Lodewijk Asscher (PvdA), Lillian Marijnissen (SP) en Jesse Klaver (GroenLinks) tijdens de bijeenkomst van GroenLinks, PvdA en SP over hun strijd tegen belastingvoordelen voor multinationals, eerder dit jaar.

Samenwerking

GroenLinks wil stembusakkoord met zoveel mogelijk linkse partijen

Lodewijk Asscher (PvdA), Lillian Marijnissen (SP) en Jesse Klaver (GroenLinks) tijdens de bijeenkomst van GroenLinks, PvdA en SP over hun strijd tegen belastingvoordelen voor multinationals, eerder dit jaar.Beeld ANP

GroenLinks wil een stembusakkoord sluiten met andere linkse partijen. Dat betekent samen optrekken in de verkiezingscampagne én tijdens de kabinetsformatie.

Na ‘vijftig jaar centrumrechtse politiek’ vindt GroenLinks het hoog tijd dat het volgende kabinet linksaf slaat. De partij wil in de aanloop naar de Kamerverkiezingen, maart volgend jaar, nauwer samenwerken met andere linkse, dan wel progressieve partijen. Tijdens de formatie van het nieuwe kabinet moeten zij een blok vormen tegen (centrum)rechts.

Linkse samenwerking wordt al jaren gezien als het onvermijdelijke antwoord op de dominantie van de  (centrum)rechtse partijen. Maar de huidige partijleiders houden tot nu toe de boot af. PvdA, GroenLinks en SP zoeken elkaar op onderwerpen op, maar rond verkiezingen is het weer ieder voor zich. 

GroenLinks wil daar verandering in brengen. Tijdens het digitale congres, deze zaterdag, kunnen de leden stemmen over meerdere moties die hechte linkse samenwerking bepleiten. Het partijbestuur omarmt deze voorstellen.

Stembusakkoord

Eén van de moties roept op tot een stembusakkoord met zoveel mogelijk andere linkse of progressieve partijen. Indiener is Jan Muijtjens van de afdeling Sittard-Geleen. Hij suggereert de naam ‘Keerpunt ’21',  een verwijzing naar ‘Keerpunt ’72'. In dat jaar in de vorige eeuw gingen PvdA, D66 en PPR (een van de voorlopers van GroenLinks) met een gemeenschappelijk programma de verkiezingen in.

Muijtjens wil dat er een nieuw gezamenlijk programma op hoofdlijnen komt, over klimaat, de publieke sector, het bestrijden van ongelijkheid en de crisis op de woningmarkt. Volgens hem kan GroenLinks hierover tot een akkoord komen met PvdA, SP, PvdD en wellicht zelfs D66. “Natuurlijk staan deze partijen op onderwerpen ook ver van elkaar af", geeft hij toe. “SP en PvdD denken bijvoorbeeld heel anders over de rol van Europa. Maar die andere kwesties zijn de grote maatschappelijke vraagstukken van dit moment. Die moeten leidend zijn.”

Het GroenLinks-lid is ‘blij verrast’ dat het hoofdbestuur zijn voorstel overneemt. Dat betekent dat de kans groter wordt dat ook de achterban zich zaterdag achter deze motie schaart. Het gevolg is dat, zo luidt het voorstel, de partij ‘voor en achter de schermen’ haar best moet doen om tot zo'n stembusakkoord te komen. Een andere motie, die ook de zegen van het partijbestuur krijgt, roept op om met alleen PvdA een programma op hoofdpunten op te stellen voor de komende verkiezingen. Daarna zouden de twee partijen als progressief duo samen moeten optrekken bij de regeringsvorming.

Geen gezamenlijke kandidatenlijst

De politiek leiders Jesse Klaver (GroenLinks), Lodewijk Asscher (PvdA) en Lilian Marijnissen (SP) overleggen herhaaldelijk over de koers van de linkse oppositie. Er zijn met enige regelmaat etentjes in de Haagse eettent ‘Poentjak’ om de strategie te bespreken. Een paar maanden geleden stonden de drie fractievoorzitters samen op een podium van een cultureel centrum in Amsterdam om daar het kabinet aan te vallen op de belastingvoordelen voor multinationals. Op vragen over een gezamenlijk verkiezingsprogramma werd die avond afhoudend gereageerd.

Een woordvoerder van Klaver zegt dat de GroenLinks-top een stembusakkoord (Keerpunt ’21) wel degelijk ziet zitten. In ieder geval met PvdA, mogelijk met meer partijen. GroenLinks wil voorkomen dat de situatie van 2017 zich herhaalt, toen VVD, CDA en D66 elkaar vonden tijdens de kabinetsformatie en op zoek gingen naar een vierde partij om aan te schuiven. Maar hoe hecht de linkse samenwerking ook wordt, een gezamenlijke kandidatenlijst is niet aan de orde. Laat staan een fusie van partijen.

Lees ook:

Wie snel een linkse fusie verwacht, komt bedrogen uit

De linkse oppositie dreigt tegen het complete belastingplan van het kabinet te stemmen als de korting op de winstbelasting niet van tafel gaat. Vergaande linkse samenwerking zit er voorlopig niet in.

De harde aanval van de SP op de PvdA bezegelt het einde van de linkse samenwerking

De linkse samenwerking tussen PvdA, SP en GroenLinks is voorbij, voordat die goed en wel begon. “Ik geloof niet in linkse samenwerking”, zegt SP-partijvoorzitter Ron Meyer, in een toelichting op een filmpje waarin zijn partij de Europese PvdA-lijsttrekker Frans Timmermans frontaal aanvalt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden