Persconferentie

Het kabinet versoepelt de maatregelen, terwijl het virus in opmars is

Demissionair premier Rutte en demissionair minister van volksgezondheid Hugo de Jonge kort voordat zij dinsdagavond aan hun persconferentie over de coronamaatregelen beginnen. Rechts gebarentolk Corline Koolhof. Beeld EPA
Demissionair premier Rutte en demissionair minister van volksgezondheid Hugo de Jonge kort voordat zij dinsdagavond aan hun persconferentie over de coronamaatregelen beginnen. Rechts gebarentolk Corline Koolhof.Beeld EPA

Het kabinet versoepelt sommige coronamaatregelen, net nu het RIVM spreekt van een ‘derde golf’. Een riskante zet, zegt ook premier Rutte zelf.

Wekenlang benadrukte demissionair premier Rutte dat versoepelingen er echt niet in zaten, hoe graag hij ook wilde. En op de dag dat het RIVM waarschuwt dat de derde golf aanstaande is, besluit het kabinet de teugels deels te laten vieren. Rutte: “We nemen nu echt een risico”.

Het kabinet is doordrongen geraakt van de psychische en sociale nood bij delen van de bevolking, door de lange, bijna uitzichtloze lockdown. Van verschillende kanten klonk de afgelopen weken de oproep meer toe te staan, vooral voor jongeren. Rutte: “We zijn het aardig zat aan het worden. Hoe dringend alle maatregelen ook nodig zijn, de economische, sociale en psychische gevolgen tellen op.”

Daarom versoepelt het kabinet enkele maatregelen. Leerlingen op middelbare scholen en mbo’s kunnen weer één dag in de week naar school. Op de sekswerkers na heropenen alle ‘contactberoepen’, zoals kappers, rijscholen en nagelsalons. Winkelen kan op afspraak. Daarnaast krijgen jongeren meer mogelijkheden om te sporten. Tot 27 jaar mag buiten in groeps- of teamverband gesport worden.

Saillant moment

De versoepelingen komen op een saillant moment. Juist op dinsdag bleek uit de wekelijkse RIVM-cijfers dat het aantal besmettingen weer stevig aan het toenemen is. Afgelopen week kwamen er 30.000 positieve tests bij, 19 procent meer dan de week ervoor. RIVM-hoofd infectieziektebestrijding Aura Timen concludeert daarom “dat we richting de derde golf gaan”.

Daar valt het een en ander op af te dingen. Zo lieten meer mensen zich testen: 263.291, 70.000 meer dan de week ervoor toen veel teststraten dicht waren vanwege de vrieskou. Van het aantal geteste personen was 9,8 procent positief, minder dan de 11,5 procent van vorige week. Desondanks is het aantal positieve gevallen duidelijk aan het stijgen. Het reproductiegetal lag twee weken geleden alweer rond de 1, wat betekent dat de hoeveelheid besmettingen gelijk blijft. Het aandeel van de Britse virusmutatie groeit al wekenlang.

Regels beter volgen

Er is maar één manier om die trend te keren en om te zorgen dat de nieuwe versoepelingen niet leiden tot een derde golf, zegt premier Rutte. Hij roept Nederlanders op zich veel beter aan de regels te houden. “Ik wil met elke Nederlander persoonlijk de afspraak maken dat extra risico’s ook betekenen dat u en ik ons extra goed aan basisregels gaan houden.” Mensen met klachten moeten direct naar de teststraat en wie positief getest is, moet te allen tijde thuis blijven, zegt de premier.

En zo is het kabinet weer terug bij de koers van een jaar geleden, toen het voor het eerst coronabeperkingen afkondigde. Destijds herhaalden Rutte en toenmalig coronaminister Bruno Bruins (sinds 19 maart Hugo de Jonge) keer op keer dat het om het gedrag van Nederlanders draaide. Tot die de regels minder goed gingen opvolgen, en het kabinet steeds zwaardere maatregelen uit de kast trok.

Coronamoeheid groot

Met de gedurfde versoepelingen neemt het kabinet ook een risico met het eigen gezag. Het is niet zomaar gezegd dat mensen de regels weer zullen opvolgen, nu de coronamoeheid groot is en men aan de aanwezigheid van het virus gewend is geraakt. Het kabinet sluit daarom niet uit dat de versoepelingen teruggedraaid zullen worden. Eerder zei Rutte dat hij ‘jojo-beleid’ wilde voorkomen.

Dinsdagavond zei hij dat hij het toen over de avondklok had. Dat middel blijft intussen gehandhaafd, omdat zonder het effect van de avondklok volgens het kabinet geen enkele versoepeling mogelijk is. Over twee weken beslist het of dit instrument gehandhaafd blijft tijdens de verkiezingen van 15 tot 17 maart. Als die dan geldt, heeft het kabinet nu al besloten, dan mogen kiezers en medewerkers van stembureaus na 21.00 uur wel nog op straat zijn.

Lees ook:

Wat mag wel en wat mag niet? De nieuwe coronamaatregelen op een rij

Het kabinet accepteert “iets meer risico’s” en laat de coronateugels een beetje vieren. Sommige maatregelen worden versoepeld, andere blijven tot 15 maart in stand.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden