ColumnBart Zuidervaart

Het grote gelijk van Emile Roemer

Ergens in 2005 sloeg de gemeente Den Haag alarm over de mensonterende omstandigheden waaronder arbeidsmigranten in de stad verbleven. Het ging van kwaad tot erger. In wijken als Laak en Regentessekwartier werden vele duizenden Oost-Europeanen door schimmige uitzendbureautjes in portiekwoningen gestald, wachtend op het moment dat ze weer moesten opdraven in de kassen van het Westland. Er waren huisjesmelkers die matrassen verhuurden voor 5 euro per acht uur. De slaapplek wisselde ieder etmaal drie keer van gast.

We zijn vijftien jaar verder en de situatie is er voor de slecht betaalde arbeidsmigranten in dit land niet veel beter op geworden. Het gaat inmiddels om ongeveer een half miljoen mensen die onmisbaar zijn in de land- en tuinbouw, in distributiecentra en voor onze eigen verbouwingen. Nederlanders voelen zich te goed voor dat werk én vooral voor de vergoeding die daar tegenover staat.

De uitzendbranche kent sinds 1998 geen vergunningsplicht meer. Het systeem biedt ruimte aan cowboys die arbeiders uit Roemenië en Bulgarije hiernaartoe halen om ze met teveel in een te kleine woning te proppen, waarna ze tegen een lage vergoeding en zonder verzekering, ergens achter een lopende band of in een slachthuis worden neergezet.

Het is een klassiek voorbeeld van wel de lusten willen, maar niet de lasten dragen. Het Westland zou failliet gaan zonder seizoensarbeiders. Tegelijkertijd weigert die gemeente stelselmatig om huisvesting te regelen voor deze groep. Ieder initiatief om in de kassendorpen woningen te bouwen wordt door de lokale politiek en de bevolking geblokkeerd. Met als gevolg dat de arbeidsmigranten zijn aangewezen op de toch al drukke volkswijken van met name Den Haag. Matrassenverhuur per dagdeel gebeurt daar nog steeds.

Met die kennis zijn de adviezen van Emile Roemer, die onderzoek deed naar uitbuiting van arbeidsmigranten, lovenswaardig. De voormalige partijleider van de SP pleit er voor deze sector eindelijk eens te reguleren. Dat betekent dat de 14.000 uitzendbureaus verplicht een certificaat moeten hebben, met jaarlijkse controle. Arbeidscontract moet losgekoppeld worden van huurcontract. Oftewel: wie zijn baan kwijtraakt mag niet automatisch ook zijn onderdak verliezen. Een arbeidsmigrant heeft recht op medische zorg en op een eigen leefruimte van minimaal 15 vierkante meter. Inspectiediensten moeten er streng op toezien dat de werkgevers hun beloftes nakomen. Je zou zeggen: hier worden geen onredelijke dingen gevraagd.

Roemer vertelde in een interview met de Volkskrant dat zijn rapport een ‘urgent advies’ aan het kabinet is. Dit zijn glibberige woorden, want we weten inmiddels hoe er in dit land met urgente adviezen wordt omgesprongen. Vanuit de werkgeversorganisaties en de uitzendbranche klinkt ondertussen het voorspelbare gepruttel en gemopper, over ‘onnodige regels’, ‘administratieve rompslomp’ en het minder flexibel maken van de markt. Roemer heeft daar een antwoord op: “De bescherming van arbeidsmigranten en een menswaardig bestaan gaan boven flexibiliteit. Dat is een keuze.”

In werkelijkheid is dit geen keuze. Het is een vanzelfsprekendheid, ervan uitgaande dat dit nog steeds het waanzinnig gave land van Mark Rutte is.

Bart Zuidervaart is chef van de redactie politiek. Hij schrijft wekelijks een column.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden