ProfielFerdinand Grapperhaus

Het gezag van Grapperhaus, de strenge ‘papa’ van het kabinet, loopt een flinke deuk op

Ferdinand Grapperhaus hoest tijdens het Kamerdebat woensdagavond, zoals het hoort, in zijn elleboog.Beeld EPA

Ferdinand Grapperhaus was het strenge gezicht van het coronabeleid. Wás, want die rol is niet meer vol te houden, zelfs nu hij het vertrouwen van de Tweede Kamer lijkt te houden. De foto’s van zijn bruiloft, waarop te zien is dat de 60-jarige bruidegom zich niet aan de coronabeperkingen houdt, hebben zijn gezag beschadigd.

Nederland had zich nét een week aan de strenge coronaregels gehouden, toen in het weekend van 22 maart mensen massaal uitwaaiden op de stranden en in de bossen. Ferdinand Grapperhaus wordt overstelpt door telefoontjes van burgemeesters: zo kan het niet langer! Die zondagochtend besluiten Rutte en zijn collega’s dat de minister van justitie en veiligheid de natie eens streng moet toespreken. En dat doet Grapperhaus, met verve, die avond in ‘Op1’ en de volgende dag op de persconferentie. 

“Ja, daar was over nagedacht”, zegt Grapperhaus deze zomer in een interview met de Volkskrant. “Mark Rutte is daar wel sluw in. Hij wil zelf niet in die rol. Hij wil de staatsman uit het Torentje zijn en dat is hem ook zeer gegund.” Zijn vier volwassen kinderen appen in maart naar elkaar: ‘Nu weet heel Nederland wat het is om een preek van papa te krijgen’.

Hij stapt op de fietst om picknickende mensen op de anderhalve meterregel te wijzen

De CDA’er groeit de afgelopen maanden uit tot de agent van het kabinet, naast medevormgever van het coronabeleid. Die op de fietst stapt om picknickende mensen op de anderhalve meterregel te wijzen, die thuisfeestvierders ‘aso’s’ noemt en die tot vorige week, toen zijn bruiloftsfoto’s viraal gingen, Nederland bij de coronales houdt: “Nee mensen, zo doen we dat niet”. De strenge coronaboetes en het strafblad dat overtreders wacht, roepen vanaf het begin weerstand op in de samenleving.

Het is vooral die rol van Grapperhaus die hem woensdagavond in de Kamer parten speelt. Plus de zacht gezegd onhandige manier waarop hij zich stapsgewijs excuseert. Ook hijzelf neemt het tijdens de bruiloft niet zo nauw met de afstandsregels, en niet alleen zijn gasten, zo blijkt nu. “Dat wegmoffelen, daar houden wij absoluut niet van”, zei Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren. “Dat het bruidegom Grapperhaus niet gelukt is, dat snappen we, maar minister Grapperhaus heeft hier niet de waarheid gesproken”, zegt Lilian Marijnissen van de SP.

Bij zijn aantreden in 2017 ziet men in de advocaat arbeidsrecht, partner en bestuursvoorzitter bij Allen & Overy, een ‘fenomeen’, iemand die Rutte III kleur kan geven. In zijn blogs gaf advocaat Grapperhaus vrijmoedig over alles een mening, maar als nieuwkomer in Den Haag praat hij regelmatig met een zak meel in de mond. Ook gisteren heeft hij daar in de loop van het debat weer last van. Hij erft een ministerie dat nog nasuist van alle schandalen, een knekelveld van afgetreden (VVD-)ministers en staatssecretarissen.

Het imago van een strenge handhaver van wet en orde

De dossiers op justitie zijn taai. De reorganisatie van de Nationale Politie, ingezet door zijn voorganger, verloopt stroperig. Nieuwe agenten zijn lastig te vinden. Hij worstelt met de veelkoppige ondermijning van de samenleving: de harde criminaliteit die doordringt in de bovenwereld. Dat zorgt ook voor het emotionele dieptepunt in zijn ministerschap, de moord op advocaat Derk Wiersum. Die verdedigde de kroongetuige in de zaak tegen topcrimineel Ridouan T.

Grapperhaus is aangeslagen, maar ook woedend. Het maakt hem extra gedreven. Het moet afgelopen zijn met de normalisering van drugsgebruik, zegt hij. Strengere straffen voor leden van criminele organisaties staan al op de rol, net als strengere straffen voor dronken automobilisten of plegers van seksueel misbruik. Het levert Grapperhaus het imago op van een strenge handhaver van wet en orde.

Daarmee bouwt hij krediet op in de Tweede Kamer, ook bij een groot deel van de oppositie. Hij heeft rust gebracht op een veelgeplaagd ministerie. Relatieve rust, zo blijkt deze week. Grapperhaus zal misschien wel de rest van zijn termijn, tot de verkiezingen in maart, nodig hebben voor het ‘uitdeuken’ van zijn gezag.

Lees ook:

Minister Grapperhaus betuigt opnieuw spijt over het overtreden van de coronaregels bij zijn huwelijk

Nieuwe foto’s van zijn bruiloft laten zien dat niet alleen zijn gasten geen afstand houden, maar ook hijzelf zich meermalen niet aan de coronaregels houdt. De Tweede Kamer debatteert woensdagavond over de corona-aanpak. Dat debat gaat nu vooral over de positie van Grapperhaus

Ferd Grapperhaus in de Tien Geboden: ‘Ik kan erg heftig reageren op dingen’

Ferd Grapperhaus (Amsterdam, 1959) was jarenlang advocaat. Van 2005 tot 2017 was hij ook deeltijd-hoogleraar Europees arbeidsrecht aan de Universiteit Maastricht en van 2006 tot 2016 kroonlid van de Sociaal-Economische Raad. Sinds 26 oktober 2017 is hij minister van justitie en veiligheid in het kabinet-Rutte III voor het CDA.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden