Uitspraak

Het kabinet is opgelucht, maar de patstelling rond IS-kinderen duurt voort

Een vrouw met kind in het al-Hol kamp in Noord-Syrië waar IS-families zijn opgesloten. Beeld AFP

De staat hoeft van het gerechtshof Nederlandse IS-kinderen en hun moeders toch niet op te halen uit Noord-Syrië. Maar daarmee is het probleem voor het kabinet niet verdwenen. Integendeel.

De staat hoeft Nederlandse IS-vrouwen en hun kinderen die in Noord-Syrische kampen zitten, toch niet terug te halen naar Nederland. De uitspraak gisteren in het spoedappel bij het Gerechtshof in Den Haag lijkt een onverwachte steun in de rug van het kabinet. Maar de kwestie is hiermee niet opgelost.

Het kort geding was aangespannen namens 23 vrouwen en hun 56 kinderen, die vastzitten in twee kampen in het noorden van Syrië. De staat was in beroep gegaan tegen de uitspraak van de lagere rechter. Die oordeelde ruim een week geleden dat Nederland zich tot het uiterste moet inspannen om de kinderen terug te halen. Dat gold niet voor de moeders, tenzij de kinderen niet zonder hen zouden mogen vertrekken.

Nederland weigerde tot nu toe ondanks druk van Amerikanen en Koerden Syriëgangers terug te halen. Het kabinet reageerde daarom opgelucht. “Deze vrouwen hebben zelf de keuze gemaakt om, al dan niet met hun minderjarige kinderen, uit te reizen naar IS-gebied en zich aan te sluiten bij een terroristische organisatie”, aldus minister van justitie Grapperhaus. Hij ziet het vonnis als ondersteuning van het kabinetsbeleid.

Zo redeneerden ook de rechters: de politiek heeft hier de vrijheid om eigen beleid te maken. Tijdens de zitting betoogde de landsadvocaat dat de rechter terughoudend moet zijn, als het gaat om politieke afwegingen rond buitenlands beleid en internationale betrekkingen. Zeker bij een kort geding. De advocaten van de vrouwen brachten daar – vergeefs - tegenin dat zij schade oplopen door het handelen van de staat.

Koerden willen niet langer bewaken

Ook al is de opluchting van het kabinet groot, het probleem is hiermee niet weg. De Koerden gaven al eerder aan de kampen met IS-strijders en hun familieleden niet langer te willen bewaken. Daar zitten naar schatting zo’n 55 Nederlandse volwassenen en 90 kinderen vast. Koerdische autoriteiten zouden hen alsnog naar de grens met Irak of Turkije kunnen brengen. Van daaruit kunnen ze zich op eigen kracht melden bij een Nederlandse diplomatieke post. Onlangs gebeurde dat nog in Ankara.

Turkije heeft bovendien laten zien dat het Europese IS-strijders zonder pardon op het vliegtuig zet, of ze nu nog een paspoort hebben of niet. Gisteren liet het OM weten dat de twee vrouwen die Turkije onlangs terugstuurde de komende twee weken in bewaring blijven. Ze worden verdacht van deelname aan een terroristische organisatie.

Regering (en coalitiepartijen VVD en CDA) hebben altijd volgehouden: Nederlandse IS-strijders moeten in de regio berecht worden. Maar dat standpunt stuit in de praktijk op grote bezwaren. Irak wil en kan het niet. In Syrië krijgt dictator Assad de macht langzamerhand weer in handen, en Nederland onderhoudt met dit regime geen diplomatieke banden. De vraag is wat Assad met de IS-gevangenen zal doen, als zijn leger de controle in Noord-Syrië van de Koerden overneemt.

Binnen de coalitie blijft de spanning over de kwestie daarom onverminderd bestaan. D66 drong ook gisteren weer aan op berechting in Nederland, omdat Syriëgangers met een Nederlandse link anders altijd nog ‘onder de radar’ terug kunnen keren.

Onverminderd blijft ook de druk op het kabinet om omwille van de mensenrechten alsnog de kinderen te halen. De Kinderombudsman hield hiervoor gisteren opnieuw een krachtig pleidooi. “Niets doen is onacceptabel en in strijd met het Kinderrechtenverdrag”, zei ze. Niet uit te sluiten valt dat vanuit dit gezichtspunt nieuwe rechtszaken tegen de staat zullen volgen.

Lees ook:

Krista zit in een opvangkamp in Syrië: ‘Neem desnoods alleen mijn kinderen mee naar Nederland’

De Nederlandse Krista van T. bleef met haar echtgenoot tot het einde bij terreurbeweging Islamitische Staat. Nu is ze weduwe en zit ze in een overvol opvangkamp in Noord-Syrië, mét haar vier kinderen. ‘Waarom neemt Nederland hen niet terug?’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden