CDA

Het CDA was niet eerder zo expliciet over klimaat: het wil een ‘groene industriepolitiek’

Henri Bontenbal tijdens een verkiezingsdebat over het klimaat in februari. Beeld ANP
Henri Bontenbal tijdens een verkiezingsdebat over het klimaat in februari.Beeld ANP

In een klimaatvisie pleit het CDA voor ambitieuzer klimaatbeleid. Het Rijk moet de portemonnee trekken en de industrie veel meer betrekken bij de energietransitie.

Het Nederlandse klimaatbeleid moet ambitieuzer, moediger, en bovenal: eerlijker. Het CDA presenteert vrijdag een klimaatvisie die meer vraagt van bedrijven en de overheid. De partij formuleerde haar klimaatstandpunt niet eerder zo expliciet.

Volgens de auteur, CDA-Kamerlid Henri Bontenbal, verliest het Nederlandse klimaatbeleid zich vaak in ‘navelstaren op de eigen postzegel’: Nederland kijkt alleen binnen de eigen landsgrenzen en houdt geen rekening met internationale ontwikkelingen. Achtereenvolgende kabinetten waren vaak alleen maar bezig met een ‘tonnenjacht’ om CO2-uitstoot te reduceren, zonder daarbij te kijken waar en hoe dit het meest effectief is. “Het isoleren van alle woningen levert 3,4 megaton CO2 op, en begrijp me niet verkeerd, dat moeten we ook doen. Maar één bedrijf, Dow Chemical, stoot al 4 megaton uit. Dan moet je, denk ik, niet geobsedeerd bezig gaan met de gebouwde omgeving.”

Centraal in de CDA-visie staat een ‘groene industriepolitiek’. Bontenbal omarmt met dat pleidooi het Rijnlandse model, waarin niet de aandeelhouders centraal staan. “Bedrijven moeten ook bijdragen aan de samenleving: De overheid verleende Tata Steel een subsidie, die het bedrijf vervolgens in India heeft gebruikt. Ik snap dat mensen dat scheef vinden. Je mag als subsidieverstrekker iets terugverwachten. Langjarig commitment, dat een onderneming niet verhuist naar het buitenland waar minder regels zijn, en dat die zich inzet voor Nederland. Niet alleen voor de economie, maar óók om de leefomgeving te verbeteren.”

Zalvende zinnen

Groene industriepolitiek dook ook op in de ‘opzet voor een regeerakkoord’ van Mark Rutte (VVD) en Sigrid Kaag (D66). Leuk, noemt Bontenbal het, dat zijn term in het ‘opstel’ belandde, maar echt onder de indruk is hij niet. “Er staan een paar mooie zalvende zinnen in. Maar de moeilijke vragen worden niet beantwoord.”

Bijvoorbeeld: wie betaalt de energietransitie? Nu gebeurt dat nog grotendeels uit de energiebelasting. Dat is volgens Bontenbal een recept voor maatschappelijke onrust, omdat lang niet alle bedrijven en burgers daaraan bijdragen. “Wees eerlijk: klimaatbeleid kost geld, we moeten offers brengen. En iemand moet dat betalen. Nu heeft het Rijk die taak bij gemeenten neergelegd, maar die zitten vaak al op zwart zaad. Dan kun je twee dingen doen: de tien à vijftienduizend euro die het kost om een woning klimaatneutraal te maken bij de burger neerleggen, of als Rijk zelf betalen.”

D66-leider Kaag laakte maandagavond de term ‘haalbaar en betaalbaar’, die de VVD vaak gebruikt over de energietransitie. Bontenbal: “Ik vermijd die jeukwoorden zoveel mogelijk. Maar het is wél belangrijk dat de energietransitie betaalbaar is. Mijn buurman in Rotterdam-Zuid wil vooral weten wat isolatie hem gaat kosten. Daar als politiek overheen stappen, vind ik nogal een elitaire grachtengordelmentaliteit.”

Vol energie

Bontenbal is slechts zestien weken Kamerlid, als vervanger van oud-CDA’er Pieter Omtzigt, wiens ziekteverlof volgende week afloopt. Omtzigt liet gisteren in een interview in Tubantia weten dat hij niet terugkeert bij het CDA en ook nog geen nieuwe partij opricht, maar op eigen houtje doorgaat.

Bontenbal ging afgelopen zomer op werkbezoek langs bedrijven. Hij kreeg vooral veel frustratie te horen, over de stroperigheid van de overheid en de traagheid waarmee de energietransitie op gang komt. “Ik zou liegen als ik zei dat ik er niet af en toe moedeloos van werd.”

Hij vergelijkt de discussie over waterstof in Nederland en Duitsland. Volgens Bontenbal streeft Nederland direct naar perfectie: er moeten meteen gedetailleerde plannen liggen voor een netwerk van duurzaam geproduceerde waterstof. “Duitsland ziet het vooral als kans voor de economie en investeert 8 miljard in een waterstofeconomie. Wij kruidenieren.”

Nederland mag geen enkele techniek uitsluiten, vindt hij: ondergrondse CO2-opslag, biomassa, windmolens én na 2030 kernenergie zullen allemaal nodig zijn om in 2050 helemaal klimaatneutraal te zijn. “Ik vind het debat in Nederland heel cynisch. Vooral ter linkerzijde wordt alles afgefakkeld. We kunnen niets uitsluiten. Ook geen bedrijven, geen startups en ook Shell niet. Iedereen verdient een kans bij te dragen.”

Koerswijziging CDA?

Het is de tweede keer in korte tijd dat het CDA een op het eerste gehoor ander geluid laat horen dan voorheen. Onlangs noemde Kamerlid Derk Boswijk krimp van de veestapel al ‘onvermijdelijk’. En Bontenbals visie lijkt in contrast te staan met de lijn in de vorige regeerperiode, toen fractievoorzitter Sybrand Buma vooral waarschuwde voor polarisatie door te voortvarend klimaatbeleid.

Bontenbal vindt kritiek dat het CDA alleen maar op de rem trapte onjuist. “We hebben alle maatregelen uit het klimaatakkoord gesteund. Wel uitte Buma zijn zorgen over de kosten van klimaatbeleid, omdat verder niemand het daarover had. Misschien hebben we de afgelopen tijd te veel het compromis verdedigd, in plaats van te zeggen wat we zelf vinden.”

Bang dat zijn visie in de la verdwijnt als hij vertrekt als Kamerlid, is hij niet. “De hele fractie was enthousiast, echt waar. Partijleider Wopke Hoekstra’s naam staat er als eerste onder, hij vroeg mij de visie te schrijven.”

Lees ook:

Ook het CDA is om: de partij noemt inkrimping van de veestapel ‘onvermijdelijk’

De landbouw moet anders, vindt ‘boerenpartij’ CDA. Die koerswijziging opent de weg naar verdergaande stikstofafspraken tijdens de formatie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden