Het kabinet houdt woord: de gaswinning in Groningen gaat richting nul

Mark Rutte (links) en staatssecretaris Vijlbrief tijdens een debat over de mogelijkheid tot extra gaswinning in Groningen. Beeld ANP / Laurens van Putten
Mark Rutte (links) en staatssecretaris Vijlbrief tijdens een debat over de mogelijkheid tot extra gaswinning in Groningen.Beeld ANP / Laurens van Putten

De gaswinning in Groningen gaat op de ‘waakvlam’. Geheel stoppen is nog steeds het doel.

Bart Zuidervaart

Het kabinet houdt woord: de gaswinning in Groningen blijft dalen en wordt, als de ‘geopolitieke situatie het toelaat’, eind 2023 of begin 2024 geheel gestopt.

Staatssecretaris Hans Vijlbrief (mijnbouw) maakte dat maandag bekend. Het kabinet had eerder laten weten dit ook van plan te zijn, maar de aanhoudende oorlog in Oekraïne en de daaruit voortvloeiende energieproblemen in heel Europa verhoogde de druk om alsnog meer gas uit het Groningenveld te halen.

Vijlbrief blijkt daar niet gevoelig voor. De staatssecretaris verwijst naar de constatering van de toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM): ‘Meer gas winnen in Groningen heeft geen effect op de internationale gasmarkt en de prijs van gas, maar de risico’s en onzekerheid voor mensen in het winningsgebied worden wel groter’. Vijlbrief: “Voor mensen in het aardbevingsgebied staan de nadelen niet in verhouding tot de voordelen: telkens terugkerende schades, een gevoel van onveiligheid, vaak voorkomende bevingen, stress en afnemende woningwaardes.” Afgelopen weekend vond er nog een stevige aardbeving plaats bij Uithuizermeeden (2,7 op de Schaal van Richter), de zwaarste van dit jaar.

Een achterhoedegevecht tegen Den Haag

Vanaf 1 oktober gaat de gaswinning in Groningen op de ‘waakvlam’. Dat betekent dat komend jaar een minimale hoeveelheid gas wordt gewonnen, niet meer dan 2,8 miljard kuub. Ter vergelijking: tien jaar geleden pompte de Nederlandse Aardolie Maatschappij (Nam) nog ongeveer 50 miljard kuub op.

Die 2,8 miljard kuub is nodig om ervoor te zorgen dat de elf productielocaties in het Groningenveld in bedrijf kunnen blijven. Het kabinet wil de mogelijkheid openhouden om in geval van nood alsnog meer gas te produceren. Vijlbrief hoopt uiterlijk 1 april volgend jaar zes van de elf locaties geheel te kunnen sluiten. Daarna zou de rest moeten volgen. Daarmee wil het kabinet de belofte van toenmalig minister van economische zaken Eric Wiebes uit 2018, dat de gaskraan geheel dicht gaat, nakomen.

Dit nieuwe kabinetsbesluit valt samen met de parlementaire enquête naar de gaswinning, die al enkele weken aan de gang is. De openbare verhoren hebben tot nu toe blootgelegd hoe de veiligheid van Groningers het stelselmatig aflegde tegen de financiële belangen van de staat en van de oliebedrijven. Ook lokale bestuurders stonden machteloos.

Oud-gedeputeerde Eelco Eikenaar vertelde maandag in een emotioneel verhoor dat hij zich machteloos voelde en een ‘achterhoedegevecht’ voerde tegen ‘Den Haag’. Er zat bijvoorbeeld veel willekeur in de versterking van huizen. Dat leverde ‘pijnlijke spanningen in dorpen en wijken’. “Gemeenschappen vielen uit elkaar vallen, zodat er geen enkele samenhang meer was.”

Lees ook:

Over de gaswinning botsten Kamerleden tegen een ‘betonnen muur’ op bij het kabinet

De Tweede Kamer kreeg nooit grip op de gaswinning. Door de complexiteit, de financiële belangen en doordat het kabinet maar selectief informatie deelde.

Geestelijk verzorger: Groningers voelen zich tweederangs burger door gaswinning

Als er in Groningen meer aardgas gewonnen zou worden vanwege de oorlog in Oekraïne, betekent dat voor de inwoners van de provincie ‘een schop na’. Dat zei geestelijk verzorger Melissa Dales maandag tijdens de parlementaire enquête naar de gaswinning.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden