Formatiegesprekken

Het is vandaag erop of eronder voor de formatie. ‘Partijen moeten nu hun verantwoordelijkheid nemen’

Informateur Johan Remkes ontvangt de fractievoorzitters en hun secondanten van VVD, D66, CDA, PvdA, GroenLinks, CU, Volt, SGP en Fractie Den Haan in het Logement. Remkes sluit een minderheidscoalitie uit en gaat daarom met negen partijen om de tafel.  Beeld ANP
Informateur Johan Remkes ontvangt de fractievoorzitters en hun secondanten van VVD, D66, CDA, PvdA, GroenLinks, CU, Volt, SGP en Fractie Den Haan in het Logement. Remkes sluit een minderheidscoalitie uit en gaat daarom met negen partijen om de tafel.Beeld ANP

Informateur Johan Remkes ontvangt vandaag de fractievoorzitters van negen partijen. Het wordt erop of eronder voor de formatie.

Wendelmoet Boersema

Hoe lang het vandaag gaat duren weet niemand. De fractievoorzitters van VVD, D66, CDA, PvdA, GroenLinks, ChristenUnie, Volt, SGP en Fractie Den Haan kregen dinsdag de uitnodiging van Remkes. Daarin benadrukt hij de urgentie om nu eindelijk tot echte onderhandelingen te komen. “Nu [is] echt het moment aangebroken dat de fracties van alle partijen uit het brede en constructieve midden daartoe hun verantwoordelijkheid moeten nemen”, schrijft hij.

Het wondermiddel van Remkes

Lukt het vandaag niet, dan komen nieuwe verkiezingen akelig dichtbij. Sommige oppositiepartijen zoals de PVV van Geert Wilders roepen daar al maanden om, maar voor de hoofdrolspelers uit de formatie is het geen aantrekkelijk scenario. Al helemaal niet voor CDA-leider Wopke Hoekstra, wiens partij nog lang niet hersteld is van interne strubbelingen na het vertrek van Pieter Omtzigt en het ontslag van Mona Keijzer. De slechte peilingen zullen het CDA, dat 17 maart al verlies leed, schrik aanjagen. Tegelijkertijd zorgen de aanstaande lokale verkiezingen begin volgend jaar voor terughoudendheid bij partijen als het CDA om concessies te doen in de formatie.

Maandag zaten de leiders van VVD, D66 en CDA al tien uur bijeen in het Logement, het complex van de Tweede Kamer aan Plein in Den Haag. Ze lijken het niet eens te zijn over de manier waarop zij drieën de steun moeten zien te krijgen van andere partijen in de Tweede Kamer. Want een ‘gewoon’ minderheidskabinet of een meerderheidskabinet zit er al niet meer in, aldus Remkes.

Het wondermiddel waarmee de informateur dinsdag kwam heet een ‘extraparlementair’ kabinet. Dat houdt in dat de band tussen de politieke fracties in de Tweede Kamer en hun bewindslieden in het kabinet veel losser is dan gebruikelijk. De ministers maken slechts op hoofdlijnen een soort programma wat ze gaan uitvoeren.

Hoe, met wie en waarover?

Dat klinkt logisch, gezien de grote problemen waarvoor Nederland nu staat: het herstel uit de coronacrisis, het klimaat, stikstof, kansenongelijkheid en andere zaken die Remkes’ voorganger Mariëtte Hamer al uitgebreid inventariseerde. De SER-voorzitter zei dinsdag in Nieuwsuur behoorlijk somber te zijn over de kansen. Ze herhaalde de waarschuwing dat wanneer er telkens nieuwe opties op tafel komen, het mandje op een gegeven moment leeg is.

Maar de zoektocht naar ‘creatieve vormen’ van een extraparlementair kabinet kan ook een schaamlap zijn van VVD, D66 en CDA om de harde vraag opnieuw voor zich uit te schuiven: hoe, met wie en waarover willen ze echt gaan onderhandelen? Vragen zij van de andere kleine partijen deelname aan zo'n kabinet door een minister af te vaardigen? Hoeveel zeggenschap krijgen deze fracties? Daar is in al die maanden nog geen echt antwoord op gekomen.

Lees ook:

Zo uniek was het ontslag van Keijzer: van ‘Perzische staatszeden’ tot de ‘Democratische Dictatuur Rutte’

Op Trumpiaanse wijze stuurde Rutte dit weekend zijn demissionaire staatssecretaris van economische zaken Mona Keijzer terug naar Volendam. Zelden in de geschiedenis klonk het ‘You’re fired’ vanuit het Torentje zo knetterduidelijk.

Minderheidskabinet van de baan, Remkes onderzoekt extraparlementaire variant

Informateur Johan Remkes koerst aan op een kabinet, mogelijk extraparlementair, waaraan meer fracties uit het politieke midden deelnemen dan VVD, D66 en CDA. Een minderheidskabinet is van de baan.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden