Debat

Het is niet aan maatschappijen om te bepalen of zij over oorlogsgebied vliegen, vindt de Kamer

Beeld AFP

De Tweede Kamer wil dat luchtvaart-maatschappijen niet zelf meer beslissen of ze in onveilig luchtruim vliegen. Volgens de Kamer deugt dat niet.   

De manier waarop overheden en luchtvaartmaatschappijen beslissen of er over conflictgebieden mag worden gevlogen, deugt niet. Vrijwel de gehele Tweede Kamer is het daarover eens. Consensus hoe het dan wel moet ontbreekt.

Op dit moment bepalen in Europa de luchtvaartmaatschappijen zelf of zij over gebieden vliegen waar een gewapend conflict plaatsvindt. Dat kan tot een situatie leiden, zoals onlangs, dat KLM wel over Irak vliegt, maar concerngenoot AirFrance niet. Een onbegrijpelijke situatie, vindt onder meer D66.

Die partij pleit er daarom voor om het Europese luchtvaartagentschap EASA te laten bepalen welke landen veilig zijn om overheen te vliegen. Als landen hun onveilige luchtruim weigeren te sluiten, dan moeten hun nationale luchtvaartmaatschappijen boetes krijgen. De Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA werkt al op die wijze.

Iran

De discussie over het luchtruim is actueel, nadat begin deze maand een toestel van Ukraine International Airlines boven Iran werd neergeschoten. Alle 176 inzittenden kwamen om het leven. Die zaak reet oude wonden open bij nabestaanden van de ramp met toestel MH17 in 2014. Alle 298 inzittenden kwamen om toen dat vliegtuig boven Oekraïne uit de lucht werd geschoten.

Mede vanwege dat nationale trauma vinden verschillende Kamerleden het onbegrijpelijk dat KLM als één van de weinige maatschappijen wél met een toestel boven Irak vloog, toen de Amerikanen daar raketaanvallen uitvoerden. Veiligheid is een publieke taak, zeggen de linkse partijen. GroenLinks-Kamerlid Suzanne Kröger: “De verantwoordelijkheid over het luchtruim hoort niet bij maatschappijen te liggen, maar bij de overheid.”

Die partijen voelen zich gesteund door voorzitter Jeroen Dijsselbloem van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV), die onlangs ervoor pleitte die afweging bij overheden te leggen. “Bijvoorbeeld in gezamenlijk Europees verband. Nederland zou hiertoe het initiatief kunnen nemen.”

De VVD twijfelt of de EASA hiervoor de beste instantie is. Omdat lidstaten het vaak oneens zijn, denkt Kamerlid Remco Dijkstra dat het Europees niet snel lukt om een eenduidige beslissing te nemen. Minister Cora van Nieuwenhuizen sluit zich aan bij die woorden van haar partijgenoot. om die rol op zicht te nemen. Voordat zij beslissingen neemt, wil ze overleggen met de ministers van buitenlandse zaken, justitie en defensie, met Europese instanties en de OVV. Tot frustratie van GroenLinks, SP en D66. Die hoopten op meer toezeggingen van de minister, mede omdat een vergelijkbare discussie naar aanleiding van MH17 weer verstomde. Van Nieuwenhuizen: “Ik wijs niets af en ik omarm niets, ik sta hier open in.”

Lees ook:

Dat KLM na de raketaanval boven Irak vloog is niet raar

De overheid moet luchtvaartmaatschappijen sneller inlichten over dreigingen. Maar de bemanning moet kunnen besluiten door te vliegen, zegt luchtvaartdeskundige Benno Baksteen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden