Onderzoek

Het begrip voor de boze boeren neemt toe, vooral rechtse kiezers steunen ze ‘volledig’

Achterhoekse boeren legden vorige week het treinverkeer stil op de spoorlijn tussen Winterswijk en Zutphen.  Beeld ANP
Achterhoekse boeren legden vorige week het treinverkeer stil op de spoorlijn tussen Winterswijk en Zutphen.Beeld ANP

De boeren die tegen stikstof demonstreren, kunnen op grotere steun van de Nederlanders rekenen. Maar bijna de helft van de Nederlanders wil dat het kabinet nog meer doet om de uitstoot van stikstof te verminderen, 23 procent wil juist dat het minder doet. Vooral kiezers van VVD en CDA zijn uitermate verdeeld over de stikstofplannen van het kabinet.

Niels Markus

Het begrip voor boze boeren neemt toe, terwijl Nederlanders zich minder zorgen maken over de impact van stikstof op de natuur, blijkt uit onderzoek van I&O Research in opdracht van Trouw.

Bijna de helft (45 procent) van de respondenten in het onderzoek zegt ‘volledig’ achter de boerenprotesten te staan. In oktober vorig jaar was dit nog 38 procent. Woensdag staan opnieuw grote boerenprotesten gepland, in het Gelderse Stroe. Donderdag debatteert de Tweede Kamer over de plannen van stikstofminister Christianne van der Wal.

De steun voor de boeren is vooral groot bij kiezers van rechtse partijen als Forum, BBB, PVV, SGP en Ja21. Opmerkelijk is dat ook bij veel linkse partijen, zoals de Partij voor de Dieren, GroenLinks en de PvdA het begrip voor de boze boer de afgelopen maanden iets is toegenomen. Maar bij deze partijen heeft de overgrote meerderheid nog altijd géén begrip voor demonstrerende boeren.

Zorgen om de natuur

Als het gaat om zorgen over de natuur, is dezelfde links-rechtsverdeling zichtbaar. Onder kiezers van bovengenoemde rechts-conservatieve partijen zijn er weinig zorgen om de impact van stikstof op milieu, in tegenstelling tot bij de kiezers van de linkse partijen. Bij VVD (56 procent) en CDA (69 procent) is ook een meerderheid hier bezorgd om.

De bezorgdheid over stikstof is wat kleiner dan vorig jaar. In oktober was 67 procent van de Nederlanders hier nog bezorgd over, dat is gedaald naar 59 procent. Onderzoeker van Asher van der Schelde: “Een meerderheid maakt zich wel degelijk nog zorgen om stikstof, maar zij vinden vaker dat de rekening te eenzijdig bij de boeren wordt gelegd.”

Veel kiezers vinden dat het stikstofplan dat het kabinet anderhalve week geleden presenteerde nog niet ver genoeg gaat. In dat plan staat hoeveel de stikstofuitstoot in en rond kwetsbare natuurgebieden moet worden verminderd. Boerenbelangenverenigingen spraken na de presentatie van de ‘doodsteek voor het platteland’, terwijl natuurclubs de plannen enthousiast hebben onthaald. Van de ondervraagden vindt iets minder dan de helft (44 procent) dat het kabinet nog méér moet doen om de stikstofuitstoot te verminderen. Slechts 23 procent vindt dat het kabinet minder zou moeten doen.

Onenigheid in de achterbannen

Het stikstofbeleid van minister Van der Wal legde onenigheid bloot in de achterban van haar eigen VVD en in die van het CDA. Die twee­deling is ook zichtbaar in het onderzoek van I&O Research. Een krappe meerderheid van de CDA-kiezers (53 procent) keurt het stikstofplan van Van der Wal af, terwijl slechts 16 procent vindt dat het beleid ongewijzigd moet worden uitgevoerd. Bij de VVD is ook hier gespletenheid zichtbaar; Ruim een kwart is vóór het plan van Van der Wal, en 36 procent tegen.

De achterbannen van de coalitiepartijen kijken verschillend tegen de stikstofproblematiek aan. Zo vindt 40 procent van de CDA-kiezers dat het kabinet meer moet doen tegen de stikstofuitstoot, 24 procent vindt dat er minder moet gebeuren. Bij de VVD is 36 procent voor extra stikstofactie, 20 procent is tegen.

D66 voor een stevige stikstofaanpak

Bij coalitiepartij D66 is de steun voor het beleid van Van der Wal veruit het grootst: 71 procent van de D66-kiezers vindt dat het kabinet méér moet doen om de stikstofuitstoot te beteugelen. Bij de ChristenUnie is dat 61 procent, terwijl bij die partij 10 procent vindt dat het kabinet juist minder moet doen.

Tijdens het congres van afgelopen zaterdag zei D66-fractievoorzitter Jan Paternotte dat er niet opnieuw gepraat kan worden over het stikstofbeleid. Fractievoorzitters Pieter Heerma (CDA) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) hadden vorige week aanmerkingen op de uitvoering van de stikstofplannen van Van der Wal. En op het VVD-congres van ruim een week geleden, stemden de leden al tegen onderdelen van het stikstofplan.

Lees ook:

Ja, er is een stikstofprobleem – maar dit is niet de oplossing

Dat er een stikstofprobleem is, daar zijn veel Nederlanders wel van overtuigd. Maar in de oplossing van het kabinet kunnen ze zich veelal niet vinden.

Laat boeren en natuurorganisaties samen per gebied bekijken hoe natuurdoelen kunnen worden bereikt

Per gebied zijn andere oplossingen voor het stikstofprobleem nodig, menen Ernst van den Ende en Bram de Vos van Wageningen University & Research.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden