe kabinet op het bordes.  Beeld Werry Crone
Maandag stond het nieuwe kabinet op het bordes.Beeld Werry Crone

Het CPB betwijfelt of kabinet de vele beloofde miljarden wel in de kabinetsperiode kan uitgeven, vanwege de krappe arbeidsmarkt. Daarbij waarschuwt het planbureau dat de rekening van al die extra uitgaven bij toekomstige generaties komt te liggen.

ANP/Redactie

Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden euro's spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.

De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van defensie en voor de woningbouw. Juist hier spelen zaken als het vinden en opleiden van geschikt personeel, leveringsproblemen en de doorlooptijd van aanbesteding- en vergunningprocedures een belangrijke rol.

Oplopende staatsschuld

De overheidsgaven gaan verder fors omhoog, signaleert het CPB. Hoewel de coalitie ervan uitgaat dat bij diverse maatregelen de uitgaven alleen tijdelijk stijgen, acht het CPB dit niet in alle gevallen plausibel, omdat het vaak om beleid gaat dat juist structureel gefinancierd moet worden. Daarom denkt het CPB ook dat de financiële lasten voor toekomstige generaties flink stijgen, nu de staatsschuld de komende jaren flink oploopt. Het risico bestaat daarnaast dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit. Dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.

Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.

Plannen nog niet ver uitgewerkt

De doorrekening van het CPB is 'slechts een eerste inschatting’, omdat een aantal maatregelen nog niet voldoende is uitgewerkt. In eerste instantie wilde het kabinet dan ook wachten met de doorrekening van het akkoord. De ambitieuze plannen zouden door de nieuwe ministersploeg eerst nog verder moeten worden uitgewerkt. Informateur Wouter Koolmees verwachtte dat de Kamer een doorrekening op zijn vroegst bij de voorjaarsnota kon verwachten. Maar daar nam de Tweede Kamer geen genoegen mee. SGP-fractieleider Kees van der Staaij diende een motie in om eerst een oordeel van het CPB over het akkoord te krijgen, voordat het Kamerdebat plaatsvindt.

Lees ook:

Suikertaks, geen leenstelsel meer en heel veel huizen: dit zijn de plannen van Rutte IV

Welke plannen heeft kabinet Rutte IV voor de komende regeerperiode? In dit artikel zetten we ze allemaal op een rij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden