Premier Mark Rutte en minister Carola Schouten van landbouw eind januari tijdens een bezoek aan natuurgebied de Veluwe, waar ze natuurclubs en boeren spraken over de stikstofproblemen.

Stikstofcrisis

Het kabinet trekt extra miljoenen uit om boeren uit te kopen

Premier Mark Rutte en minister Carola Schouten van landbouw eind januari tijdens een bezoek aan natuurgebied de Veluwe, waar ze natuurclubs en boeren spraken over de stikstofproblemen.Beeld ANP

Het kabinet breidt een eerdere uitkoopregeling uit. De oppositie voert de druk op en eist ook extra geld voor de natuur.

Het kabinet probeert een uitweg uit de stikstofcrisis te vinden met extra miljoenen voor het uitkopen van boeren. De oppositie voert de druk op.

Het kabinet trekt de portemonnee in de hoop een uitweg te vinden uit de stikstofcrisis. Er wordt 350 miljoen euro gereserveerd om boerenbedrijven uit te kopen die de meeste stikstofneerslag veroorzaken nabij kwetsbare natuurgebieden. Daarbovenop wordt een eerdere uitkoop­regeling uitgebreid.

Volgens coalitiebronnen wil het kabinet alle boeren tegemoetkomen die zich inschreven voor een eerder ingestelde en fors overschreven saneringsregeling. Zo’n driehonderd boeren konden aanspraak maken op 180 miljoen die gereserveerd was voor het tegengaan van stankoverlast en CO2-uitstoot, maar er gaven zich zo’n tweehonderd boeren méér op. Daarom worden er tientallen miljoenen extra uitgetrokken om ook die agrariërs te helpen stoppen.

De uitkoopregeling geldt voor boeren in Zuid- en Oost-Nederland, waar naast stankoverlast stikstofuitstoot een groot probleem is. Uitgangspunt blijft dat boeren vrijwillig moeten kunnen stoppen. Als boeren die veel stikstof uitstoten nabij kwetsbare natuur toch willen­­ doorgaan­­, dan worden de bedrijven verplaatst.

Mogelijk komen er alsnog enkele boeren naar Den Haag om te protesteren

Met de aangekondigde maatregelen lijkt er weer wat vaart te komen in het stikstofdossier, waarin het volgens critici te lang stil bleef. Woensdag ontvangen premier Mark Rutte en minister Carola Schouten (landbouw) boeren om het over stikstof te hebben. Mogelijk komen er alsnog enkele boeren naar Den Haag om te protesteren, nadat vorige week een aangekondigde grote demonstratie werd afgeblazen. Eind deze week wil het kabinet in een brief de uitgebreide uitkoopregeling aankondigen.

In die Kamerbrief zal ook staan dat er 175 miljoen euro vrijkomt voor de innovatie en verduurzaming van stallen. Verder komt het kabinet met afspraken over extern salderen: het opkopen van vervuilende bedrijven door partijen die zelf meer stikstof willen uitstoten. Dat is mogelijk, mits het niet ten koste gaat van het bereiken van natuurdoelen op de lange termijn.

Het is negen maanden geleden dat de Raad van State het vorige stikstofbeleid van het kabinet failliet verklaarde. Om de vergunningsverlening voor de bouw op gang te krijgen, verlaagde het kabinet de maximumsnelheid op snelwegen en kwam ze met een noodwet, die is aangenomen door beide Kamers.

Een natuurbudget van 800 miljoen per jaar

Lapmiddelen, vinden critici, van wie er een aantal zich dinsdag verzamelden bij de GroenLinks-fractie in de Tweede Kamer. Daar presenteerde partijleider Jesse Klaver een stikstofwet om in 2035 de stikstofuitstoot te halveren. GroenLinks wil nog meer geld uittrekken dan het kabinet: 500 miljoen euro per jaar om boeren uit te kopen. Verder moet het natuurbudget naar 800 miljoen per jaar, zodat de natuur kan herstellen en natuurgebieden samengevoegd kunnen worden.

Meer nog dan een gezamenlijke visie, vinden de gesprekspartners van GroenLinks elkaar in hun kritiek op het kabinet. De aanwezige linkse oppositiepartijen, MKB-Nederland, natuurorganisaties, enkele boeren en Maxime Verhagen van Bouwend Nederland: allemaal vinden ze dat de coalitie te weinig doet om de stikstofuitstoot terug te dringen. Zoals Verhagen, oud-minister van coalitiepartij CDA zegt: “De coalitie zoekt politieke oplossingen. Ze moeten met inhoudelijke oplossingen komen.” Klaver sneert: “Als het kabinet niet regeert, dan doen we het vanuit de Tweede Kamer.”

Zo vergroot Klaver met zijn gelegenheidscoalitie de druk op de coalitie. Toeval of niet, even later lekken de eerste bedragen uit die het kabinet wil vrijmaken voor het terugdringen van stikstof.

De meeste aanwezige gesprekspartners willen meer geld voor natuurherstel. Maar verschillen in inzicht liggen aan de oppervlakte. Klaver sluit een – gedwongen – halvering van de veestapel niet uit, maar wil vooraf geen percentage op een sanering plakken. Aanwezige boeren willen geen gedwongen krimp. En voor Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) is een halvering van de veestapel pas het begin.

Lees ook:

De stikstofcoalitie van GroenLinks vindt elkaar vooral in haar afkeer van het kabinetsbeleid

Vormen ze een gelegenheidscoalitie, een alliantie, of zijn ze nog in onderhandeling over nadere afspraken?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden