Samenwerking

GroenLinks en PvdA presenteren oppositieakkoord met vijftien politieke ambities

Fractievoorzitters Jesse Klaver (GroenLinks) en Lilianne Ploumen (PvdA) presenteren een inhoudelijk oppositieakkoord van de beide partijen. Beeld ANP
Fractievoorzitters Jesse Klaver (GroenLinks) en Lilianne Ploumen (PvdA) presenteren een inhoudelijk oppositieakkoord van de beide partijen.Beeld ANP

Na de samenwerking van afgelopen zomer gaan GroenLinks en PvdA nog een stapje verder in hun samenwerking. Ze willen hun macht in de Eerste Kamer als drukmiddel tegen het aanstaande kabinet gebruiken.

Jeannine Julen

“U krijgt niet dezelfde oppositie. Wij gaan het anders doen.” GroenLinks-Leider Jesse Klaver zei het maandag op een bijna dreigende toon tijdens de presentatie van het progressieve oppositieakkoord; een tegenakkoord dat GroenLinks en de Partij van de Arbeid in afwachting van het langverwachte coalitieakkoord samenstelden. Maar liefst vijftien politieke ambities presenteren ze daarin die ze het nieuwe kabinet keer op keer voor zullen houden. En ze herhalen de belofte dat ze deze keer écht niet uit elkaar te spelen zijn.

Tijdens de presentatie blikten Klaver en PvdA-leider Lilianne Ploumen nog even terug op het verleden, op die oude oppositie. “In alle eerlijkheid”, zei Klaver daarover, “het ene moment deed de PvdA zaken met het kabinet. En de andere keer deden wij dat.” Wat de GroenLinks-leider daarbij zag gebeuren, is dat het kabinet bekeek “wie tegen de laagste prijs zaken wil doen”. Met als gevolg, zegt Klaver, dat de linkse partijen ook elkaar aan het bestrijden waren.

Wankele positie in de Eerste Kamer

Daar komt nu een eind aan, zeggen de twee partijen stellig. Dat herwonnen zelfvertrouwen heeft niet alleen te maken met deze nieuwe stap in hun samenwerking, maar vooral met de wankele positie van de aanstaande coalitie in de Eerste Kamer. Het nieuwe kabinet (als dat er in deze vorm komt) heeft namelijk geen meerderheid in de Eerste Kamer. Om belangrijke wetten uit te voeren, is het afhankelijk van de steun van partijen als GroenLinks en PvdA. Klaver en Ploumen zeggen nog niet hardop dat ze dit drukmiddel volop in zullen zetten, maar daar zal het in de praktijk wel op neerkomen.

Een voorproefje daarvan gaf de PvdA afgelopen maand al. Toen dreigde de partij haar steun in te trekken voor de pensioenwet waar op dat moment al anderhalf jaar aan gesleuteld werd. Die dreiging deed demissionair staatssecretaris Dennis Wiersma van sociale zaken beslissen dat er tóch wel ruimte was voor een deel van de pensioenfondsen om hun uitkeringen te verhogen. Precies zoals PvdA-Kamerlid Gijs van Dijk wenste. “De tijd van slappe kopjes koffie, goede voornemens en eenmalige optredens is voorbij”, sneerde PvdA-leider Ploumen maandag dan ook richting het aanstaande kabinet.

Kinderarmoede uitbannen

Opvallend genoeg verschillen de politieke ambities die GroenLinks en PvdA in 2030 verwezenlijkt willen zien op sommige punten niet zo veel van eerder uitgelekte formatieplannen. Zo reppen de linkse partijen over het uitbannen van kinderarmoede, terwijl VVD en CDA in hun proeve van een regeerakkoord schrijven dat in vier jaar tijd te willen halveren. En waar VVD en CDA het hebben over het extra belasten van vliegen, schrijven GroenLinks en PvdA dat ze de fossiele belastingkortingen voor onder andere de luchtvaart willen schrappen. Ook de linkse roep om een verhoging van het minimumloon, meer sociale zekerheden voor flexwerkers en meer woningen is in de uitgelekte plannen te vinden.

Hoe dicht de linkse plannen aanschurken tegen die van de nieuwe coalitie, moet uiteraard blijken uit het uiteindelijke regeerakkoord. Daarbij presenteerden PvdA en GroenLinks ook ambities die radicaal anders zijn. Neem de kinderopvang. Die willen de partijen omvormen tot een publieke voorschool waar alle kinderen naartoe moeten. Ook hebben ze als doel dat iedereen maximaal in 2030 een kwart van het inkomen aan hypotheek of huur kwijt is.

Hoe ze dat denken te verwezenlijken? “Daar komt het politieke handwerk kijken”, zei een ontspannen Klaver, die de linkse ambities omschreef als een startpositie voor verdere onderhandelingen.

Progressief oppositieakkoord

“Iedereen is welkom”, zei PvdA-leider Lilianne Ploumen maandag aan het eind van de presentatie van wat ze het ‘progressieve oppositieakkoord’noemt. Andere partijen, maar ook vakbonden en andere instituties. Op de vraag of hun akkoord niet aan kracht had gewonnen als andere linkse partijen van tevoren hun steun al hadden uitgesproken, schudden Ploumen en Jesse Klaver van GroenLinks allebei het hoofd. In hun progressieve geluid zullen andere linkse partijen zich ongetwijfeld herkennen, zeggen ze. En dit is een voortzetting van eerdere samenwerking. Over samenwerken met D66 zei Ploumen: “Die partij heeft een andere afslag genomen”.

Lees ook:

Leden PvdA en GroenLinks enthousiast over samenwerking, maar niet over regeren met Rutte

Het enthousiasme voor een links pact is enorm bij de leden van PvdA en GroenLinks. De weerzin tegen Mark Rutte is ongeveer even groot.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden