Staatssteun

Het kabinet moedigt omscholing en reorganisaties aan met tweede steunpakket

Minister Wouter Koolmees (sociale zaken) tijdens het wetgevingsoverleg in de Tweede Kamer.Beeld ANP

Bedrijven en werknemers moeten veranderen, vindt het kabinet, nu de economische recessie langer lijkt te zullen duren dan gedacht.

Het kabinet wil toekomstige werklozen omscholen voor sectoren waar in de nabije toekomst nog werk is. Dit is de nieuwe lijn in het steunpakket waar Den Haag deze week over vergadert. Daarnaast is het niet langer verboden voor bedrijven die staatssteun krijgen om werknemers te ontslaan. Het verleggen van de koers is nodig, meent het kabinet, omdat de economische malaise langer duurt dan aanvankelijk gedacht. Eind mei loopt het huidige noodpakket af en moeten nieuwe maatregelen klaarliggen.

De ministers Wouter Koolmees (D66, sociale zaken), Eric Wiebes (VVD, economische zaken) en Wopke Hoekstra (CDA, financiën) buigen zich deze week over de verdere invulling van het tweede steunpakket. Een aantal weken geleden werd al duidelijk dat het kabinet een aantal extra voorwaarden heeft. Er komt geen steun aan bedrijven die dividend uitkeren aan de aandeelhouders, bonussen verstrekken aan het management of eigen aandelen inkopen.

Minister Koolmees zei vrijdag in het televisieprogramma ‘Op1’ dat versoepeling van de maatregelen om het coronavirus in te dammen de economie meer lucht geeft. Maar de problemen zijn nog lang niet voorbij, voegde hij eraan toe. Dat geldt vooral voor de horeca en evenementenbranche. “Voor ons is dus de vraag hoe we werknemers kunnen helpen om in andere sectoren een baan te vinden.”

Het optimistische scenario

Dat bedrijven die steun krijgen toch werknemers mogen ontslaan, is politiek omstreden. In de Tweede Kamer was veel kritiek op KLM, die tijdelijke arbeidskrachten de laan uit stuurde. Volgens Koolmees kan dat heel vaak niet anders. “Als een bedrijf langer in de problemen zit, moet een herstructurering mogelijk zijn.”

Het kabinet gelooft niet meer dat de economie snel uit het dal klimt. Bij het eerste steunpakket probeerde het kabinet de economie met een enorme geldinjectie op de been te houden. Dan zou Nederland na een korte recessie de draad snel weer kunnen oppakken. Dit optimistische scenario is verlaten.

Met het bedrijfsleven praat het kabinet over het redden van vitale ondernemingen, bijvoorbeeld op het terrein van techniek, plantenzaden en medische kennis. Op tafel ligt een plan voor een fonds dat gevuld wordt door de overheid en investeerders. Nederland heeft 3500 strategische, vaak kleine, bedrijven die niet in buitenlandse handen mogen raken of om mogen vallen, zegt een ingewijde.

De horeca

Voor het eerste steunpakket (maart, april en mei) is 10 tot 20 miljard euro gereserveerd. De werkelijke kosten van de terugval van de economie zijn veel hoger omdat de staat ook belastinginkomsten misloopt. Het belangrijkste element bij het helpen van bedrijven is het overnemen van maximaal 90 procent van de loonkosten (bij het wegvallen van 100 procent van de omzet). Verder is er een garantieregeling voor leningen en was er een gift van 4000 euro om de acute nood te lenigen. Ook is er een steunregeling voor zelfstandig ondernemers, zzp’ers. Daarvan werd gebruikgemaakt door 110.000 bedrijven met samen 1,8 miljoen werknemers en 340.000 zzp’ers. Het kabinet kijk naar verlenging van deze steun.

Het lopende noodpakket moest er snel komen en is daarom beschikbaar voor alle bedrijven. Voor het tweede pakket praat het kabinet over meer hulp voor de ene sector en minder voor de andere. Zo ligt er een voorstel van de horeca op tafel en wordt er gesproken over extra steun voor seizoensgebonden bedrijven en kapitaalintensieve ondernemingen. Het kabinet moet het evenwicht vinden tussen uitzonderingen en een eenvoudige uitvoering.

Lees ook:

Moet de overheid de corona-noodfondsen zonder meer uitkeren aan Booking.com en andere bedrijven?

De steun aan Booking.com en het ontslag van flexkrachten voeden de kritiek op het noodpakket. Het kabinet staat onder druk om de eisen op te schroeven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden