Spanningen EU-Turkije

Groen licht EU voor sancties Turkije; ook VS dreigen met sancties

Een lid van een patriottische Turkse partij protesteert tegen ingrijpen van de Europese Unie bij Turkse pogingen naar gas te zoeken in de Middellandse Zee in Cypriotische en Griekse wateren. Beeld Reuters
Een lid van een patriottische Turkse partij protesteert tegen ingrijpen van de Europese Unie bij Turkse pogingen naar gas te zoeken in de Middellandse Zee in Cypriotische en Griekse wateren.Beeld Reuters

De Europese leiders zijn het eens over nieuwe sancties tegen Turkije vanwege hun voortdurende illegale onderzoek naar gasvelden in de Middellandse Zee. Er komt een nieuwe lijst met personen en Turkse bedrijven die strafmaatregelen wachten.

Aan EU-buitenlandchef Josep Borrell is gevraagd te adviseren hoe de sancties het best kunnen worden aangepakt. Hij zal dat in kaart brengen voor de komende top in maart volgend jaar. De ministers van buitenlandse zaken zullen dan over de invulling van de sancties beslissen.

De EU stond onder druk om op te treden tegen Turkije, na eerdere waarschuwingen in oktober dat de maat vol was. De hele nacht is er op de top doorvergaderd, in de nacht van donderdag op vrijdag kwamen de sancties aan bod.

Turkije zoekt in de Middellandse Zee naar gas en doet dit volgens Griekenland en Cyprus in hun exclusieve economische zone; het gebied rondom Griekse en Cypriotische kusten waar andere landen niet mogen boren. De EU steunt de claims van Griekenland en Cyprus.

Eerdere activiteiten van Turkse onderzoeksschepen leidden al tot aanvaringen, waaronder met Franse marineschepen in het gebied.

De EU richtte vorig jaar al een sanctieregime in vanwege deze kwestie. Tot nu toe staan twee Turken uit de energiesector op de zwarte lijst. Zij mogen de EU niet meer in en hun banktegoeden zijn bevroren. Over de invulling van de sancties is wel verdeeldheid binnen de EU. Frankrijk en Cyprus willen heel streng zijn, andere landen vrezen dat een verslechterende Turkse economie de regio verder zal destabiliseren.

Vluchtelingenkwestie

De Turkse lira zakte vrijdag alweer na de aankondiging dat ook de Verenigde Staten sancties overwegen. De reden hiervoor is de Turkse aankoop van een Russisch wapensysteem, waarmee Navo-bondgenoot Turkije volgens de VS een te groot risico neemt. De relatie tussen de Navo en Turkije is al langer niet best.

President Recep Tayyip Erdogan is niet onder de indruk van de sanctiedreiging. Hij beschuldigde woensdag de EU er van zich niet aan beloftes te houden. Turkije is nog altijd kandidaat-EU-lid, maar de onderhandelingen en bijbehorende fondsen zijn bevroren na eerdere onmin tussen Brussel en Ankara.

Premier Rutte zei na afloop van de top dat het belangrijk is de relatie met de Turken niet verder op de spits te drijven. “Maar de sleutel ligt nu bij Ankara.”

De EU blijft Turkije nodig hebben in de vluchtelingenkwestie. Turkije heeft een machtig drukmiddel: het kan tienduizenden migranten en vluchtelingen doorlaten richting Griekenland en de rest van Europa. Op dit moment zijn er nog afspraken van kracht dat Turkije deze mensen tegenhoudt. Maar Erdogan heeft al laten zien dat hij bereid is daar aan te tornen.

Lees ook:

Akkoord over EU-meerjarenbegroting en coronafonds

De laatste horde, Nederlandse scepsis over de rechtsstaatafspraken, is nu ook weg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden