Minister Wopke Hoekstra van Financiën.

Financiën

Het begrotingstekort loopt op naar historische hoogte, maar Nederland kan een stootje hebben

Minister Wopke Hoekstra van Financiën. Beeld ANP

We stevenen af op een historisch begrotingstekort van 11,8 procent. Spaarzaam Nederland kan die klap voorlopig wel opvangen, zegt het kabinet.

De coronacrisis slaat dit jaar een gat in de schatkist zonder precedent. Het begrotingstekort gaat de kant op van min 11,8 procent, in harde euro’s een tekort van 92 miljard, is de verwachting. “Dit komt buiten oorlogstijd eigenlijk niet voor, de begroting kan de prullenbak in”, zegt minister Wopke Hoekstra van financiën. Dit jaar zijn enorme extra uitgaven nodig om bedrijven te hulp te schieten en de economie te stutten.

Nederland heeft genoeg financiële armslag, verzekert het kabinet. Premier Rutte zegt dat het helpt “dat we de afgelopen jaren spaarzaam zijn geweest en een appel voor de dorst hebben”. Nederland is een van de landen in Europa met een relatief lage staatsschuld, waardoor een jaar van grote tekorten niet tot een spiraal naar beneden hoeven leiden.

Vorig jaar nog overschot 

Een begrotingstekort van 11,8 procent ligt wel ver af van de p percentages die Nederland gewend is. Vorig jaar hield Nederland zelfs geld over in de schatkist, met een overschot van 1,7 procent.

Het kabinet brengt de schatting naar buiten in een aangepaste Voorjaarsnota. Het gaat nu nog maar om een hele ruwe inschatting gebaseerd op cijfers van het Internationaal Monetaire Fonds (IMF). Het werkelijke begrotingstekort kan lager, maar ook hoger uitvallen, afhankelijk van de coronaepidemie, aldus minister Hoekstra.

Een tekort van 11,8 procent is één keer eerder benaderd, in 1922. Dichterbij in de herinnering van veel Nederlanders ligt het tekort uit de jaren tachtig, toen een golf van massawerkloosheid het land trof. Op het dieptepunt was in 1982 het begrotingstekort 5,9 procent.

Beeld Louman & Friso

Premier Rutte verzekert dat er geen bezuinigingen aan komen

Het grote verschil is dat nu de schatkist veel zwaardere klappen kan opvangen dan toen. Premier Rutte verzekert dat bezuinigingen er niet aan zitten te komen. “Dat zou niet helpen”, zei hij gisteren. Het is ook niet nodig, vanwege de eerder genoemde gezonde uitgangssituatie van de staatsfinanciën. Daar zit het grote verschil met de eerdere keren.

Het verwachte tekort van 92 miljard euro voor dit jaar wordt vooral veroorzaakt door de economische krimp die eraan zit te komen. Daardoor komt er waarschijnlijk 45 miljard euro minder binnen in de schatkist. Het uitstel van belastingbetalingen kost waarschijnlijk 36 miljard euro. Voor noodsteun aan bedrijven is 20 miljard nodig. Dat bedrag is alleen nog maar voor de eerste drie maanden en kan dus nog oplopen. Enig soelaas is er omdat de rest van de begroting zo op orde is, dat een eerder verwacht overschot van 9 miljard euro ingezet kan worden.

Hoewel de bedragen astronomisch zijn, komen ze niet als een complete verrassing. Al in maart zei minister van financiën Hoekstra dat hij desnoods 90 miljard euro kan uitgeven aan noodpakketten, voordat Nederland met de staatsschuld in een kritische fase komt. Volgens de oude Europese begrotingsnormen mag een land 60 procent staatsschuld hebben. Nederland zat voor de coronacrisis op 48,8 procent, maar gaat nu richting 65 procent.

NB: In een eerdere versie van dit artikel stond  abusievelijk te lezen dat het begrotingstekort van Nederland vorig jaar nog 1,7 procent bedroeg - maar dit was een overschot van 1,7 procent. 

Lees ook: 

Ook kleine plastic flesjes krijgen statiegeld

Een doorbraak: Het kabinet neemt een onvermijdelijk besluit: er komt ook statiegeld op kleine plastic flesjes. Maar voorlopig blijven blikjes buiten schot. 

Het leiderschap van Rutte

Mark Rutte weet niet wat hij meemaakt. Ineens is hij premier in een ongekende crisis. Wat zegt dit over het leiderschap van Rutte? Wordt hij er een andere leider door?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden