Snelheidslimiet 130

Het gaspedaal intrappen is niet langer heilig voor groeiende groep VVD-prominenten

Beeld Vonq

Het geldt als een van de kroonjuwelen van de VVD: het gaspedaal diep kunnen intrappen op de snelweg. Nu voegt de minister die de huidige maximumsnelheid heeft ingevoerd, Melanie Schultz, zich bij een groeiende groep voormalige VVD-politici voor wie 130 niet langer heilig is.

Voor de coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie lijkt er geen ontkomen aan een verlaging van de maximumsnelheid op (een deel van) de snelwegen. Aanleiding is de commissie-Remkes, die is aangesteld om uitwegen te vinden uit de huidige stikstofimpasse. Remkes (ook VVD) adviseerde woensdag een snelheidsverlaging om op korte termijn de stikstofuitstoot terug te brengen.

Schultz zegt dat zij bij de verhoging een afweging maakte: 130 waar het kan, langzamer waar het moet. Zo ging de snelheid later op enkele trajecten terug, omdat veiligheids-, geluids- of uitstootnormen overschreden werden. “Als 130 op sommige plaatsen niet kan vanwege stikstofnormen, dan moet de snelheid omlaag. Als verlaging noodzakelijk is om uit de bouwstop te komen, dan moet je het zeker doen.”

In mei zette de Raad van State een streep door het stikstofbeleid van de overheid. Met de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) probeerden opeenvolgende kabinetten economische activiteit en natuurbescherming hand in hand te laten gaan. Sinds de uitspraak liggen 18.000 projecten stil, omdat de stikstofuitstoot te hoog is en nabijgelegen kwetsbare natuur schade toebrengt.

Hard rijden geen halszaak

Schultz vindt dat een lagere snelheid duidelijk moet bijdragen aan minder stikstof. “Ik weet van eerdere discussies dat stikstof vaak op enkele meters van de snelweg neerslaat. Misschien dat ingrepen bij boerenbedrijven, de industrie of transport meer uitstoot voorkomen.”

Schultz voegt zich bij een groeiend gezelschap van oud-VVD-politici voor wie hard rijden geen halszaak meer is. Zo vindt de oud-minister die de snelheidslimiet in 1988 naar 120 verhoogde, Neelie Kroes, inmiddels dat in het hele land 100 het maximum moet zijn. Kroes: “Ik ben me steeds bewuster geworden van de negatieve gevolgen voor het milieu. Uit veel onderzoeken blijkt dat een gelijkmatige, langzamere snelheid zorgt voor een betere doorstroming, minder files en ongelukken.”

Andere liberale pleitbezorgers van 100 zijn voormalig milieuminister Ed Nijpels en oud-Kamerlid Pieter Hofstra, die als verkeerswoordvoerder jarenlang pleitte voor meer asfalt en een hogere snelheid op enkele snelwegen. Nu zegt hij: “Als je kijkt naar de effecten van hard rijden op veiligheid, milieu en de eigen portemonnee én je ziet dat in een klein land de tijdwinst nihil is, dan is heel veel te zeggen voor een algemene verlaging.” Hofstra is net als Kroes ook voor rekeningrijden, nog zo’n taboe bij ‘vroempartij’ VVD.

Portemonnee trekken

Rutte III sprak af niet te tornen aan de limiet van 130. Maar door de stikstofuitspraak gingen snelheidsverhogingen op de A2 en op de Veluwe al niet door. Het terugschroeven van de snelheid op sommige wegen lijkt onontkoombaar.

De huidige VVD-fractie voelt niets voor een algemene verlaging naar 120 of 100. Liberale bronnen wijzen op een ambtelijke notitie over stikstof, waarin staat dat een reductie van 130 naar 100 zo’n 5 procent stikstofuitstoot bespaart. Als een weg langs natuur ligt waarvoor te veel stikstof funest is, kunnen die paar procenten verschil maken, maar de VVD voelt er niets voor om dan maar op alle wegen langzamer te rijden.

Het verkeer veroorzaakt 6,4 procent van de Nederlandse stikstofuitstoot, de landbouw 45 procent. De grootste reductie valt daarom te halen met een inkrimping van de veestapel, klinkt het bij de VVD. De liberalen zijn bereid flink de portemonnee te trekken om boeren uit te kopen. Maar het plan van D66 om de veestapel te halveren, ziet de fractie, net als een algemene snelheidsverlaging, als te radicaal en roept daarom veel weerstand op.

Tijdlijn

4 februari 1974: Het kabinet Den Uyl voert de maximumsnelheid in: op de snelweg is 100 kilometer per uur de limiet, op provinciale wegen 80.

1 mei 1988: De maximumsnelheid gaat op veel wegen naar 120, een uitdrukkelijke wens van minister Neelie Kroes.

1 november 2002: VVD-Kamerlid Gert-Jan Oplaat pleit voor een maximumsnelheid van 130.

21 augustus 2010: Op tijdstippen met weinig verkeer, kan de snelheid op de A2 omhoog naar 120, zegt verkeersminister Camiel Eurlings in de Telegraaf.

24 augustus 2010: VVD, PVV en CDA willen een onderzoek naar verhoging van de snelheid op meer wegen. De VVD denkt aan 130, de PVV aan 140.

30 september 2010: In het regeerakkoord van kabinet Rutte-I (VVD, CDA en gedoogsteun PVV) is afgesproken dat de maximumsnelheid naar 130 kan.

1 september 2012: de maximale snelheid gaat op 55 procent van de wegen naar 130. Op veel wegen mag alleen op specifieke tijdstippen hard worden gereden.

25 september 2019: VVD’er Johan Remkes adviseert als voorzitter van een stikstofcommissie om de snelheidslimiet terug te brengen om de natuur te sparen.

Lees ook:

Remkes zet kabinet het mes op de keel met stikstofadvies

Drastische maatregelen zijn nodig om de uitstoot van stikstof te verlagen, zoals een lagere maximumsnelheid en minder vee.

De VVD verbouwt, dat is lastig als de winkel open is

De VVD bezint zich op haar koers. Maar kan dat wel, de winkel verbouwen terwijl je op het regeringspluche zit?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden