Coronamaatregelen

Het draagvlak kalft af, dus stuurt het kabinet een beetje bij

Premier Mark Rutte en minister Hugo de Jonge (volksgezondheid, welzijn en sport) tijdens de coronapersconferentie.Beeld ANP

Door de virusaanpak zoveel mogelijk bij de regio’s neer te leggen, hoopt het kabinet dat het draagvlak voor de coronamaatregelen toeneemt.

Met de cruciale herfstmaanden voor de boeg, verschuift het kabinet de regie over de virusaanpak naar de regio’s. Lokale uitbraken moeten zoveel mogelijk lokaal bestreden worden. Zo hoopt het kabinet tijdens een eventuele tweede golf het draagvlak voor maatregelen te behouden.

Die strategie is een belangrijke uitkomst van gesprekken die het kabinet voerde met meer dan honderd experts op het gebied van communicatie, economie, bestuur, gedrag en veiligheid. Minister Hugo de Jonge (zorg) verwacht dat mensen lokale maatregelen eerder zullen accepteren. “We willen het virus zo hard mogelijk treffen en de samenleving zo min mogelijk. Als er in Rotterdam een uitbraak is, dan leidt het tot weinig begrip als we stadionbezoek in het hele land verbieden.”

Waakzaam, zorgelijk of ernstig

De nieuwe virusaanpak kent drie fases. ‘Waakzaam’ is het basisniveau, waarin de bevolking de gebruikelijke hygiëne- en afstandsregels in acht moet nemen. Bij ‘zorgelijk’ gaat het aantal besmettingen hard omhoog en dreigt het virus middels bron- en contactonderzoek uit het zicht te raken. Dan zijn lokale beperkingen mogelijk. In de derde fase ‘ernstig’ is er geen grip en geen zicht meer op het virus en dreigt in een bepaalde regio een lockdown. Op 22 september wil De Jonge de uitgewerkte plannen openbaar maken.

Clubs nog niet open

Een verrassing kan het nauwelijks zijn, maar clubs en discotheken blijven voorlopig gesloten. Het risico op uitbraken in nachthoreca is te groot, vindt het kabinet. De opening van nachtclubs was de laatste versoepeling waarover het kabinet nog moest beslissen, dat moment was voor 1 september voorzien. Over een nieuwe datum laat het kabinet zich niet uit.

De quarantaineregels voor kinderen van nul tot vier jaar worden gelijkgetrokken met die van vier tot twaalf jaar. Voortaan mag ook de jongste groep bij een neusverkoudheid naar de kinderopvang. De verspreiding van het coronavirus door deze jongste groep lijkt beperkt te zijn, net als het ziektebeeld.

Het reproductiegetal ligt voor het eerst sinds tijden weer onder de 1, aldus premier Rutte. Dat betekent dat de groei momenteel uit de verspreiding van het coronavirus is.

De strategie komt op een moment dat het kabinet onder vuur ligt om de virusaanpak. Het draagvlak voor de maatregelen neemt al een tijdje af, nu de besmettingscijfers niet meer zo alarmerend zijn als een half jaar geleden. Dat onbegrip werd afgelopen week gevoed door foto’s van het huwelijk van minister Ferd Grapperhaus (justitie), waar bezoekers niet altijd de anderhalve meter in acht namen. Rutte houdt vertrouwen in zijn minister, die zich woensdag in de Tweede Kamer zal moeten verantwoorden tijdens een coronadebat.

Al langer klinkt de kritiek dat het kabinet wel erg sterk vaart op de epidemiologen en virologen in het Outbreak Management Team (OMT) en minder luistert naar andere geluiden uit de samenleving. De gesprekken met de experts zijn daar een antwoord op, na een oproep hiertoe van fractievoorzitters Lodewijk Asscher (PvdA) en Lilian Marijnissen (SP).

Hevig debat

Ook Rutte ziet dat het debat in de samenleving hevig is en dat oordelen van experts en het kabinet in twijfel worden getrokken. “Logisch dat mensen na een half jaar van beperkingen zelf op onderzoek uitgaan, of dat ze vanuit hun eigen discipline iets vinden van wat de virologen en wij besluiten. Daar staan we open voor.” 

Dinsdag sprak Rutte voor de vierde maal met jongeren, ditmaal samen met de ministers Wiebes (economische zaken) en Ollongren (binnenlandse zaken). Volgende week willen Rutte en De Jonge online in gesprek met zoveel mogelijk Nederlanders. “We willen goede ideeën en kritische vragen horen.”

Het coronabeleid zal na die sessie niet ineens radicaal omgegooid worden, waarschuwde Rutte. Het OMT blijft leidend. “Daarin zitten veel mensen met grote kennis van virussen en epidemiologie. Dat leidt tot een gewogen oordeel van de wetenschap. We zullen onze besluiten blijven baseren op het OMT.”

Dat bleek dinsdag nog maar eens, toen het kabinet een OMT-advies direct overnam. Voortaan zullen bij een uitbraak in een verpleeghuis bewoners en medewerkers wekelijks getest worden. Daarnaast moeten in een verpleeghuis preventief beschermingsmiddelen gedragen worden als er in een regio veel besmettingen zijn. Uit onderzoek blijkt dat patiënten en medewerkers ziekteverschijnselen vaak onvoldoende herkennen, ook bij zichzelf.

Lees ook:

Minister Ollongren: De verkiezingen gaan door, ook als er nog corona heerst

Ook als in het voorjaar nog steeds coronamaatregelen gelden, gaan de Tweede Kamerverkiezingen van 17 maart 2021 gewoon door, schrijft minister van binnenlandse zaken Kasja Ollongren aan de Tweede Kamer.

Nieuwe studies bieden hoop: ook zonder besmetting heb je mogelijk weerstand tegen corona

Onderzoek naar de rol van zogeheten T-cellen biedt hoop dat mensen in hun immuunsysteem meer wapens hebben om het coronavirus te verslaan dan gedacht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden